Đề thi tham khảo học kì 2 Văn 10 - Đề số 14
I. ĐỌC HIỂU
Đọc hiểu văn bản và trả lời những câu hỏi phía dưới:
Người ta vẫn thường nói, con người có nhiều cách để trưởng thành, bạn trưởng thành khi học thêm được điều mới, trưởng thành khi có người khác chỉ ra cho mình một con đường, và trưởng thành khi vấp ngã và tự đứng lên. Nhưng đôi khi, tôi cảm thấy chúng ta, đặc biệt là những người trẻ tốn quá nhiều thời gian để chờ đợi cơ hội được trưởng thành. Chúng ta chờ đợi một cuốn sách có thể khai sang đầu óc ta qua cơn u mê; chúng ta chờ đợi một vĩ nhân, một người truyền cảm hứng cho ta con đường đi phía trước; chúng ta thậm chí chờ đợi thất bại để được tỉnh giấc và tìm thấy chính mình. Nhưng chúng ta quên mất rằng, việc học có thể đến từ bên trong; ta có thể trưởng thành từ trong suy nghĩ, tâm tướng và có thể thay đổi từ chính những gì đang diễn ra trước mắt hành ngày. Thay đổi, về bản chất, phải xuất phát từ bản thân mình. Chúng ta không cần phải đợi ai đó đến để ban cho ta quyền được thay đổi; chúng ta không cần đợi đến một chuyến đi nước ngoài, một công việc mới, một căn nhà mới để có quyền nhìn cuộc sống theo cách khác đi; và chúng ta không cần đợi đến khi mình thất bại, vấp ngã rồi mới cảm thấy có quyền tìm hiểu lẽ sống đời mình. Chúng ta có thể làm tất cả những điều này, ngay ngày hôm nay, chính tại thời điểm này, bằng cách nhìn lại bản thân mình và những gì ra đang làm hàng ngày.
(Trích Một cuốn sách về chủ nghĩa tối giản – Chí Nguyễn, NXB Thế giới, 2007, tr.150-151)
Đoạn trích trên chủ yếu được viết bằng phương thức biểu đạt nào?
Căn cứ vào kiến thức đã học về phương thức biểu đạt.
Phương thức biểu đạt được sử dụng: Nghị luận.
Theo đoạn trích, cách để khiến con người trưởng thành hơn là gì?
Đọc kĩ đoạn trích, xác định những thông tin được tác giả trực tiếp nêu ra.
Những cách để con người trưởng thành được nêu trong đoạn trích: khi học thêm được điều mới, trưởng thành khi có người khác chỉ ra cho mình một con đường, và trưởng thành khi vấp ngã và tự đứng lên.
Câu văn in đậm sử dụng biện pháp tu từ gì nổi bật nhất?
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ, chú ý cách sắp xếp các từ ngữ, hình ảnh và ý trong câu văn.
Biện pháp tu từ nổi bật nhất là liệt kê, thể hiện qua việc tác giả lần lượt nêu những điều con người không cần chờ đợi: người khác ban cho quyền thay đổi, một chuyến đi nước ngoài, một công việc mới, một căn nhà mới hay sự thất bại, vấp ngã.
Sự chờ đợi mà tác giả nói đến trong đoạn trích là biểu hiện bản tính gì của con người?
Dựa vào nội dung đoạn trích, kết hợp với việc phân tích thái độ của tác giả đối với sự chờ đợi được đề cập.
Sự chờ đợi mà tác giả nói đến là biểu hiện của tính thụ động, tâm lí ỷ lại, thiếu chủ động và ngại thay đổi của con người. Thay vì tự nhận thức, nỗ lực hoàn thiện bản thân từ những việc nhỏ nhất, con người lại trông chờ vào người khác hoặc những hoàn cảnh đặc biệt mới bắt đầu thay đổi.
Đọc đoạn trích sau và chỉ ra các phương tiện liên kết được sử dụng trong đoạn văn.
Tôi phục sát đất tấm lòng đồng cảm phong phú của chú bé này. Từ đó tôi quả thực cũng để tâm tới vị trí của đồ vật, tạo điều kiện để chúng được dễ chịu. Vị trí đặt, để chúng có dễ chịu, ta mới nhìn thấy thư thái. Bấy giờ tôi mới sực nhận ra đó là tâm cảnh trước cái đẹp, là thủ pháp thường dùng trong văn miêu tả, là vấn đề cấu trúc thường gặp trong hội họa. Những thứ đó đều được phát triển ra từ sự đồng cảm. người bình thường chỉ có thể đồng cảm với đồng loại hoặc cùng lắm là với động vật mà thôi, còn nghệ sĩ lại có lòng đồng cảm bao la quảng đại như tấm lòng trời đất, trải khắp vạn vật có tình cũng như không có tình.
Vận dụng kiến thức về các phép liên kết trong văn bản, chú ý phép lặp, phép thế và các từ ngữ nối.
Gợi ý:
Các phương tiện liên kết đã được sử dụng trong đoạn văn:
- Dùng nhiều lần từ “đồng cảm” trong các câu khác nhau để đảm bảo có một vấn đề đang được tập trung bàn bạc ở đây.
- Các cụm từ “từ đó”, “bây giờ” báo hiệu sự nối tiếp liên tục theo một mạch thống nhất của các câu trong đoạn văn.
- Các đại từ “chúng”, “đó”, “những thứ đó” cho thấy các câu văn kế tiếp nhau cùng nói về một đối tượng.
II. VIẾT
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một bài văn trình bày về điều bản thân mình cần thay đổi để trưởng thành hơn.
Vận dụng các kiến thức đã học về cách viết một bài nghị luận
1. Mở bài:
Giới thiệu vấn đề nghị luận: Thay đổi là thay cái này bằng cái khác hoặc đổi khác, trở nên khác đi.
2. Thân bài:
a) Điều bản thân cần thay đổi để thành công là gì?
- Tư tưởng: Dám thay đổi, dám dấn thân, dám đương đầu với thử thách, dám đón nhận rủi ro, thất bại…
- Hành động: biến tưởng thành hành động, bắt đầu từ những hành vi nhỏ nhất
b) Vì sao phải thay đổi?
- Mỗi người đều có những điểm yếu và điểm mạnh
-> Cần phải nỗ lực khắc phục điểm yếu và phát huy điểm mạnh, có nghĩa là phải có ý thức thau đổi thường xuyên để đạt tới mục đích.
- Ngay cả khi đã đạt được những thành tựu nhất định, cũng luôn phải có ý thức vươn tới những đỉnh cao mới -> Buộc phải nỗ lực phát triển bản thân bằng những trải nghiệm mới, đương đầu với những thử thách mới… - Nếu không dám thay đổi để bảo vệ bản thân trong vòng an toàn sẽ chấp nhận một cuộc sống tẻ nhạt, đơn điệu, nhàm chán, trì trệ, và mỗi ngày một lạc hậu.
c) Thay đổi như thế nào?
- Không ngừng hoàn thiện bản thân về thể chất, trí tuệ và tâm hồn, nhân cách. Hoàn thiện bằng cách bồi đắp bền bỉ mỗi ngày.
- Luôn tìm những lối đi mới, để mở ra cho mình những cánh cửa bất ngờ, thú vị, để mỗi giây phút cuộc đời đều hạnh phúc và ý nghĩa
- Dám thay đổi nghĩa là dám ước mơ và dám khát vọng, dám nghĩ và dám làm
3. Kết bài:
Khái quát lại vấn đề nghị luận.





