Đề thi thử giữa học kì 1 Văn 10 - Đề số 7

Đọc văn bản sau:

CÓC KIỆN TRỜI

[...]

Lúc đó muôn vật còn sống sót đều tập trung ở vũng nước cuối cùng đã cạn. Ngày cũng như đêm, nào voi, cọp, trâu, ngựa, tê giác, lợn, thỏ, chồn, cáo, gấu, mèo, hươu, nai, cóc, nhái,...chen nhau giải khát ở vũng bùn đó. Hôm ấy, sau khi đã giải khát xong, đa số giống vật bèn quay ra thảo luận tìm cách đối phó trước tình thế hiện tại. Cuộc họp mỗi lúc một đông và sôi nổi. Cuối cùng các giống vật đều đồng ý cử một đại biểu lên trời đòi Ngọc Hoàng phải ra lệnh cho thần Mưa trở về làm nhiệm vụ gấp. Hội nghị ban đầu cử Thỏ là kẻ có trí khôn để lên tùy cơ ứng biến. Nhưng Thỏ từ chối và nói: “Tôi đi không bằng Cóc. Cóc là kẻ có mưu trí lại vừa gan góc hơn tôi nhiều lắm”.

Hội nghị đồng ý cử Cóc đi. Cóc nhận lời, nhưng đề nghị phải có Cáo, Gấu và Cọp đi cùng với mình. [...]

Bốn con vật lên đến thiên đình, thấy trước cửa có một cái trống. Theo quy định của nhà trời thì ai có việc gì oan khốc muốn gặp Ngọc Hoàng sẽ đánh trống lên. Cóc bảo các bạn hãy náu mình ở trong bụi rậm chờ đó, còn mình bước vào nhảy lên trống đánh inh ỏi. Ngọc Hoàng nghe tiếng bèn sai một Thiên Thần ra xem, Thiên Thần bước ra nhìn ngược nhìn xuôi không thấy gì cả, mãi về sau mới nhận ra Cóc ngồi nép bên cạnh trống. Thần tỏ ý khinh thường, hỏi Cóc đi đâu, Cóc giương đôi mắt lên trả lời văn tắt là đi kiện Trời. Thiên Thần bĩu môi hỏi kiện việc gì. Cóc chỉ trả lời cộc lốc là cần phải gặp mặt Ngọc Hoàng mới bày tỏ được.

Nghe Thiên Thần báo cáo thái độ xấc xược của con vật tí hon. Ngọc Hoàng tức giận bèn sai một bầy gà ra mỗ cho Cóc sợ hãi phải lui sớm. Nhưng không ngờ bầy gà vừa ló khỏi cửa Thiên đình, Cóc ra hiệu cho Cáo ở ngoài bụi xông vào cắn gà ăn thịt. Cóc lại nhảy lên đánh trống ầm ĩ. Biết bầy gà thần bị hại. Ngọc Hoàng cả giận, sai Chó ra giết Cáo, nhưng Chó vừa ra đến nơi, sủa lên mấy tiếng đã bị Gấu vồ chết tươi. Ngọc Hoàng lại sai một toán lính ra trị Gấu. Lần này Cọp xông ra quật chết toán lính không sót một tên nào.

Ngọc Hoàng thấy mình lần này bị thua thiệt, không ngờ con vật tuy nhỏ bé nhưng lại khó trị được nó, mới đổi giận làm lành. Bèn sai Thiên Thần ra mời Cóc vào tiếp đãi tử tế rồi hỏi: “Cậu lên đây có việc gì?”

Cóc nhảy tót lên ghế ngồi. Cóc trách Ngọc Hoàng không lưu ý đến hạ giới. Rồi kể chuyện hạn hán ở trần gian: nỗi khốn khổ của muôn vật tranh nhau một vũng nước bùn; nỗi nguy ngập của nòi giống mình, không có nước để đẻ con... Đoạn Cóc yêu cầu Ngọc Hoàng phải làm mưa xuống gấp. Ngọc Hoàng xét lại sự đó mới hay thần Mưa bấy lâu xao nhãng công việc đắp chiếu nằm khoèo. Lập tức, Ngọc Hoàng giục thần Mưa và bộ hạ(1) bay về hạ giới hút nước để phun khắp mọi vùng cấp cứu muôn vật.

Trước khi Cóc ra về, Ngọc Hoàng còn dặn từ nay về sau, hễ khi nào cần mưa thì Cóc cứ kêu lên ít tiếng tự khắc Ngọc Hoàng biết mà bảo làm mưa ngay, không phải lên trời làm gì. Thấy Cóc đấu tranh thắng lợi, lại thấy ông trời gọi Cóc là “cậu” nên mọi vật đều kiêng nể không dám động đến nó. Tục ngữ mới có câu: Con Cóc là cậu ông trời Hễ ai đánh nó thì trời đánh cho là cũng do câu chuyện đó.

(Theo Bùi Văn Nguyên, Đỗ Bình Trị, Tư liệu tham khảo Văn học Việt Nam, tập I: Văn học dân gian, phần I, NXB Giáo dục, 1974, tr.49-52)

Chú thích:

(1) Bộ hạ: (từ cũ) chỉ người dưới quyền.