Đề thi giữa kì 2 Ngữ văn 9 THCS Lâm Động (Thủy Nguyên) | (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau:
(1)[...]Các nghiên cứu xã hội học đã chỉ ra rằng, "tật muộn giờ" của người Việt Nam là do nền sản xuất nông nghiệp hàng nghìn năm tạo ra, khi người ta không cần phải chính xác từng phút như sản xuất công nghiệp. Nhưng "di chứng" này liệu vẫn còn rơi rớt đến tận ngày nay, ở những con người sinh ra và trưởng thành tại thành thị, hầu như không, hoặc rất ít chịu ảnh hưởng bởi văn hóa nông nghiệp?
(2)Tôi cho rằng, ngoài yếu tố mang tính lịch sử, văn hóa này, "bệnh muộn giờ" ngày nay có phần xuất phát từ tâm lý đám đông - mọi người đều thế cả, mình việc gì phải đúng giờ. Ai đến sớm hơn, đợi lâu hơn, chỉ có thiệt. Mặt khác, với tâm lý ngại va chạm, muốn dĩ hòa vi quý, không mấy ai lên tiếng chỉ trích người đến muộn, vì tránh "chuyện bé xé ra to". Nhưng có thật muộn giờ chỉ là "chuyện bé"? Điều này thì những ai từng mất công việc, mất tiền, mất cơ hội, mất quan hệ vì muộn giờ, mới hiểu được. Một căn nguyên khác của tật muộn giờ là thói ích kỷ, vô kỷ luật và thiếu tự trọng. Muộn giờ chính là chiếm dụng tài nguyên của người khác, bao gồm thời gian, công sức, sự hăng hái và cả những cơ hội.
(3)[...] Hồi tổ chức Thế vận hội 2020, ông Yoshitaka Sakurada - Bộ trưởng An ninh Mạng và đảm trách Olympics Tokyo, vì đi họp muộn ba phút đã bị chỉ trích dữ dội và phải công khai xin lỗi. Nhiều người có thể cảm thấy việc này là rất lạ vì muộn ba phút "thì có vấn đề gì?". Nhưng một báo cáo của Heathrow Express ở Anh năm 2017 cho thấy thói quen đi làm muộn gây thiệt hại 11,7 tỷ USD cho nước này. Ở Mỹ, việc người lao động đi muộn khiến bang New York mất 700 triệu USD mỗi năm, con số này ở bang California là một tỷ USD.
(4) [...] Đúng giờ, là tôn trọng, cũng là tự trọng. Đúng giờ không khiến ta thiệt đi xu nào, nhưng lại có thể mang về vô số "lợi nhuận" trong tương lai. Ngược lại, muộn giờ chính là rước lấy những "khoản lỗ" không thể đo lường được, dù trước mắt ta không coi là to tát.
(Theo Trịnh Hằng chuyên mục Góc nhìn trên báo Vnexpress.net ngày 28/9/2024)
Xác định luận đề của văn bản trên.
Xác định vấn đề được bàn luận xuyên suốt các đoạn văn và quan điểm chính của tác giả về vấn đề đó.
Luận đề của văn bản trên: Bàn về nguyên nhân và hậu quả của “bệnh muộn giờ”
Trong đoạn (2), tác giả đã dùng lí lẽ nào để khẳng định: " tật muộn giờ là thói ích kỷ, vô kỷ luật và thiếu tự trọng.”
Tìm những lí lẽ tác giả dùng ngay sau nhận định và xác định mối quan hệ giữa muộn giờ với hành vi, phẩm chất của con người.
Trong đoạn (2), tác giả đã dùng lí lẽ để khẳng định: " tật muộn giờ là thói ích kỷ, vô kỷ luật và thiếu tự trọng.” là Muộn giờ chính là chiếm dụng tài nguyên của người khác, bao gồm thời gian, công sức, sự hăng hái và cả những cơ hội.
Phân tích vai trò của bằng chứng được sử dụng trong đoạn (3)
Xác định các bằng chứng cụ thể trong đoạn (3) và phân tích tác dụng của chúng đối với luận điểm.
- Bằng chứng được sử dụng trong đoạn (3)
+Báo cáo của Heathrow Express ở Anh năm 2017 cho thấy thói quen đi làm muộn gây thiệt hại 11,7 tỷ USD cho nước này.
+ Ở Mỹ, việc người lao động đi muộn khiến bang New York mất 700 triệu USD mỗi năm, con số này ở bang California là một tỷ USD.
- Vai trò:
+ Giúp cho lập luận chặt chẽ, logic, giàu sức thuyết phục, tăng độ tin cậy cho bài viết.
+ Tập trung làm sáng tỏ luận điểm: tác động “bệnh muộn giờ” đến sự phát triển của xã hội. Từ đó góp phần làm nổi bật luận đề: bàn về nguyên nhân và hậu quả của “bệnh muộn giờ”.
+Thể hiện được ý tưởng, tài năng của người viết trong việc lựa chọn bằng chứng thuyết phục.
Em hiểu gì về thái độ của tác giả khi bàn về vấn đề trên?
Dựa vào cách lựa chọn từ ngữ, lí lẽ và giọng điệu để nhận xét thái độ của tác giả.
