Đề thi tham khảo giữa học kì 1 Văn 10 - Đề số 13
I. ĐỌC HIỂU
Đọc hiểu văn bản và chọn đáp án đúng:
Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta
Những cánh đồng thơm mát
Những ngả đường bát ngát
Những dòng sông đỏ nặng phù sa
Nước chúng ta
Nước những người chưa bao giờ khuất
Ðêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về!
Ôi những cánh đồng quê chảy máu
Dây thép gai đâm nát trời chiều
Những đêm dài hành quân nung nấu
Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu.
(Trích Đất Nước – Nguyễn Đình Thi)
Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
Căn cứ vào số tiếng trong mỗi dòng, cách ngắt nhịp, gieo vần và quy luật của câu thơ để xác định thể thơ.
Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.
Trong hai câu thơ: “Trời xanh đây là của chúng ta/Núi rừng đây là của chúng ta” tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào?
Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ điệp ngữ, nhận diện những từ ngữ được lặp lại trong các câu thơ.
Hai câu thơ: “Trời xanh đây là của chúng ta/Núi rừng đây là của chúng ta” sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ. Điệp khúc “của chúng ta” ngân vang trong lòng người và giữa đất trời là ý thức về quyền làm chủ, là nềm tự hào của những người con Việt Nam qua Cách mạng tháng 8 đã giành lại đất nước bằng mồ hôi, xương máu của chính mình.
“Ôi những đồng quê chảy máu/Dây thép gai đâm nát trời chiều”. Hai câu thơ trên gợi cho em suy nghĩ đến điều gì?
Vận dụng kĩ năng phân tích hình ảnh thơ và liên hệ nội dung, chú ý các hình ảnh mang tính biểu tượng và sắc thái cảm xúc.
Hai câu thơ “Ôi những đồng quê chảy máu/Dây thép gai đâm nát trời chiều” gợi ra bức tranh ngoại cảnh đồng thời cũng là bức tranh tâm cảnh, thể hiện rõ nỗi đau xót vô hạn của nhà thơ trước cảnh quê hương đất nước thân yêu bị tàn phá.
Nêu cảm nhận của em về nội dung của hai câu thơ cuối bài?
Vận dụng kĩ năng phân tích nội dung và cảm xúc của nhân vật trữ tình, chú ý sự kết hợp giữa tình cảm cá nhân và tình cảm cộng đồng.
Hai câu cuối, nhà thơ đã cảm nhận sâu sắc những rung động tinh tế trong tâm hồn người lính, những tình cảm thường trực “những đêm dài hành quân nung nấu" và tình cảm bột phát “bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu". Ở họ, có sự hài hoà giữa cái riêng và cái chung, giữa tình yêu lứa đôi và tình yêu đất nước, cái riêng đã trở thành một phần trong cái chung rộng lớn.
Thông qua tác phẩm, trình bày suy nghĩ của em trong khoảng từ 5 – 7 dòng về tinh thần yêu nước của ông cha ta ngày trước.
- Vận dụng kĩ năng rút ra thông điệp, liên hệ thực tế và trình bày suy nghĩ trong một đoạn văn ngắn.
- Kết hợp lí lẽ với dẫn chứng lịch sử phù hợp.
Học sinh tự trình bày theo cảm nhận cá nhân. Dưới đây là gợi ý:
- Tinh thần yêu nước của ông cha ta ngày trước là một truyền thống quý báu, được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.
- Dù trong hoàn cảnh nào – giặc ngoại xâm hay thiên tai, đói nghèo – cha ông ta luôn sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
- Họ không chỉ chiến đấu bằng vũ khí mà còn bằng lòng kiên cường, đoàn kết và ý chí bất khuất. Tinh thần ấy được thể hiện rõ qua các cuộc kháng chiến chống giặc phương Bắc, chống Pháp, chống Mỹ... và trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các thế hệ mai sau.
- Chúng ta hôm nay cần biết ơn, tự hào và tiếp nối truyền thống ấy bằng hành động thiết thực.
