Đề thi học kì 1 Văn 7 - Đề số 11
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
ĐÔI BÀN TAY
Ngày còn nhỏ, con thích nhất là cầm đôi bàn tay của mẹ áp vào má, vuốt lên tóc con. Lớn thêm chút nữa, khi con bắt đầu nhận thức được thế giới xung quanh thì đôi bàn tay ấy đã chai sần với những lớp nám đen, phía dưới lớp da là những vết chai cứng ngắt. Vậy mà con vẫn không thấy mẹ than phiền khi con hỏi: “Mẹ ơi mẹ không lo lắng gì về đôi tay chai sần của mình sao?”. Mẹ dịu dàng bảo: “Tay mẹ chai để đổi lấy tay con mịn đẩy!”. Nói rồi mẹ lại ôm con vào lòng.
Không quản ngại khó khăn, đôi tay ấy làm đủ mọi chuyện từ nấu cơm, đan thêu quần áo đến băm chuỗi nấu cháo cho heo ăn, cuốc đất, làm ruộng. Vết chai này nối tiếp vết chai khác làm tay mẹ ngày càng dày hơn, thô hơn. Mẹ biết không, nhiều lúc con ganh tị với nhỏ bạn khi đôi tay của mẹ bạn trắng và đẹp hơn tay mẹ. Nhưng thời gian đã làm con lớn khôn, tình yêu thương của mẹ đã nuôi con trưởng thành, và cuối cùng con cũng nhận thức được đôi bàn tay chai sần của mẹ là đôi bàn tay đẹp nhất và ấm áp nhất.
Lần đầu tiên đi học, đôi tay mẹ đã dắt con, lúc con bị vấp ngã cũng là đối bàn tay ấy nâng con dậy, khi con ốm thì chính đôi bàn tay nhọc nhằn sớm hôm ấy đã thức suốt đêm chườm khăn nóng, sờ trán con, và khi con hư thì đôi bàn tay của mẹ đã dạy con nên người. Đôi bàn tay ấy dù là ôm con, dù là nâng niu con nhưng không bao giờ bao che cho những lỗi lầm của con. Đôi bàn tay của mẹ đã dạy cho con cách yêu thương, cách sống tự lập, cách đương đầu với khó khăn thử thách dù là trong cô độc. Chính đôi bàn tay của mẹ đã âm thẩm đứng phía sau tiếp thêm sức mạnh cho con, giúp con vượt qua mọi trở ngại. Khi con thất bại, đôi bàn tay của mẹ
luôn ở bên cạnh con, động viên khích lệ: “Một lần ngã là một lần bớt dại con à!”. Khi con thành công, đôi bàn tay của mẹ ôm ấp con và nói: “Cố lên con nhé!”.
Dù chưa một lần mẹ nói yêu con nhưng bấy nhiêu đó thôi con cũng biết rằng mẹ yêu con nhiều lắm. Bụi thời gian có thể làm phai mờ đi tất cả nhưng làm sao có thể làm vơi đi nỗi nhọc nhằn vất vả đã in hằn lên đôi bàn tay ấy phải không mẹ?
Con sẽ cố gắng, cố gắng thật nhiều để đạt được thành công trong học tập và trong cuộc sống. Con sẽ không làm mẹ phải thất vọng. Con hứa với mẹ là con sẽ làm được. Chắc chắn thế phải không mẹ, bởi con đã được thừa hưởng tính nhẫn nại và kiên cường từ mẹ.
(Lê Văn Phong, THPT Tuy Hòa, Phú Yên)
Xác định từ láy có trong đoạn sau: Không quản ngại khó khăn, đôi tay ấy làm đủ mọi chuyện từ nấu cơm, đan thêu quần áo đến băm chuỗi nấu cháo cho heo ăn, cuốc đất, làm ruộng. Vết chai này nối tiếp vết chai khác làm tay mẹ ngày càng dày hơn, thô hơn.
Đọc kĩ đoạn trích, chú ý những từ có sự lặp lại âm đầu, vần hoặc cả âm và vần để xác định từ láy.
Các từ láy gồm: khó khăn.
Xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng: Khi con thất bại, đôi bàn tay của mẹ luôn ở bên cạnh con, động viên khích lệ: “Một lần ngã là một lần bớt dại con à!”. Khi con thành công, đôi bàn tay của mẹ ôm ấp con và nói: “Cố lên con nhé!”.
Đọc kĩ đoạn trích, chú ý cách diễn đạt về đôi bàn tay của mẹ khi con thất bại và thành công; xác định biện pháp tu từ và phân tích tác dụng trong việc thể hiện tình cảm, nội dung.
Khi con thất bại, đôi bàn tay của mẹ luôn ở bên cạnh con, động viên khích lệ: “Một lần ngã là một lần bớt dại con à!”. Khi con thành công, đôi bàn tay của mẹ ôm ấp con và nói: “Cố lên con nhé!”. - Biện pháp: Điệp từ: Khi con….
