Đề thi học kì 2 Văn 9 - Đề số 6
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Các chất thải loại bỏ từ hoạt động chiếu sáng hiện hữu thường xuyên trong đời sống cộng đồng, nếu không có những quy định, quy chuẩn, thắt chặt hơn nữa trong việc quản lý loại chất thải nguy hại này thì hậu quả gây ra sẽ không hề nhỏ.
Từ những năm 1986 trở lại đây, hệ thống các thiết bị và công nghệ chiếu sáng ngày càng cải thiện và phong phú, hiện đại hơn. Các thiết bị chiếu sáng được sử dụng trong hầu hết các hoạt động sinh hoạt và sản xuất của con người. Nguồn chất thải phát sinh này chủ yếu từ các hộ gia đình, các doanh nghiệp, đơn vị, các khu vực công cộng, và các nhà máy sản xuất… Khối lượng phát sinh tại các nhà máy, đơn vị sản xuất thường được kiểm soát, thu gom, xử lý tốt hơn lượng phát sinh từ các hộ dân. Lượng phát sinh tại các hộ dân là rất nhỏ, do không nhận thức được đây là chất thải nguy hại vì có chứa thủy ngân, nếu không được xử lý đúng sẽ rất có hại cho môi trường nên thường bị vứt bỏ một cách tùy tiện (lẫn với rác thải sinh hoạt thông thường) việc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người nói riêng và hệ sinh thái nói chung.
[…]
Chất thải từ các hoạt động chiếu sáng (chất thải chiếu sáng) chiếm tỷ lệ nhiều nhất là bóng đèn, sau đó là các thiết bị đi kèm như đế, cột đèn, giá đỡ… Việc sử dụng bóng đèn để chiếu sáng đã trở thành một nhu cầu tất yếu. Hàng triệu bóng đèn cũ hỏng bị thải ra mỗi năm, nếu không được thu gom, xử lý đúng cách sẽ khiến cho môi trường sống nhiễm độc nặng nề, sức khỏe của người dân bị ảnh hưởng, đặc biệt là các mạch nước ngầm, đất.
Các nguồn phát sinh chất thải chiếu sáng ở Việt Nam là phát sinh từ các hộ gia đình, khu thương mại dịch vụ, công sở, các khu vực công cộng, dịch vụ công cộng, các hoạt động từ các cơ sở sản xuất, nông nghiệp, công nghiệp,…
[…]
Chất thải từ hoạt động chiếu sáng có thể phân loại theo đặc tính: Chất thải thông thường và chất thải nguy hại. Các sản phẩm thải bỏ từ hoạt động chiếu sáng theo đó cũng nhiều và đa dạng, tạo áp lực lớn cho môi trường. Với mỗi loại sản phẩm chiếu sáng khác nhau được thải bỏ sẽ có cách xử lý, tái chế và tái sử dụng khác nhau. Đơn vị sử dụng thiết bị xử lý bóng đèn huỳnh quang thải bỏ với quy trình xử lý như sau:
Bước 1: Mở nắp buồng nghiền đập, nạp 12 bóng đèn vào bên trong sau đó đóng nắp lại.
Bước 2: Bật bơm chân không, mở van dập bụi ở buồng nghiền đập. Sau đó bật máy nghiền trong thời gian 10 giây để nghiền toàn bộ bóng đèn bên trong.
Bước 3: Tắt máy bơm chân không, sau đó tiếp tục lặp lại các quá trình trên 5 lần thì tiến hành mở nắp dưới của buồng nghiền đập để tận thu các kim loại ở đầu các bóng đèn và mở buồng phân loại thủy tinh để thu lại thủy tinh mang đi hóa rắn theo quy trình hóa rắn chất thải.
Bước 4: Khi đã nghiền được 120 bóng thì dừng việc nghiền đập bóng đèn, đóng kín tất cả các cửa của thiết bị, bật bơm chân không, bật công tắc bếp và cài đặt nhiệt độ ở 2500C. Bếp đốt hoạt động trong thời gian 2 giờ, hơi thủy ngân sinh ra trong quá trình đốt được hấp phụ vào các cột than hoạt tính.
Bước 5: Sau khi ngừng bếp 30 phút thì tắt bếp.
Bước 6: Mở cửa thu bột Fluorescent.
