Đề thi tham khảo học kì 2 Văn 10 - Đề số 15
I. ĐỌC HIỂU
Đọc hiểu văn bản và trả lời những câu hỏi phía dưới:
MỘT LY SỮA
Có một cậu bé nghèo bán hàng rong ở các khu nhà để kiếm tiền đi học. Hôm đó, cậu lục túi chỉ còn mấy đồng tiền ít ỏi mà bụng đang rất đói. Cậu quyết định xin một bữa ăn tại một căn nhà gần đó. Cậu hốt hoảng khi thấy một cô bé dễ thương ra mở cửa. Thay vì xin ăn, cậu ta đành xin một ly nước nóng. Cô bé nghĩ rằng cậu trông đang đói nên đem ra một ly sữa lớn.
Cậu uống từ từ, rồi hỏi: “Tôi nợ bạn bao nhiêu?”
Cô bé đáp: “Bạn không nợ tôi bao nhiêu cả. Mẹ dạy rằng chúng tôi không bao giờ nhận tiền khi làm một điều tốt.”
Cậu ta nói: “Vậy thì tôi cảm ơn bạn nhiều lắm!”
Khi Howard Kelly rời căn nhà đó, cậu ta không những cảm thấy trong người khỏe khoắn, mà còn thấy niềm tin vào con người, vào cuộc sống rất mạnh mẽ. Sau bao năm, cô gái đó bị ốm nghiêm trọng. Các bác sĩ trong vùng đều bất lực và chuyển cô lên bệnh viện trung tâm thành phố để các chuyên gia chữa trị căn bệnh hiểm nghèo này. Tiến sĩ Howard Kelly được mời làm chuyên gia. Khi nghe tên nơi ở của bệnh nhân, một tia sáng lạ lóe lên trong mắt anh. Anh đứng bật dậy và đi đến phòng cô gái. Anh nhận ra cô gái ngay lập tức. Anh quay trở lại phòng chuyên gia và quyết tâm phải gắng hết sức để cứu được cô gái. Anh đã quan tâm đặc biệt. Sau thời gian đấu tranh lâu dài, căn bệnh của cô gái đã qua khỏi. Anh cầm tờ hóa đơn thanh toán viện phí, viết gì đó bên lề và cho chuyển lên phòng cô gái.
Cô gái lo sợ không dám mở tờ hóa đơn viện phí ra, bởi vì cô chắc chắn rằng đến suốt đời thì cô cũng khó mà thanh toán hết số tiền này. Cuối cùng cô can đảm nhìn, và chú ý đến dòng chữ bên cạnh tờ hóa đơn:
“Đã thanh toán đủ bằng một ly sữa.”
Ký tên: Tiến sĩ Howard Kelly.
Mắt đẫm lệ, cô gái xúc động thốt lên: “Lạy Chúa, tình yêu thương bao la của Người đã lan rộng trong trái tim và bàn tay con người.”
(http://songdep.xitrum.net)
(1)Tiến sĩ Howard Kelly: nhà vật lý lỗi lạc, đã sáng lập khoa Ung thư, trường Đại học John Hopkins năm 1895.
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên là gì?
Vận dụng kiến thức về các phương thức biểu đạt, căn cứ vào nội dung và cách triển khai của văn bản.
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng: Tự sự.
Vì sao cậu bé Howard Kelly khi rời khỏi căn nhà “không những cảm thấy trong người khỏe khoắn, mà còn thấy niềm tin vào con người, vào cuộc sống rất mạnh mẽ.”?
Đọc kĩ chi tiết kể về hành động của cô bé và tâm trạng của Howard Kelly; kết hợp phân tích, lí giải để làm rõ nguyên nhân.
Cậu bé khi rời khỏi căn nhà “không những cảm thấy trong người khỏe khắn, mà còn thấy niềm tin vào con người, vào cuộc sống mạnh mẽ” vì: cậu bé đã nhận được tình yêu thương, sự quan tâm rất đỗi chân thành, tự nhiên từ một cô gái nhỏ mà cậu gặp khi định xin đồ ăn.
“…Mẹ dạy rằng chúng tôi không bao giờ nhận tiền khi làm một điều tốt.” Câu nói của cô bé có ý nghĩa gì?
Phân tích ý nghĩa trực tiếp và thông điệp được gửi gắm trong lời nói của nhân vật.
Câu nói có nghĩa là: Giúp đỡ, tốt bụng với một ai đó không phải vì để được trả ơn mà phải xuất phát từ tình yêu thương chân thành.
Nêu bài học mà anh/chị nhận được từ ý nghĩa của câu chuyện trên.
Rút ra bài học về nhận thức hoặc hành động từ nội dung câu chuyện; lí giải ngắn gọn tính đúng đắn và ý nghĩa của bài học.
Gợi ý:
- Cần biết quan tâm, giúp đỡ những người xung quanh bằng những việc làm cụ thể, phù hợp với khả năng của bản thân.
- Cần hiểu rằng những hành động nhỏ bé cũng có thể tạo nên giá trị lớn lao, vì vậy không nên xem nhẹ những việc tốt mình có thể làm.