- Tác dụng: Nhấn mạnh dù con thất bại hay thành công vẫn luôn có mẹ ở bên. Mẹ là đôi vai để con nương tựa, là người chấp cánh giúp ước mơ con bay xa => nhấn mạnh vai trò của mẹ.
Bức thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc là gì?
Khái quát nội dung văn bản, chú ý những hi sinh, tình yêu thương và sự dạy dỗ của mẹ dành cho con để rút ra thông điệp ý nghĩa nhất.
Thông điệp của văn bản là: Con luôn thấu hiểu sự vất vả cũng như tình yêu thương mẹ dành cho con. Con sẽ nỗ lực hết mình để thành công trong học tập và cuộc sống.
Viết đoạn văn ngắn từ 7-10 câu cảm nhận tình yêu của người con đối với mẹ của mình.
Xác định tình cảm của người con dành cho mẹ, lựa chọn những chi tiết tiêu biểu trong văn bản làm dẫn chứng
- Giới thiệu chung: tình cảm yêu thương người con dành cho mẹ.
- Tình yêu thương đó được thể hiện qua:
+ Trân trọng, nâng niu đôi bàn tay lam lũ, vất vả của mẹ.
+ Trân trọng sự hi sinh của mẹ đã nuôi dạy con khôn lớn, trưởng thành.
+ Đôi bàn tay mẹ đã cùng con trải qua tất cả các cung bậc: từ khi vào lớp 1, khi thành công, khi tất bại, khi vui, khi buồn,….
- Cảm nhận về nghệ thuật:
+ Kết hợp linh hoạt các phương thức biểu đạt: biểu cảm, tự sự…
+ Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ.
+ Ngôn ngữ giàu cảm xúc.
- Tổng kết vấn đề.
Phần II. Viết
Viết bài văn trình bày cảm xúc của em về người mà em yêu quý.
1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề.
2. Thân bài
– Cảm nghĩ những nét ấn tượng nhất về ngoại hình người thân đó: yêu mái tóc mẹ dài và đen, thương dáng mẹ gầy guộc tảo tần, thương đôi tay mẹ xương xương, rám nắng, …./ thương mái tóc cha đã điểm bạc, yêu dáng vẻ mạnh mẽ, rắn rỏi của cha,… (kết hợp biểu cảm trực tiếp với biểu cảm gián tiếp).
– Biểu cảm những nét tiêu biểu về tính cách, sở thích, lối sống.
– Cảm nghĩ về những tính cách của người thân (nêu lên những tình cảm, cảm xúc đối với những đặc điểm tính cách của người thân). Chẳng hạn, kỉ niệm về một lần mắc lỗi được mẹ bảo ban, nhắc nhở / được cha động viên về một thành công trong học tập.
– Cảm nghĩ về ảnh hưởng của người đó tới cuộc sống của em và những thành viên khác trong gia đình.
– Gợi lại những kỉ niệm của em với người ấy.
3. Kết bài: Tổng kết vấn đề.
Mẹ chính là nguồn cảm hứng bất tận trong sáng tác nghệ thuật. Bởi mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc đời của mỗi người. Và với riêng tôi, mẹ chính là một điểm tựa tinh thần quý giá.
Năm nay, mẹ tôi bốn mươi tuổi. Nhưng tôi cảm thấy mẹ vẫn còn rất trẻ trung. Mẹ có mái tóc đen dài đến ngang lưng. Nước da vẫn còn trắng hồng. Hàm răng đều, trắng bóng và luôn nở nụ cười với chúng tôi. Ánh mắt của mẹ sáng như vì sao đêm. Mẹ của tôi không cao lắm, hơi gầy, dáng đi rất nhanh nhẹn. Đôi bàn tay đã nhiều vết chai sần, vì những năm tháng làm việc vất vả.
Mẹ là một y tá nên công việc khá bận rộn. Dù vậy, mẹ vẫn luôn quan tâm, chăm sóc mọi người trong gia đình. Với tôi, mẹ là một người phụ nữ giỏi việc nước, đảm việc nhà. Nhưng mẹ không bao giờ kêu vất vả hay mệt mỏi. Mỗi bữa ăn mà mẹ nấu đều gửi gắm được tình yêu thương của mẹ.
Khi tôi vẫn còn bé rất nghịch ngợm. Nhiều lúc tôi đã gây ra những lỗi lầm khiến mẹ rất buồn lòng. Những lúc như vậy, mẹ không trách mắng mà chỉ nhẹ nhàng khuyên bảo. Điều đó khiến tôi cảm thấy có lỗi, tự nhận ra được sai lầm và quyết tâm sửa chữa. Vào dịp cuối tuần, mẹ thường ở nhà. Lúc đó, mẹ lại dạy cho tôi nhiều điều. Từ nấu cơm, rửa bát, quét nhà, giặt quần áo… Việc gì tôi cũng có thể tự làm được thật tốt. Nhờ vậy, tôi biết sống tự lập hơn.
Nhờ có mẹ, tôi cũng đã trưởng thành hơn. Tôi nhận ra tình yêu bao la của mẹ dành cho mình. Và từ đó, tôi cố gắng học tập thật tốt để mẹ luôn cảm thấy tự hào.





