Đề thi học kì 2 Văn 9 PGD&ĐT Hải Dương (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
(1) Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu
Nghe dịu nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ
Các anh không về, mình mẹ lặng im.
Đất nước tôi
Từ thuở còn nằm nôi
Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa Lao xao trưa hè một giọng ca dao.
(2) Xin hát về Người, đất nước ơi!
Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!
Suốt đời lam lũ
Thương lũy tre làng bãi dâu, bến nước
Yêu trọn tình đời, muối mặn gừng cay.
(Trích Đất nước, Tạ Hữu Yên, Tuyển tập Tạ Hữu Yên, NXB Hội Nhà Văn Hà Nội, 2006)
Chú thích
- Tác giả Tạ Hữu Yên (1927-2013), quê: xã An Ninh, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Ông là nhà thơ, nhà văn Việt Nam, được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật vào năm 2017.
- Bài thơ “Đất nước” sáng tác vào năm 1984, sau một lần nhà thơ thăm trại an dưỡng những bà mẹ có con là liệt sĩ ở Thái Bình. Tác phẩm được nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn phổ nhạc, trở thành bài hát nổi tiếng.
Xác định thể thơ của ngữ liệu trên.
Căn cứ vào đặc điểm hình thức để xác định thể thơ
Thể thơ: Tự do.
Tìm những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ (1).
Căn cứ vào nội dung văn bản để tìm những hình ảnh phù hợp
Những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong khổ (1):
Lao xao trưa hè một giọng ca dao
Phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong đoạn thơ sau:
“Xin hát về Người, đất nước ơi!
Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!
Suốt đời lam lũ…”
Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ điệp ngữ
Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!”
(hoặc “Xin hát về…”)
+ Tạo âm hưởng, nhịp điệu tha thiết; tăng giá trị gợi hình gợi cảm cho câu thơ…
+ Nhấn mạnh, làm nổi bật mong muốn, khát khao được dành tặng những lời ngợi ca đẹp đẽ nhất, tha thiết nhất cho đất nước, Tổ quốc yêu thương…
+ Qua đó tác giả gửi gắm và khơi gợi tình cảm yêu mến, trân trọng, tự
hào, biết ơn…
Nêu ngắn gọn cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ trong khổ (1).
Căn cứ vào nội dung văn bản đọc để trình bày những cảm nhận, suy nghĩ cá nhân
Cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong khổ 1:
- Gắn liền với những mất mát, đau thương…
- Yêu nước, giàu đức hi sinh…
- Thương con, yêu con…
- Mạnh mẽ, kiên cường, âm thầm vượt qua mọi nỗi đau…
Từ nội dung ngữ liệu trên, hãy chỉ ra thông điệp có ý nghĩa nhất với em và lí giải.
Căn cứ vào nội dung văn bản đọc để rút ra thông điệp phù hợp
+ Biết ơn tới những người Mẹ Việt Nam anh hùng, những chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc.
+ Yêu thương, trân trọng, tự hào về quê hương, đất nước.
+…
Phần II. Viết
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về hình ảnh đất nước trong ngữ liệu phần Đọc - hiểu.
Hình thức: đoạn văn
Dung lượng: khoảng 200 chữ
Dạng bài: nghị luận văn học
Vấn đề nghị luận: hình ảnh đất nước trong ngữ liệu
+ Hình ảnh “đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu” không chỉ là giọt âm thanh mà còn là giọt tâm hồn, giọt cảm xúc của dân tộc.
+ Câu thơ “lao xao trưa hè một giọng ca dao” gợi nét yên bình, giản dị…
+ Câu thơ “ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ” gợi hình ảnh người mẹ âm thầm vượt qua nỗi đau, khi những đứa con không bao giờ trở về.
+ “Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa” cho thấy sự mạnh mẽ, kiên cường, không chịu khuất phục…
3. Kết đoạn: đánh giá vấn đề nghị luận, rút ra thông điệp…
Để thích ứng với những thay đổi của xã hội hiện đại, mỗi người cần nỗ lực không ngừng. Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ những người trẻ có thói quen chậm trễ, trì hoãn trong công việc, học tập…
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ suy nghĩ của em về vấn đề trên và đề xuất cách giải quyết.
Hình thức: bài văn
Dung lượng: khoảng 600 chữ
Dạng bài: nghị luận xã hội
Vấn đề nghị luận: thói quen chậm trễ, trì hoãn
1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận
2. Thân bài:
a. Giải thích vấn đề, đưa ra quan điểm:
b. Bàn luận
* Lí giải căn nguyên, cơ sở nảy sinh vấn đề:
* Hậu quả:
* Nêu ý kiến trái chiều, phản bác
không đồng nhất với sự bê trễ, lười biếng, ỷ lại...
c. Đề xuất giải pháp khả thi
- Với cá nhân:
+ Nhận thức được tác hại của thói quen xấu này từ đó thay đổi thái độ, điều chỉnh hành vi.
+ Xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể, khoa học; tuân thủ thực hiện, nỗ lực để vượt qua khó khăn.
+ Sắp xếp không gian làm việc gọn gàng, ngăn nắp; bố trí thời gian hợp lý.
+ Biết khích lệ bản thân và đừng sợ thất bại.…
+ Cần quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với con cái về những khó khăn
+ Khuyến khích và động viên con cái hoàn thành nhiệm vụ; uốn nắn khi con có biểu hiện lề mề, trì hoãn...
+ Hỗ trợ, nêu gương...
+ Tạo dựng môi trường học tập, làm việc tích cực (kịp thời nhắc nhở; khích lệ, động viên...)
+ Tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng sống, kỹ năng quản lý thời gian...
(HS lựa chọn các bằng chứng phù hợp)
d. Liên hệ bản thân:
3. Kết bài: Liên hệ với bản thân, rút ra bài học hoặc thông điệp có ý nghĩa.