II. VIẾT
Viết một đoạn văn ngắn phân tích giá trị nghệ thuật của đoạn trích phần đọc hiểu.
- Vận dụng kĩ năng viết đoạn văn nghị luận văn học, tập trung phân tích các phương diện nghệ thuật nổi bật của đoạn thơ.
- Xác định được các yếu tố nghệ thuật tiêu biểu, kết hợp dẫn chứng với phân tích tác dụng.
- Đoạn văn cần có câu mở đoạn, triển khai các luận điểm và câu kết đoạn, diễn đạt mạch lạc, thống nhất.
1. Mở đoạn:
Giới thiệu đoạn thơ trích từ bài Đất Nước của Nguyễn Đình Thi.
Nêu khái quát vấn đề cần phân tích: Giá trị nghệ thuật đặc sắc trong đoạn thơ.
2. Thân đoạn:
- Hình ảnh thơ giàu sức gợi:
+ Sử dụng nhiều hình ảnh đẹp, giàu tính biểu tượng: trời xanh, núi rừng, cánh đồng, sông đỏ...
+ Gợi tả vẻ đẹp trù phú, thiêng liêng của đất nước.
=> Hình ảnh thơ cụ thể mà khái quát, gần gũi với tâm hồn người Việt.
- Nghệ thuật đối lập, tương phản:
+ Vẻ đẹp yên bình của thiên nhiên đối lập với hiện thực chiến tranh tàn khốc: “cánh đồng quê chảy máu”, “dây thép gai đâm nát trời chiều”...
+ Tô đậm nỗi đau chiến tranh, khơi dậy lòng yêu nước và tinh thần đấu tranh.
- Giọng điệu và cảm xúc:
+ Giọng thơ linh hoạt: khi hào hùng, khi trầm lắng, lắng sâu cảm xúc.
+ Thể hiện niềm tự hào dân tộc và tình cảm thiết tha với đất nước, với con người.
3. Kết đoạn:
Tổng kết vấn đề nghị luận
Hút thuốc lá gây hại cho sức khỏe không chỉ cho người hút mà con ảnh hưởng tới những người xung quanh. Em hãy viết một bài luận thuyết phục người xung quanh mình bỏ thuốc.
- Vận dụng kĩ năng viết bài văn/bài luận thuyết phục, kết hợp các thao tác giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ và kêu gọi.
- Xác định đúng vấn đề: tác hại của thuốc lá và sự cần thiết phải từ bỏ thuốc lá.
- Sử dụng lí lẽ rõ ràng, dẫn chứng xác thực, đồng thời lựa chọn giọng điệu chân thành, tôn trọng để tạo sức thuyết phục.
- Bài viết cần bảo đảm bố cục ba phần, lập luận logic, diễn đạt mạch lạc.
1. Phần mở đầu:
Dẫn dắt và nêu vấn đề của bài viết: Mọi người cần tử bỏ việc hút thuốc lá bởi nó rất có hại cho sức khỏe.
2. Phần nội dung:
- Đưa ra các lí do để thuyết phục:
+ Tác hại khủng khiếp của thuốc lá: số liệu, các hóa chất gây tử vong và ung thư,…
+ Thiệt hại kinh tế.
- Đưa ra bằng chứng để thuyết phục: Các số liệu cụ thể, chính xác, phong phú.
- Tình cảm, thái độ:
+ Thông cảm cho sự khó bỏ thuốc của người hút thuốc, khuyên mọi người từ bỏ thuốc lá bằng tất cả sự lo lắng, chân thành.
+ Cảnh báo nhắc nhở mọi người về ý thức trách nhiệm vì khói thuốc lá gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người xung quanh.
+ Động viên những người hút thuốc cần phải can đảm.
+ Khẳng định sự đồng hành của bản thân trong việc hỗ trợ mọi người bỏ thuốc..
3. Phần kết luận:
Khẳng định lại thông điệp mọi người cần từ bỏ việc hút thuốc lá vì một cuộc sống khoẻ mạnh, an toàn cho bản thân và cộng đồng.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