[…]
Các chất thải loại bỏ từ hoạt động chiếu sáng hiện hữu và gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng, nếu không có những quy định, quy chuẩn, thắt chặt hơn nữa trong việc quản lý loại chất thải nguy hại này thì hậu quả mà nó gây ra sẽ không hề nhỏ cho sức khỏe và môi trường sinh thái. Chúng cần được phân loại, thu gom đến các nhà máy xử lý, tái chế theo một chu trình tuần hoàn khép kín, đảm bảo khoa học. Các sản phẩm thu hồi từ hoạt động xử lý bóng đèn sẽ được tái sử dụng lại trong quá trình, ngành sản xuất khác để tiết kiệm nguồn nguyên liệu thô. Đồng thời sẽ giảm thiếu tác động xấu đến môi trường làm cho môi trường bền vững hơn.
Xác định thể loại của văn bản trên.
Dựa vào mục đích, nội dung và cách trình bày thông tin của văn bản để xác định thể loại.
Văn bản thông tin.
Theo bài viết các nguồn phát sinh chất thải chiếu sáng ở Việt Nam đến từ đâu?
Tìm thông tin trong đoạn văn nêu các nguồn phát sinh chất thải chiếu sáng ở Việt Nam.
Các nguồn phát sinh chất thải chiếu sáng ở Việt Nam là phát sinh từ các hộ gia đình, khu thương mại dịch vụ, công sở, các khu vực công cộng, dịch vụ công cộng, các hoạt động từ các cơ sở sản xuất, nông nghiệp, công nghiệp,…
Nội dung chính mà văn bản trên đề cập đến là gì?
Khái quát các thông tin chính về nguồn phát sinh, tác hại và cách quản lí, xử lí chất thải chiếu sáng để xác định nội dung của văn bản.
Nội dung chính là: Xử lý, tái chế và tái sử dụng các sản phẩm loại bỏ từ hoạt động chiếu sáng là điều vô cùng quan trọng và cần thiết.
Theo em, là một học sinh cần làm gì để giảm thiểu phát sinh chất thải chiếu sáng. (Trả lời bằng một đoạn văn ngắn từ 5-7 câu).
Vận dụng thông tin trong văn bản và hiểu biết thực tế để đề xuất những việc học sinh có thể làm nhằm giảm thiểu chất thải chiếu sáng
Gợi ý:
- Sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả: tắt đèn khi không sử dụng, tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày để giảm bớt nhu cầu dùng đèn.
- Ngoài ra khuyến khích gia đình và nhà trường sử dụng bóng đèn LED thay cho đèn sợi đốt hoặc huỳnh quang vì chúng bền hơn và ít gây ô nhiễm.
- Khi bóng đèn hỏng, em sẽ thu gom và xử lý đúng cách, tránh vứt bừa bãi gây hại cho môi trường.
- Đồng thời, em cũng tuyên truyền cho bạn bè về ý thức tiết kiệm điện và bảo vệ môi trường, góp phần giảm thiểu rác thải từ thiết bị chiếu sáng.
- ….
Phần II. Viết
Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày quan điểm của em về vấn đề: tại sao phải giữ mãi trong lòng niềm thương yêu những giá trị văn hoá cổ truyền của quê hương trong thời kì hội nhập toàn cầu?
Giải thích vấn đề; trình bày vai trò, ý nghĩa của việc gìn giữ các giá trị văn hóa cổ truyền trong thời kì hội nhập; đưa dẫn chứng, mở rộng vấn đề và rút ra bài học nhận thức, hành động.
1. Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận.
2. Thân đoạn:
- Giải thích:
+ Giữ mãi niềm thương yêu: là trân trọng, yêu mến và giữ gìn.
+ Những giá trị văn hoá cổ truyền: là những giá trị có ý nghĩa tốt đẹp, được hình thành, đúc kết trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc và đã được bảo tồn và lưu truyền qua nhiều thế hệ.
=> Tóm lại, trong quá trình tham gia vào hệ thống thế giới, chúng ta cần phải trân trọng, yêu mến và giữ gìn những giá trị tốt đẹp của dân tộc Việt.
- Những giá trị văn hoá cổ truyền của đất nước có vai trò rất quan trọng:
+ Khẳng định bản sắc dân tộc.
+ Góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết các dân tộc.
+ Tạo môi trường văn hóa lành mạnh, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, tạo điều kiện để phát triển mô hình văn hóa - du lịch cũng được triển khai và từng bước đi vào thực tế.
+…
- Mở rộng:
+ Sự bùng nổ của mạng internet và hội nhập toàn cầu hiện nay đã khiến một số giá trị văn hoá cổ truyền có nguy cơ bị mai một.
