Đề thi tham khảo giữa học kì 1 Văn 10 - Đề số 8
I. ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn văn bản sau :
(1) Sự chấp hành các quy định của pháp luật về giao thông là nét văn hóa đáng trân trọng của người dân, đặc biệt tại các thành phố lớn. Điều đó, thể hiện trình độ của con người trong quá trình phát triển, tiến hóa của mình.
(2) Bản thân các loài vật cũng có “văn hóa giao thông” của chúng. Bạn hãy nhìn đàn chim bay trên trời, đàn cá bơi dưới nước rất trật tự và ngăn nắp. Chúng có hàng, có lối, có cách phân bố thật hợp lý tới mức tuyệt đẹp. Nếu ngắm nhìn loài người như chúng ta di chuyển từ trên cao, liệu bạn có thể so sánh với đàn chim hay đàn cá về trật tự và ngăn nắp không?
(3) Điều đó, cần mỗi người chúng ta suy nghĩ kỹ lại… Hãy bắt đầu từ những thói quen nhỏ hàng ngày đặc biệt là đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe gắn máy, ô tô cũng như nghiêm chỉnh chấp hành tín hiệu giao thông và dừng, đỗ xe đúng phần đường quy định. Là cha mẹ, bạn cũng nên làm gương cho con cái mình và các thế hệ trẻ tiếp nối, các bạn sẽ chính là tương lai của đất nước sẽ nhìn vào cách ứng xử của những tiền nhân để trở nên giống như vậy. Hãy nhớ bất cứ lúc nào di chuyển trên đường, bạn luôn là tấm gương cho con về ý thức tham gia giao thông.
(4) Bên cạnh đó, hãy cùng nhau nhắc nhở, loại bỏ những hành vi sai trái khi tham gia giao thông đối với mỗi chủ phương tiện, vì sự an nguy của chính bạn và những người yêu thương.
( https://congdankhuyenhoc.vn/goc-luan-ban-ve-van-hoa-giao-thong-hom-nay,
Tuyết Trinh, ngày 19/03/2023)
Xác định luận đề của văn bản trên?
- Vận dụng kiến thức về văn bản nghị luận.
- Xác định vấn đề trung tâm được tác giả bàn luận xuyên suốt văn bản.
Luận đề: Bàn về việc chấp hành các quy định của pháp luật về văn hóa giao thông là nét văn hóa đáng trân trọng.
Câu văn: Bản thân các loài vật cũng có “văn hóa giao thông” của chúng là câu nêu luận điểm hay lí lẽ?
Phân biệt luận điểm và lí lẽ:
- Luận điểm: ý kiến, quan điểm chính mà người viết muốn khẳng định, làm sáng tỏ trong một phạm vi nhất định.
- Lí lẽ: những lập luận, phân tích được sử dụng để giải thích, chứng minh cho luận điểm.
Câu văn Bản thân các loài vật cũng có văn hóa giao thông của chúng là câu nêu luận điểm.
Nêu vai trò của bằng chứng được sử dụng ở đoạn (2)?
- Vận dụng kiến thức của bằng chứng trong văn bản nghị luận
- Phân tích ở hai phương diện: đối với luận điểm, đối với lập luận
* Bằng chứng:
- Bạn hãy nhìn đàn chim bay trên trời, đàn cá bơi dưới nước rất trật tự và ngăn nắp.
- Chúng có hàng, có lối, có cách phân bố thật hợp lý tới mức tuyệt đẹp.
* Vai trò của bằng chứng:
- Giúp cho lập luận chặt chẽ, lôgic, giàu sức thuyết phục, tăng độ tin cậy.
- Tập trung làm sáng tỏ luận điểm: Bản thân các loài vật cũng có văn hóa giao thông của chúng. Từ đó làm nổi luận đề: Sự chấp hành các quy định của pháp luật về giao thông là nét văn hóa đáng trân trọng.
Khi bàn về vấn đề văn hóa giao thông tác giả đã thể hiện thái độ gì?
- Chú ý các từ ngữ đánh giá, lời khuyên, lời kêu gọi, cách đặt câu hỏi.
- Xác định thái độ của tác giả trong bài viết
Thái độ của tác giả:
- Trân trọng và đề cao việc chấp hành các quy định giao thông, xem đó là nét văn hóa và biểu hiện của sự tiến bộ trong quá trình phát triển của con người.
- Nhắc nhở và mong muốn mọi người từ những việc nhỏ như đội mũ bảo hiểm chấp hành luật giao thông làm gương cho thế hệ trẻ để xây dựng văn hóa giao thông văn minh an toàn.
- Lên án, phê phán những hành vi thiếu ý thức tham gia giao thông của một số người.
Bài học nào từ văn bản có ý nghĩa nhất đối với em? Vì sao?
- Căn cứ vào nội dung văn bản và liên hệ bản thân
- Rút ra bài học thiết thực, có ý nghĩa nhất với bản thân.
Gợi ý:
- Bài học:
+ Chủ động tìm hiểu và tuân thủ các quy định về giao thông.
+ Không vượt đèn đỏ, đi sai làn, phóng nhanh, vượt ẩu.
+ Đội mũ bảo hiểm đúng quy định khi đi xe.
+ Nhắc nhở bạn bè, người thân cùng thực hiện.
