Đề thi học kì 2 Văn 9 Sở GD&ĐT Hà Nam (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
(1) Giữa đôi bờ rào rạt lúa ngô non
Yêu biết mấy, những con đường ca hát
Qua công trường mới dựng mái nhà son!
(2) Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng
Của đời ta chập chững buổi đầu tiên
Tập làm chủ, tập làm người xây dựng
Dám vươn mình, cai quản lại thiên nhiên!
(3) Yêu biết mấy, những con người đi tới
Hai cánh tay như hai cánh bay lên
Ngực dám đón những phong ba dữ dội
Chân đạp bùn không sợ các loài sên!...
(Trích Mùa thu mới, Thơ Tố Hữu, NXB Văn học, 1998, tr.204-205)
Chú thích: Tố Hữu (1920 - 2002) được xem là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam. Sự nghiệp thơ ca của ông gắn liền với sự nghiệp cách mạng, thơ ông luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường cách mạng đầy gian khổ, hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Bài thơ “Mùa thu mới” được Tố Hữu sáng tác vào năm 1958, thể hiện niềm vui tươi phấn khởi của con người cũng như khí thế phơi phới của đất nước trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.
Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào? Nêu hai căn cứ để nhận biết thể thơ đó.
Vận dụng kiến thức về đặc điểm hình thức để xác định thể thơ
- Đoạn trích được viết theo thể thơ tám chữ.
- Đặc điểm nhận biết thể thơ:
+ Mỗi dòng thơ gồm tám chữ;
+ Cách ngắt nhịp: chủ yếu ngắt nhịp 3/5;
+ Cách gieo vần: Gieo vần chân - vần cách: ngát – hát, non-son, đứng- dựng, tiên- nhiên…
Ghi lại những hình ảnh gợi tả vẻ đẹp của quê hương, đất nước trong khổ thơ (1).
Căn cứ vào nội dung văn bản để chỉ ra các hình ảnh thơ phù hợp
- Trong khổ thơ (1), vẻ đẹp của quê hương, đất nước được gợi tả qua những hình ảnh: dòng sông bát ngát; đôi bờ rào rạt lúa ngô non; những con đường ca hát; mái nhà son,...
Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được dùng trong khổ thơ (3).
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ để nhận diện và phân tích tác dụng
* Biện pháp tu từ so sánh: So sánh: Hai cánh tay như hai cánh bay lên.
* Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ,
+ Gợi ra vẻ đẹp, sức mạnh phi thường, tâm thế chủ động của con người mới trong công cuộc xây dựng cuộc sống mới.
+ Bày tỏ thái độ ngợi ca, tự hào, tin tưởng của tác giả về con người và tương lai đất nước.
* Biện pháp tu từ hoán dụ: cánh tay, ngực, chân chỉ những con người của thời đại mới.
* Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, sức hấp dẫn cho câu thơ.
+ Gợi ra sức mạnh, tâm thế chủ động của con người trong công cuộc xây dựng cuộc sống mới.
+ Bày tỏ thái độ ngợi ca, tự hào, tin tưởng tác giả về con người và tương lai đất nước.
* Biện pháp tu từ ẩn dụ: phong ba dữ dội chỉ những thử thách, khó khăn.
* Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, sức hấp dẫn cho câu thơ.
+ Gợi ra những khó khăn, thử thách lớn lao, qua đó tôn vinh sức mạnh và bản lĩnh bất chấp mọi thách thức của con người.
+ Bày tỏ thái độ ngợi ca, tự hào, tin tưởng tác giả về con người và tương lai đất nước.
Từ khí thế phơi phới của đất nước được gợi ra trong đoạn trích trên, em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với quê hương, đất nước?
Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp với những cảm nhận cá nhân để trình bày
+ Biết ơn các thế hệ đi trước, thế hệ đổ máu vì dân tộc;
+ Tiếp thu truyền thống tốt đẹp của ông cha ta;
+ Sống có ước mơ hoài bão, chăm chỉ học tập, tu dưỡng đạo đức, rèn luyện sức khỏe để trở thành người có ích;
+ Sống có trách xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước;
+ Quảng bá những hình ảnh đẹp của quê hương, đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế;
+ Cảnh giác với những nội dung tuyên truyền sai lệch, những thế lực thù địch đang có âm mưu chia rẽ, chống phá Đảng và Nhà nước,…
+....
Phần II. Viết
Viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày cảm nghĩ của em về vẻ đẹp của hai khổ thơ cuối đoạn trích trong phần Đọc hiểu.
Hình thức: đoạn văn
Dung lượng: khoảng 150 chữ
Dạng bài: nghị luận văn học
Vấn đề nghị luận: vẻ đẹp của hai khổ thơ cuối đoạn trích 'Mùa thu mới'
* Mở đoạn:
- Giới thiệu xuất xứ của đoạn thơ;
- Ấn tượng chung về hai khổ cuối.
* Thân đoạn:
- Cảm nghĩ về nội dung. Có thể cảm xúc từ:
+ Mạch cảm xúc: Khổ thơ khơi nguồn từ vẻ đẹp của bước đi dáng đứng của con người buổi đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Và cuối cùng là lòng dũng cảm chấp nhận những khó khăn mà trải qua...
+ Chủ đề: Ca ngợi vẻ đẹp con người trong giai đoạn miền Bắc đang xây dựng CNXH …(Hs nêu chủ đề tương ứng là đạt yêu cầu)
+ Thông điệp: Hs đưa ra thông điệp phù hợp với nội dung bài thơ. Ví dụ: Khơi gợi tình yêu, niềm tự hào về quê hương đất nước…
- Cảm nghĩ về yếu tố nghệ thuận và tác dụng.