+ Phê phán một bộ phận người Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ muốn “chạy theo” luồng văn hoá ngoại lai; dễ bị tiêm nhiễm và đua đỏi, ăn chơi nên bỏ quên, thậm chí coi thường văn hoá dân tộc, thậm chí, “quay lưng” với văn hoá truyền thống.
(Thí sinh lấy dẫn chứng phù hợp để chứng minh)
- Bài học nhận thức, hành động:
+ Cần có chiến lược khai thác, lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống càng sớm càng tốt, bởi nếu không sớm gìn giữ, bảo tồn, các di sản văn hóa sẽ mất đi trước khi đất nước giàu lên.
+ Đẩy mạnh việc tăng cường giao lưu văn hóa với quốc tế để quảng bá các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới và thu nhận những tinh hoa của văn hóa thế giới vào nước ta.
3. Kết đoạn: Tổng kết vấn đề nghị luận
Viết bài văn khoảng 600 chữ nêu cảm nhận của em về bài thơ sau:
ÁO CŨ
Áo cũ rồi, mỗi ngày thêm ngắn
Chỉ đứt sờn màu bạc hai vai
Thương áo cũ như là thương kí ức
Đựng trong hồn cho mắt phải cay cay.
Mẹ vá áo mới biết con chóng lớn
Mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim
Áo con có đường khâu tay mẹ vá
Thương mẹ nhiều con càng yêu áo thêm.
Áo đã ở với con qua mùa qua tháng
Cũ rồi con vẫn quý vẫn thương
Con chẳng nỡ mỗi lần thay áo mới
Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn.
Hãy biết thương lấy những manh áo cũ
Để càng thương lấy mẹ của ta
Hãy biết thương những gì đã cùng ta sống
Những gì trong năm tháng trôi qua.
(Áo cũ - Lưu Quang Vũ, Thơ tình, NXB Văn học, 2002)
Giới thiệu tác giả, tác phẩm; phân tích nội dung và cảm xúc của bài thơ qua hình ảnh chiếc áo cũ gắn với kí ức, tình yêu thương và sự hi sinh của mẹ; làm rõ nghệ thuật thơ, từ đó nêu cảm nhận và đánh giá chung về tác phẩm.
1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.
2. Thân bài:
- Hình ảnh chiếc áo cũ – biểu tượng của kỷ niệm và sự trưởng thành:
+ Chiếc áo cũ dần ngắn lại, sờn vai, bạc màu → dấu hiệu thời gian trôi qua, gợi lên sự thay đổi, trưởng thành của con.
+ “Thương áo cũ như là thương kí ức” → Chiếc áo gắn liền với những kỷ niệm, trở thành một phần của quá khứ đáng trân trọng.
- Hình ảnh người mẹ tần tảo, hi sinh vì con:
+ Người mẹ tỉ mỉ vá áo cho con → tình yêu thương thầm lặng, sự hi sinh của mẹ.
+ “Mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim” → dấu hiệu của tuổi già, đôi mắt mẹ mờ đi theo năm tháng.
+ “Áo con có đường khâu tay mẹ vá” → Chiếc áo không chỉ là vật dụng mà còn là biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng.
- Sự gắn bó của đứa con với chiếc áo cũ – trân trọng giá trị tinh thần:
+ Áo cũ nhưng vẫn được trân quý, nâng niu.
+ “Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn” → Hình ảnh ẩn dụ đầy xúc động: con lớn lên đồng nghĩa với việc mẹ già đi, gợi lên nỗi xót xa và tình yêu thương sâu sắc.
- Lời nhắn nhủ về sự trân trọng những giá trị xưa cũ:
+ “Hãy biết thương lấy những manh áo cũ/ Để càng thương lấy mẹ của ta” → Chiếc áo không chỉ là kỷ vật mà còn nhắc nhở về công lao dưỡng dục của mẹ.
+ “Hãy biết thương những gì đã cùng ta sống” → Một triết lý sống sâu sắc: biết trân trọng quá khứ, yêu thương những gì đã gắn bó với ta.
- Đánh giá về nghệ thuật:
+ Ngôn ngữ thơ dễ hiểu, giàu giá trị biểu cảm.
+ Giọng điệu thơ da diết, tràn đầy tình cảm.
+ Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ.
+ …
3. Kết bài
- Khẳng định giá trị của bài thơ: không chỉ ca ngợi tình mẫu tử mà còn truyền tải thông điệp sâu sắc về lòng biết ơn, sự trân trọng những gì đã qua.