- Cần trân trọng sự giúp đỡ của người khác, biết sống có trách nhiệm và không thờ ơ trước những khó khăn của mọi người.
- Chủ động thực hiện những việc làm tốt trong cuộc sống hằng ngày, đồng thời biết lan tỏa những giá trị tích cực đến cộng đồng.
Chỉ ra và nêu cách sửa các lỗi liên kết hình thức trong những đoạn trích sau đây.
a) Với bộ răng khoẻ cứng, loài nhện khổng lồ này có thể cắn thủng cả giày da. Mọi biện pháp chống lại nó vẫn chưa có kết quả vì chúng sống sâu dưới mặt đất. Hiện nay, người ta vẫn đang thử tìm cách bắt chúng để lấy nọc điều trị cho những người bị nó cắn.
b) Tại văn phòng, đồng chí Bộ trưởng đã gặp gỡ một số bà con nông dân để trao đổi ý kiến. Mỗi lúc bà con kéo đến hội trường một đông.
Vận dụng kiến thức về liên kết hình thức trong văn bản, đặc biệt là phép thế và việc sử dụng từ ngữ thống nhất giữa các câu. Xác định từ ngữ gây lỗi, phân tích quan hệ liên kết và đề xuất cách sửa phù hợp với ngữ cảnh.
Gợi ý:
a)
Cách giải:
- Lỗi liên kết: Sử dụng từ ngữ thay thế chưa thống nhất. Ở câu đầu, đối tượng được nhắc đến là “loài nhện khổng lồ này”, nhưng câu sau lại dùng từ “nó” để thay thế, trong khi câu tiếp theo sử dụng từ “chúng”. Cách dùng từ chưa nhất quán làm giảm tính liên kết của đoạn văn.
- Cách sửa: Thống nhất cách gọi đối tượng là “chúng” khi nói về loài nhện.
Đoạn văn sau khi sửa:
Với bộ răng khỏe cứng, loài nhện khổng lồ này có thể cắn thủng cả giày da. Mọi biện pháp chống lại chúng vẫn chưa có kết quả vì chúng sống sâu dưới mặt đất. Hiện nay, người ta vẫn đang thử tìm cách bắt chúng để lấy nọc điều trị cho những người bị chúng cắn.
b)
Cách giải:
- Lỗi liên kết: Sử dụng từ ngữ chỉ địa điểm chưa thống nhất. Câu đầu nói “tại văn phòng”, nhưng câu sau lại nhắc đến “hội trường” mà chưa có thông tin cho thấy đây là cùng một địa điểm. Vì vậy, quan hệ liên kết về địa điểm giữa hai câu chưa rõ ràng.
- Cách sửa: Căn cứ vào ngữ cảnh thực tế để thống nhất cách gọi địa điểm. Nếu cuộc gặp diễn ra tại văn phòng, có thể sửa như sau:
Tại văn phòng, đồng chí Bộ trưởng đã gặp gỡ một số bà con nông dân để trao đổi ý kiến. Mỗi lúc bà con kéo đến văn phòng một đông.
II. VIẾT
Em hãy viết một bài văn nghị luận xã hội trình bày quan điểm của em về tầm quan trọng của việc học ngoài từ cuộc sống.
Vận dụng các kiến thức đã học về cách viết một văn bản nghị luận.
1. Mở bài:
- Dẫn dắt vào bài.
- Nêu vấn đề nghị luận – Sự cần thiết của việc học từ ngoài cuộc sống.
2. Thân bài:
* Giải thích:
- Học từ ngoài cuộc sống: Là việc học hỏi, tiếp thu kiến thức từ những con người, sự việc xảy ra ngoài đời sống. Học ngoài đời sống là quá trình tích lũy kinh nghiệm từ những vấn đề xảy ra xung quanh con người. Khái niệm học ngoài đời sống khác với học từ sách vở.
- Học ngoài đời sống là cần thiết dối với sự phát triển của một con người.
* Chứng minh sự cần thiết của việc học ngoài đời sống:
- Học ngoài đời sống chính là cơ hội để chúng ta học được những kiến thức thực tế xảy ra. Đôi khi học lý thuyết trên sách vở khác hoàn toàn so với thực tế cuộc sống.
- Học ngoài đời sống cho chúng ta kinh nghiệm sống, khiến cuộc sống trở nên tốt hơn, phong phú hơn.
- Học ngoài đời sống tích lũy cho con người những kinh nghiệm, hình thành những kỹ năng sống -> Con người khi gặp khó khăn sẽ dễ dàng vượt qua khó khăn, không dễ bị khuất phục.
- Học ngoài đời sống giúp con người dễ dàng nhận ra giá trị của cuộc sống.
…..
* Bàn luận mở rộng.
- Cần trang bị những kĩ năng cuộc sống thông qua việc học từ thực tế. Tuy nhiên không thể phủ nhận sự cần thiết của việc học ở trường lớp, học trên sách vở. Đây là tiền đề cơ bản để con người có thể tiếp thu tốt hơn những kiến thức ngoài đời sống.
- Không đồng tình với việc học lý thuyết suông, không áp dụng vào thực tế đời sống.
3. Kết bài: Khái quát lại vấn đề nghị luận.