Thái độ của tác giả:
+ Quan tâm, lo lắng, trăn trở trước những suy nghĩ sai lệch về “bệnh muộn giờ” của người Việt Nam hiện nay.
+ Lên án phê phán những người có thói quen muộn giờ.
+ Nhắc nhở mọi người cần loại bỏ “tật muộn giờ” ra khỏi cuộc sống.
+ Mong muốn mỗi người cần nâng cao ý thức làm việc đúng giờ để đạt được hiệu quả cao trong công việc.
Bài học nào từ văn bản có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?
Nêu một bài học phù hợp từ văn bản, sau đó lí giải bằng ý nghĩa của bài học đối với bản thân.
Bài học có ý nghĩa nhất là cần rèn luyện thói quen đúng giờ, vì đúng giờ thể hiện sự tôn trọng người khác, tính kỉ luật và giúp bản thân sử dụng thời gian hiệu quả.
Phần II. Viết
Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết: "Là học sinh, em nghĩ làm thế nào để quản lý thời gian hiệu quả?”
Xác định vấn đề cần giải quyết, phân tích thực trạng và nguyên nhân; đề xuất những giải pháp cụ thể, phù hợp với học sinh để quản lý thời gian hiệu quả.
* Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề.
* Triển khai vấn đề nghị luận:
- Giải thích vấn đề nghị luận: Quản lý thời gian hiệu quả là khả năng sử dụng thời gian một cách hợp lý, khoa học, tối ưu hóa từng khoảnh khắc để đạt được mục tiêu đề ra. Đối với học sinh, quản lý thời gian hiệu quả đồng nghĩa với việc cân bằng giữa học tập, hoạt động ngoại khóa, nghỉ ngơi và các mối quan hệ xã hội.
+Thực trạng: Hiện nay, nhiều học sinh đang gặp khó khăn trong việc quản lý thời gian. Một số em dành quá nhiều thời gian cho việc học, dẫn đến tình trạng căng thẳng, mệt mỏi, ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu quả học tập. Ngược lại, có những em lại sa đà vào các hoạt động giải trí, lơ là việc học, dẫn đến kết quả học tập kém.
+Nguyên nhân: Một số em chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc quản lý thời gian. Một số khác lại thiếu kỹ năng lập kế hoạch, xác định mục tiêu và ưu tiên công việc. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là mạng xã hội, cũng là một yếu tố gây xao nhãng, khiến học sinh khó tập trung vào việc học.
+Hậu quả: Học sinh có thể bị căng thẳng, mệt mỏi, thậm chí rơi vào trạng thái trầm cảm. Kết quả học tập sa sút, ảnh hưởng đến tương lai. Ngoài ra, việc dành quá nhiều thời gian cho một hoạt động có thể khiến học sinh bỏ lỡ những cơ hội khác trong cuộc sống.
+ Một số quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện...
+ Đề xuất giải pháp khả thi và có tính thuyết phục. Có thể theo hướng
Xác định mục tiêu rõ ràng và lập kế hoạch chi tiết
Cách thực hiện: Học sinh nên tự đặt ra những mục tiêu cụ thể, có thể đo lường được và có thời hạn hoàn thành. Sau đó, lập kế hoạch chi tiết để đạt được những mục tiêu đó, bao gồm các bước nhỏ và thời gian thực hiện cho từng bước.
Sử dụng sổ tay, ứng dụng ghi chú hoặc lịch điện tử để ghi lại mục tiêu và kế hoạch.
Phân tích: Việc xác định mục tiêu rõ ràng giúp học sinh có động lực và định hướng trong học tập. Kế hoạch chi tiết giúp học sinh biết mình cần làm gì và khi nào cần làm, từ đó tránh được tình trạng mất thời gian vào những việc không cần thiết.
Bằng chứng: HS đưa ra phù hợp, thuyết phục
Ưu tiên các nhiệm vụ quan trọng và cấp bách
Cách thực hiện: Sử dụng ma trận Eisenhower để phân loại các nhiệm vụ thành bốn nhóm: quan trọng và cấp bách, quan trọng nhưng không cấp bách, không quan trọng nhưng cấp bách, và không quan trọng cũng không cấp bách. Sau đó, ưu tiên thực hiện các nhiệm vụ quan trọng và cấp bách trước.
Phân tích: Việc ưu tiên các nhiệm vụ quan trọng và cấp bách giúp học sinh tập trung vào những việc cần thiết nhất, tránh lãng phí thời gian vào những việc không quan trọng.
Bằng chứng: HS đưa ra phù hợp, thuyết phục
Tạo thói quen học tập tốt và loại bỏ những thói quen xấu
Cách thực hiện: Thiết lập thời gian biểu học tập cố định, tạo không gian học tập yên tĩnh, tập trung, loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng như điện thoại, mạng xã hội trong lúc học.
Sử dụng ứng dụng chặn trang web hoặc ứng dụng quản lý thời gian để hạn chế việc sử dụng điện thoại và mạng xã hội.
Phân tích: Thói quen học tập tốt giúp học sinh tập trung và hiệu quả hơn trong quá trình học. Loại bỏ những thói quen xấu giúp học sinh tránh lãng phí thời gian và năng lượng.
Bằng chứng: HS đưa ra phù hợp, thuyết phục
* Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
