Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 9 THCS Xuân Đỉnh (2026-2027)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau:
| Ôi nhớ những năm nào thuở trướcXóm làng ta xơ xác héo honNửa đêm thuế thúc trống dồnSân đình máu chảy, đường thôn lính đầy.Cha trốn ra Hòn Gay cuốc mỏAnh chạy vào Đất Đỏ làm phuBán thân đổi mấy đồng xuThịt xương vùi gốc cao su mấy tầng!Con đói lả ôm lưng mẹ khócMẹ đợ con đấu thóc cầm hơiKiếp người cơm vãi cơm rơiBiết đâu nẻo đất phương trời mà đi![…] | Chín năm kháng chiến thánh thầnGậy tầm vông đánh tan quân bạo tàn!Một dân tộc hai bàn tay trắngĐồng tâm là chiến thắng thành côngDân ta gan dạ anh hùng:Trẻ làm đuốc sống, già xông lửa đồnChân toạc máu, chân dồn đuổi giặcTay chém thù, tay sắc như gươm!Củ khoai, củ sắn thay cơmKhoai bùi trong dạ, sắn thơm trong lòngHớp ngụm nước suối trong đỡ khátTrông trời cao mà mát tâm can.(Trích Ba mươi năm đời ta có Đảng, Tố Hữu) |
*Chú thích: Tố Hữu (1920-2002), tên thật là Nguyễn Kim Thành, quê gốc ở xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay thuộc thành phố Huế), là nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam, đồng thời là một nhà hoạt động chính trị. Bài thơ “Ba mươi năm đời ta có Đảng" gồm 257 câu, được sáng tác vào đầu năm 1960 nhân dịp kí niệm 30 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/1960) và chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng.
Xác định thể thơ của văn bản trên và chỉ ra cách gieo vần ở hai câu thơ in dậm.
- Xác định thể thơ dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và đặc điểm cấu trúc của các dòng thơ.
- Dựa vào cách phối vần ở tiếng cuối các câu thơ in đậm để xác định cách gieo vần.
- Thể thơ: song thất lục bát
- Cách gieo vần lưng: rơi – trời
Ghi lại ít nhất ba từ ngữ khắc họa cuộc sống của nhân dân ta trong 12 câu thơ dầu của doạn trích. Qua những từ ngữ dó, đời sống của nhân dân ta hiện lên như thế nào?
Đọc 12 câu thơ đầu, tìm các từ ngữ, hình ảnh trực tiếp miêu tả cuộc sống của nhân dân.
- Các từ ngữ: “xơ xác”, “héo hon”, “máu chảy”, “lính đầy”, “đói lả”, “cầm hơi”.
- Những từ ngữ trên khắc họa cuộc sống nghèo khổ, cơ cực, đói khát, bị áp bức, bóc lột và chịu nhiều đau thương của nhân dân ta dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến.
Nêu tác dụng của biện pháp nói quá được sử dụng trong hai câu thơ sau:
“Chín năm kháng chiến thánh thần
Gậy tầm vông đánh tan quân bạo tàn!"
Xác định biện pháp nói quá được sử dụng trong hai câu thơ, chú ý cách diễn đạt về thời gian kháng chiến và sức mạnh của vũ khí chiến đấu.
- Biện pháp nói quá: “Chín năm kháng chiến thánh thần”, “Gậy tầm vông đánh tan quân bạo tàn”.
- Tác dụng: Nhấn mạnh sức mạnh phi thường, tinh thần chiến đấu kiên cường, ý chí bất khuất và sức mạnh đoàn kết của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm. Qua đó, thể hiện niềm tự hào, ngợi ca chiến thắng vẻ vang của nhân dân ta.
Từ khát vọng về một dân tộc độc lập, hòa bình, nhân dân được sống hạnh phúc, em hãy nêu những việc làm thiết thực mà học sinh có thể thực hiện để góp phần xây dựng quê hương, đất nước.
Liên hệ trách nhiệm của học sinh đối với quê hương, đất nước để đề xuất những việc làm cụ thể, thiết thực.
