Đề thi thử cuối HK2 Văn 9 - Đề số 3

Xác định hình thức văn bản: đoạn văn phối hợp

Xác định vấn đề: phân tích nhân vật cậu nhóc trong đoạn trích “Vì chúng mình là bạn”

Chú ý các chi tiết miêu tả lời nói, hành động của nhân vật cậu nhóc

Vận dụng các thao tác lập luận

a. Mở đoạn: Giới thiệu khái quát nhân vật cậu nhóc, nêu cảm nhận của mình

b. Thân đoạn: Học sinh cảm nhận về các phương diện sau hoặc chọn cảm nhận sâu về 1 vài khía cạnh mà mình ấn tượng nhất:

* Hoàn cảnh sống: Cậu nhóc sống trong khu tập thể, có cuộc sống giản dị, được mẹ dạy bảo chu đáo.

* Hình ảnh cậu nhóc được tác giả khắc họa chân thực, sâu sắc qua hành động, lời nói, tâm trạng và suy nghĩ:

- Nhân vật cậu nhóc trong đoạn trích là một hình mẫu đáng quý của lòng tốt, sự tử tế và tinh thần vị tha trong sáng. Tuy chỉ là một đứa trẻ, cậu đã thể hiện sự quan tâm, đồng cảm sâu sắc với ba cô bạn khi chứng kiến các bạn bị chơi khăm.

- Không chỉ dừng lại ở sự cảm thông, cậu còn hành động đầy dũng cảm và chân thành: đập con heo đất mà mình chắt chiu suốt cả mùa hè để mua một túi kẹo chocolate tặng các bạn. Điều đó cho thấy cậu là người sống có tình nghĩa, biết chia sẻ và biết làm điều đúng đắn, dù không ai bắt buộc.

- Cậu nhóc cũng rất dễ thương và hồn nhiên dù đỏ mặt, lắp bắp khi tặng kẹo, nhưng vẫn nở nụ cười chân thành và nói rằng: “Vì tụi mình là bạn mà.” Chính hành động giản dị nhưng đầy ấm áp ấy đã khiến ba cô bé cảm thấy được an ủi, vượt qua mặc cảm và từ đó tình bạn giữa họ nảy nở.

=> Cậu nhóc chính là biểu tượng cho một tâm hồn đẹp điều mà bất kỳ ai cũng cần học hỏi và trân trọng.

* Nghệ thuật: Để xây dựng thành công nhân vật cậu nhóc, tác giả Vũ Thu Hương đã:

+ Sử dụng ngôi kể thứ ba vừa khách quan, vừa xúc động,

+ Ngòi bút kể chuyện hấp dẫn, kết hợp khéo léo tự sự với miêu tả và biểu cảm đặc biệt miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sâu sắc.

+ Cốt truyện đơn giản, gần gũi với đời sống trẻ em, dễ gây cảm xúc

* Ý nghĩa hình tượng nhân vật và thông điệp:

- Cậu nhóc là biểu tượng cho tâm hồn trong sáng, lòng nhân hậu và sự tử tế của trẻ thơ.

- Qua nhân vật, tác giả gửi gắm thông điệp: Hãy sống yêu thương, biết quan tâm và chia sẻ với người khác, bởi chính điều đó làm nên vẻ đẹp của con người.

c. Kết đoạn: Khẳng định lại vẻ đẹp của nhân vật

Xác định vấn đề cần bàn luận: việc thiếu hiểu biết về kĩ năng phòng tránh nguy hiểm và giải pháp khắc phục

Liên hệ thực tế, trình bày rõ ràng, diễn đạt trôi chảy

Vận dụng các thao tác lập luận

a. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận: Việc thiếu hiểu biết về kĩ năng phòng tránh nguy hiểm.

b. Thân bài:

* Giải thích:

- Thiếu hiểu biết là sự hạn chế trong nhận thức, thông tin, kiến thức về các tình huống nguy hiểm tiềm ẩn trong đời sống như lừa đảo, bạo lực, xâm hại, tai nạn ...

- Thiếu kỹ năng phòng tránh nguy hiểm nghĩa là không có hoặc không thành thạo các phương pháp tự bảo vệ, xử lý tình huống bất ngờ, đối phó với các mối đe dọa.

=> Khi kết hợp, hai yếu tố này khiến học sinh dễ rơi vào thế bị động, trở thành “con mồi” lý tưởng cho các hành vi xấu.

* Thực trạng, biểu hiện

- Nhiều học sinh dễ bị dụ dỗ bởi các đối tượng lừa đảo qua mạng xã hội.

- Không biết cách từ chối khi bị bạn bè rủ rê tham gia các hành vi nguy hiểm như đua xe, đánh nhau, sử dụng chất kích thích.

- Không biết kêu cứu khi bị xâm hại hoặc rơi vào tình huống bất thường (ví dụ: đi lạc, gặp người lạ rình rập ... ).

- Bị tổn thương tâm lý do bị bắt nạt học đường nhưng không dám nói ra.

* Nguyên nhân

- Chủ quan:

+ Học sinh chủ quan, thiếu cảnh giác, cho rằng “chuyện đó không xảy ra với mình".

+ Thiếu kỹ năng sống, chưa từng được hướng dẫn cụ thể cách xử lý tình huống.

- Khách quan:

+ Chương trình giáo dục còn nặng lý thuyết, thiếu thực tế.

+ Cha mẹ, giáo viên chưa chú trọng hướng dẫn kỹ năng phòng tránh nguy hiểm.

+ Xã hội ngày càng phức tạp với nhiều nguy cơ ẩn giấu, nhất là trong môi trường mạng.

* Hậu quả:

- Đối với cá nhân: Dễ trở thành nạn nhân của bạo lực, xâm hại; bị tổn thương tâm lý, mất khả năng tự vệ và lòng tin vào xã hội.

- Đối với gia đình/nhà trường: Tăng lo lắng, áp lực quản lý; làm suy giảm môi trường giáo dục an toàn.

- Đối với xã hội: Gây bất ổn, tạo ra một thế hệ yếu kém về bản lĩnh, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng nguồn nhân lực.

* Giải pháp:

- Bản thân học sinh phải chủ động trang bị kỹ năng: Tự học qua sách báo, internet đáng tin cậy, tham gia các khóa kĩ năng, thảo luận cùng thầy cô, bạn bè.

- Gia đình và nhà trường đồng hành, hỗ trợ: Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, kế chuyện thực tế, diễn tập tình huống.

- Sự hỗ trợ của cộng đồng và các tổ chức xã hội: Phát động các chiến dịch truyền thông giáo dục kĩ năng cho học sinh.

c. Kết bài:

- Khẳng định vấn đề nghị luận: Trong một thế giới đầy biến động, hiểu biết và kỹ năng phòng tránh nguy hiếm không còn là lựa chọn mà là điều bắt buộc đối với mỗi học sinh.

- Liên hệ bản thân: Là một học sinh, em sẽ chủ động học hỏi kỹ năng sống, luôn cảnh giác, và chia sẻ kiến thức đó với bạn bè xung quanh.

- Thông điệp: Như lời dạy của triết gia John Locke: “Giáo dục không phải là chuẩn bị cho cuộc sống; giáo dục chính là cuộc sống.". Hãy bắt đầu cuộc sống ấy bằng việc học cách bảo vệ chính mình.