+ Không chỉ chấp hành khi có người kiểm tra mà phải hình thành ý thức tự giác trong mọi tình huống.
- Lí giải:
+ Chấp hành luật giao thông trước hết là bảo vệ an toàn cho bản thân.
+ Đồng thời thể hiện trách nhiệm với gia đình và cộng đồng.
+ Những hành động nhỏ như đội mũ bảo hiểm, dừng đèn đỏ, đi đúng làn đường... góp phần xây dựng văn hóa giao thông văn minh, an toàn.
+ Ý thức của mỗi cá nhân còn có sức lan tỏa đến những người xung quanh, đặc biệt là bạn bè và thế hệ trẻ.
II. VIẾT
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em sau khi đọc bài thơ sau:
KHÁT VỌNG
Ngày còn bé ta mơ trăng tháng 8
Giữa đêm rằm bầy cỗ, vui chơi
Cùng bạn nhỏ rước đèn múa hát
Trống ếch lùng tùng náo nức trăng vui
Khi lớn khôn ước mơ càng cháy bỏng
Vai kể vai nghe rộn tiếng tim yêu
Trải tâm tư dưới trời trăng sáng
Cuộc đời ơi, đẹp biết bao nhiêu!
Chỉ thế thôi ư? Ta còn mơ ước
Thành nhà thơ ca ngợi cuộc đời
Những vần thơ cùng du hành vũ trụ
Sưởi ấm vừng trăng lạnh niềm vui
Đâu chỉ lên trăng, thơ ta còn bay khắp
Theo những con tàu cập bến các vì sao
Như lòng ta chẳng bao giờ nguôi khát vọng
Biết bay rồi, ta lại muốn bay cao
(Xuân Quỳnh, in trong tập Chồi biếc 1963, NXB Hội nhà văn 2004, trang 52)
*Chú thích: Xuân Quỳnh( 1942-1988) quê ở làng La Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây, là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam. Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ những rung động và khát vọng của trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết. Năm 2001, Xuân Quỳnh được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.
- Xác định cảm xúc chủ đạo của bài thơ.
- Chọn một số hình ảnh, từ ngữ, biện pháp nghệ thuật tiêu biểu để làm cơ sở cho cảm nghĩ.
- Kết hợp nhận xét nội dung, nghệ thuật, cảm nhận.
- Giới thiệu nhan đề, tác giả và nêu cảm nghĩ chung về bài thơ.
- Trình bày cảm nghĩ về nét độc đáo của bài thơ trên hai phương diện nội dung và nghệ thuật:
+ Ca ngợi những khát vọng cao đẹp và cảm xúc đam mê cháy bỏng, những thôi thúc không ngừng nghỉ để theo đuổi khát vọng của nhà thơ…
+ Thể thơ tự do, hình ảnh chọn lọc, tinh tế; ngôn ngữ giàu sức biểu cảm; phép tu từ nhân hoá, ẩn dụ, câu hỏi tu từ được sử dụng hiệu quả…
- Khái quát cảm nghĩ về bài thơ.
Viết bài văn nghị luận đề xuất những giải pháp phù hợp để nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông của giới trẻ, đặc biệt là học sinh hiện nay?
- Xác định đúng vấn đề nghị luận
- Vận dụng thao tác lập luận giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ và rút ra bài học nhận thức, hành động.
- Kết hợp lí lẽ với dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề.
- Bố cục bài viết đảm bảo ba phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
* Giới thiệu vấn đề và nêu tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề.
* Triển khai vấn đề nghị luận:
- Giải thích vấn đề: Ý thức chấp hành luật giao thông là sự hiểu biết, tự giác và tôn trọng các quy định của pháp luật về giao thông. Điều này bao gồm việc tuân thủ các quy định về tốc độ, tín hiệu đèn giao thông, đội mũ bảo hiểm, không sử dụng rượu bia khi lái xe,...
* Phân tích các khía cạnh của vấn đề nghị luận, có thể theo gợi ý sau:
- Thực trạng: Theo số liệu thống kê của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, trong năm 2023, tỷ lệ người vi phạm luật giao thông đường bộ trong độ tuổi từ 18-27 chiếm khoảng 30%. Trong đó, các lỗi vi phạm phổ biến là không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, sử dụng điện thoại khi lái xe. Những vi phạm này không chỉ gây nguy hiểm cho bản thân người vi phạm mà còn ảnh hưởng đến những người tham gia giao thông khác.
- Nguyên nhân:
+ Thiếu hiểu biết về luật giao thông
+ Việc xử phạt các hành vi vi phạm chưa đủ nghiêm khắc
+ Công tác tuyên truyền, giáo dục về an toàn giao thông chưa thực sự hiệu quả
+ …
- Hậu quả:
+ Tai nạn giao thông sẽ gia tăng, gây thiệt hại về người và tài sản.
+ Ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.
+….
- Mở rộng, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện về vấn đề.
* Đề xuất các giải pháp khả thi, thuyết phục để khắc phục vấn đề, có thể theo một số gợi ý sau:
+ Tăng cường giáo dục và tuyên truyền về luật giao thông
+ Tạo môi trường giao thông an toàn và thuận lợi.
+ Tăng cường kiểm soát và xử lý vi phạm.
+…
* Khẳng định lại vấn đề cần giải quyết và rút ra bài học/ hướng hành động cho bản thân.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
