Đề thi giữa học kì 1 Văn 9 - Đề số 12

Giải thích vấn đề, phân tích ý nghĩa của quê hương, đưa ra biểu hiện và liên hệ trách nhiệm của mỗi người.

1. Giới thiệu vấn đề: Vai trò của quê hương đối với mỗi người

2. Bàn luận: Vai trò của quê hương đối với mỗi người

a. Giải thích

- Quê hương là nơi mỗi con người được sinh ra, lớn lên, gắn bó với những kỉ niệm đẹp đẽ khó quên.

- Quê hương có vai trò vô cùng to lớn, là nơi nuôi dưỡng nên những tâm hồn con người phong phú.

b. Phân tích

- Quê hương là mảnh đất chúng ta sinh ra, lớn lên, trau dồi bản thân và mang trong mình ước mơ, khát vọng để giúp đời, giúp người.

- Mỗi quê hương có nền văn hóa riêng, giao thoa độc đáo của văn hóa từng vùng miền, đóng góp vào đa dạng nền văn hóa của dân tộc.

- Quê hương là nơi con người trở về sau những khó khăn, mang lại cảm giác thanh thản và yên bình.

c. Chứng minh

Học sinh tự lấy dẫn chứng về vai trò to lớn của quê hương đối với cuộc sống con người.

d. Phản đề

- Một số người chưa nhận thức tầm quan trọng của quê hương, thậm chí chối bỏ quê hương, gốc gác.

- Có những người nhận thức đúng nhưng chưa có ý thức xây dựng quê hương thêm giàu đẹp hơn.

HS lấy dẫn chứng minh họa phù hợp.

3. Tổng kết vấn đề.

Dựa vào hoàn cảnh, hành động, lời nói, tâm trạng, lựa chọn và kết cục của Từ Thức để làm rõ đặc điểm nhân vật; đồng thời nhận xét ý nghĩa của nhân vật trong việc thể hiện chủ đề tác phẩm.

1. Giới thiệu vấn đề: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhân vật Từ Thức.

2. Phân tích

- Tóm tắt khái quát. Từ Thức cứu Giáng Tiên và sau đó đã sống ở cõi tiên. Song chỉ ít lâu ở tiên giới, chàng Từ Thức thấy nhớ nhà, nhớ quê, chàng ngỏ lời với tiên nữ Giáng Hương, vợ chàng, muốn được trở về hạ giới thăm nhà. Nhưng luật trời đã ban, chàng đã thuộc về cõi tiên, nếu trở về trần, chàng sẽ mất hết những gì đang có. Từ Thức đã chọn con đường trở về trần gian. Nhưng khi trở về trần gian thì mọi việc đã hoàn toàn đổi khác, hóa ra một năm trên thượng giới bằng cả trăm năm dưới trần. Chàng Từ Thức thanh xuân trên thượng giới nay trở về trần bỗng chốc biến thành một ông cụ lụ khụ râu tóc bạc phơ. Cha mẹ đã mất, cảnh cũ không còn, chẳng ai biết chàng, Từ Thức trở nên xa lạ ngay ở chính quê hương mình.

- Từ Thức con người luôn hướng về quê hương: 

+ Dù Từ Thức được sống ở cõi tiên, bên cạnh người tiên mà vẫn nhớ quê nhà, nhớ cõi trần đến mức khăng khăng dứt áo ra đi chứng tỏ sức mạnh của môi trường quen thuộc, môi trường ấy ta vẫn quen gọi là nơi chôn rau cắt rốn, là quê nhà. 

+ Cõi tiên chỉ hấp dẫn ban đầu, hạnh phúc bên cạnh người đẹp, cuộc sống vật chất đầy đủ mà không níu giữ được chân chàng trai. Bởi tất cả những thứ ấy vẫn ở bên ngoài chàng. Chàng là người của cõi trần nên không thể hòa nhập với cõi tiên xa lạ. Dường như chàng chỉ coi đó là một chốn ngao du. Phải chăng đây là lý do quan trọng nhất khiến chàng “nhớ nhà”, nhớ môi trường quen thuộc và muốn trở về trần. 

- Từ Thức rất yêu quý tự do: trước đó ông từ quan, đi ngao du khắp nơi. Sau đó khi đã ở cõi tiên nhưng lòng ông vẫn luôn được làm một con người tự do, không lệ thuộc, gò bó.

- Từ Thức là một con người bi kịch – bi kịch của sự lạc lõng:

+ Lạc lõng khi ở tiên giới.

+ Bi kịch khi quay trở về trần thế thì mọi thứ đã đổi thay.

- Nghệ thuật:

+ Xây dựng cốt truyện độc đáo.

+ Sử dụng linh hoạt các chi tiết kì ảo tăng thêm sức hấp dẫn cho câu chuyện.

+ Ngôn ngữ.

3. Kết bài: Tổng kết vấn đề.