Có thể cảm nhận những nghệ thuật sau:
+ Điệp ngữ “Yêu biết mấy”-> Diễn ta niềm tự hào, tình yêu về con người lao động mới đang vươn lên dựng xây đất nước và làm chủ cuộc đời.
+ Hình ảnh “ bước đi dáng đứng”, chập chững”, “ tập làm chủ”, “ Dám vươn mình cai quản”...-> Tố Hữu đã khắc họa rõ nét quá trình trưởng thành của con người: từ những bước đi chập chững ban đầu đến khi biết làm chủ cuộc sống, dám đứng lên đối mặt với sóng gió.
+ So sánh“hai cánh tay như hai cánh bay lên” gợi mở sức trẻ không ngừng vươn mình, sẵn sàng đón nhận những phong ba dữ dội.
+...
+ Thể thơ tám chữ, chủ yếu nhịp 3/5. Vần chân, vần cách “ đứng – dựng”, tiên – nhiên”, “ lên – sên”… làm cho vần điệu da diết lắng sâu khẳng định thêm tình yêu của tác giả với quê hương đất nước…
* Kết đoạn: Khái quát cảm nghĩ về đoạn trích
An toàn thực phẩm là một trong những yêu cầu quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong cuộc sống hiện nay.
Hình thức: bài văn
Dạng bài: nghị luận xã hội (về một vấn đề cần giải quyết)
Vấn đề nghị luận: vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong cuộc sống hiện nay.
* Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.
* Thân bài:
Luận điểm 1: Giải thích vấn đề, ý nghĩa bản chất của vấn đề và thực trạng vấn đề trong đời sống xã hội.
Có thể triển khai theo cách sau:
* Giải thích vấn đề:
- Vệ sinh an toàn thực phẩm là thực phẩm an toàn, không gây hại cho sức khỏe, cho tính mạng người sử dụng; là đảm bảo thực phẩm không bị hư hỏng, không chứa chất độc hại hay vi sinh vật gây bệnh...
* Vai trò của vệ sinh an toàn thực phẩm:
- Vệ sinh an toàn thực phẩm có vai trò quan trọng đến con người.
+ Ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, ảnh hưởng đến trí tuệ, ảnh hưởng đến nòi giống.
+ Ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước...
* Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay:
- - Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm ngày nay phần lớn không đảm bảo vệ sinh. Thực phẩm mất vệ sinh ( Thực phẩm bẩn) đã tràn lan khắp mọi miền đất nước . Những thực phẩm bẩn có thể bao gồm
+Rau củ bị phun thuốc kích thích tăng trưởng...
+ Thịt gia súc gia cầm nuôi công nghiệp, tẩm ướp hóa chất..
+ Đồ ăn chế biến sẵn chứa phụ gia không rõ nguồn gốc...
+ Gần đây chúng ta còn thấy sữa giả, thuốc giả...
+...
Luận điểm 2: Sự tác động của thực phẩm không an toàn đối với cá nhân, cộng đồng, đất nước.
Hs có thể chỉ ra những tác hại sau:
+ Đối với sức khỏe con người: Tiêu thụ thực phẩm bẩn dẫn đến ngộ độc cấp tính, các bệnh mãn tính như ung thư, suy gan, suy thận, và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe thế hệ sau...
+ Đối với kinh tế gia đình: Chi phí điều trị bệnh tật gia tăng, ảnh hưởng đến thu nhập và chất lượng sống của mỗi gia đình...
+ Đối với uy tín đất nước: Một quốc gia với hình ảnh thực phẩm không an toàn sẽ mất lòng tin của bạn bè quốc tế, ảnh hưởng đến ngành du lịch và xuất khẩu. Ảnh hưởng đến nền kinh tế, ảnh hưởng đến sự phát triển về mọi mặt...
Luận điểm 3: Ý kiến trái chiều và phản bác
(Cần đưa ra ý kiến trái chiều và có sự lập luận để phản đối )
Luận điểm 4: Đưa ra giải pháp để giải quyết vấn đề.
Học sinh có thể đưa ra các giải pháp khác ( nếu hợp lý). Khi đưa ra các giải pháp, học sinh cần có lý lẽ, bằng chứng. Gv chấm tham khảo các giải pháp dưới đây:
Đối với người tiêu dùng: 1. Nâng cao kiến thức, hiểu biết về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, về sự nguy hại của thực phẩm không an toàn, thực phẩm bẩn...
2. Lựa chọn thực phẩm ở những cơ sở uy tín, có giấy phép kinh doanh, chọn thực phẩm tươi sống, không bị biến đổi màu sắc; tìm hiểu rõ nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng; có hạn sử dụng; tránh xa những thực phẩm bẩn đang tràn lan trên thị trường. Ăn chín uống sôi...
3. Tố giác các cơ sở sản xuất thực phẩm bẩn
Đối với cơ sở (người) sản xuất, kinh doanh:
4. Cơ quan chức năng cần tăng tần suất thanh tra, kiểm tra đột xuất tại chợ, siêu thị, nơi sản xuất thực phẩm
Đối với các cơ quan quản lí Nhà nước :
5. Tyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức cho người sản xuất, kinh doanh, người tiêu dùng về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.
6. Xử phạt năng, nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm,…
Lưu ý: Trong quá trình nghị luận cần có dẫn chứng
* Kết bài: Khẳng định tầm quan trọng của việc nhận thức đúng đắn và giải quyết thỏa đáng vấn đề nêu ra.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