Học sinh cần chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống có trách nhiệm, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn và chấp hành tốt pháp luật.
Phần II. Viết
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích 10 câu thơ cuối trong đoạn trích ở phần Đọc - Hiểu.
Xác định nội dung chính và cảm xúc chủ đạo của 10 câu thơ cuối; lựa chọn các hình ảnh, từ ngữ tiêu biểu để phân tích tinh thần chiến đấu, sự kiên cường và lạc quan của nhân dân.
a. Mở đoạn: Giới thiệu khái quát nội dung 10 câu thơ cuối: ca ngợi tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất và niềm tin lạc quan của nhân dân trong kháng chiến.
b. Thân đoạn:
- Tinh thần chiến đấu anh dũng: Dù vũ khí thô sơ, nhân dân vẫn đoàn kết, kiên cường chống giặc.
- Sự hi sinh cao cả: Hình ảnh “trẻ làm đuốc sống”, “già xông lửa đồn”, “chân toạc máu”, “tay chém thù” làm nổi bật lòng dũng cảm và ý chí quyết tâm bảo vệ quê hương.
- Tinh thần lạc quan: Những hình ảnh về cuộc sống giản dị, thiếu thốn nhưng vẫn chan chứa niềm tin, hi vọng.
- Nghệ thuật: Hình ảnh thơ giàu sức gợi, ngôn ngữ giản dị, giọng thơ hào hùng, tự hào.
c. Kết đoạn: Khẳng định vẻ đẹp của nhân dân trong kháng chiến và tình cảm trân trọng, ngợi ca của tác giả.
Mỗi thế hệ đều mang trong mình trách nhiệm tiếp nối những giá trị tốt đẹp của cha ông, chung tay xây dựng và bảo vệ đất nước bằng những việc làm ý nghĩa, thiết thực. Đối với thế hệ trẻ hôm nay, trách nhiệm ấy còn được thể hiện qua ý thức giữ gìn môi trường sống xanh, sạch, đẹp, bắt đầu từ những việc làm nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.
Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400-500 chữ) đề xuất những giải pháp phù hợp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa trong trường học và gia đình.
Triển khai bài viết theo các luận điểm: giải thích vấn đề; nêu thực trạng, nguyên nhân và hậu quả; đề xuất giải pháp cụ thể đối với cá nhân, gia đình và nhà trường; khẳng định ý nghĩa và rút ra bài học trách nhiệm của bản thân.
1. Mở bài
Giới thiệu vấn đề rác thải nhựa và sự cần thiết phải giảm thiểu rác thải nhựa trong trường học, gia đình.
2. Thân bài
- Giải thích: Rác thải nhựa là những sản phẩm làm từ nhựa bị thải bỏ sau khi sử dụng, khó phân hủy trong tự nhiên.
- Thực trạng: Túi ni-lông, chai nhựa, hộp xốp, ống hút nhựa vẫn được sử dụng phổ biến trong sinh hoạt và học tập.
- Nguyên nhân: Do tính tiện lợi, thói quen sử dụng đồ nhựa một lần và ý thức bảo vệ môi trường chưa cao.
- Hậu quả: Gây ô nhiễm đất, nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe con người.
- Giải pháp:
+ Trong trường học: Hạn chế đồ nhựa dùng một lần; sử dụng bình nước cá nhân; phân loại, thu gom và tái chế rác thải nhựa; tổ chức các hoạt động tuyên truyền bảo vệ môi trường.
+ Trong gia đình: Sử dụng túi vải, làn đi chợ; ưu tiên sản phẩm có bao bì thân thiện với môi trường; phân loại rác tại nguồn.
+ Đối với học sinh: Chủ động thay đổi thói quen, không xả rác bừa bãi, vận động bạn bè và người thân cùng thực hiện.
- Mở rộng, phản đề: Phê phán những người thờ ơ, thiếu ý thức, vẫn sử dụng và vứt bỏ đồ nhựa tùy tiện.
3. Kết bài
- Khẳng định ý nghĩa của việc giảm thiểu rác thải nhựa.
- Kêu gọi mỗi người bắt đầu từ những hành động nhỏ để góp phần xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
