Đề thi giữa kì 2 Văn 7 THCS Vũng Tàu (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu:
Bạn không nên để thất bại ngăn mình tiến về phía trước. Hãy suy nghĩ tích cực về thất bại và rút ra kinh nghiệm. Thực tế những người thành công luôn dùng thất bại như là một công cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân. Họ có thể nghi ngờ phương pháp làm việc đã dẫn họ đến thất bại nhưng không bao giờ nghi ngờ khả năng của chính mình.
Tôi xin chia sẻ với các bạn về câu chuyện về những người đã tìm cách rút kinh nghiệm từ thất bại của mình để đạt được những thành quả to lớn trong cuộc đời. Thomas Edison đã thất bại gần 10.000 lần trước khi phát minh thành công bóng đèn điện, J.K.Rowling, tác giả của “Harry Poter”, đã bị hơn 10 nhà xuất bản từ chối bản thảo tập 1 của bộ sách. Giờ đây, bộ tiểu thuyết này của bà trở nên vô cùng nối tiếng và đã được chuyển thể thành loạt phim rất ăn khách. Ngôi sao điện ảnh Thành Long đã không thành công trong lần đóng phim đầu tiên ở Hollywood. Thực tế bộ phim Hollywood đầu tay của anh, thất vọng lắm chứ, nhưng điều đó cũng đâu ngăn được anh vùng lên với những phim cực kì ăn khách sau đó như “Giờ cao điểm” hay “Hiệp sĩ Thượng Hải”.
Thất bại không phải cái cớ để ta chần chừ. Ngược lại nó phải là động lực tiếp thêm sức mạnh để ta vươn tới thành công.
(Trích Tại sao lại chần chừ?, Tác giả Teo Aik Cher, Người dịch: Cao Xuân Việt Khương, An Bình, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh).
Xác định thể loại của đoạn trích trên.
Xác định phương thức trình bày chính của văn bản và mục đích của tác giả khi đưa ra ý kiến, lí lẽ, bằng chứng.
Thể loại: văn bản nghị luận
Để làm rõ vấn đề nghị luận, tác giả đã sử dụng những bằng chứng nào ?
Tìm những nhân vật, sự việc cụ thể được tác giả đưa ra để chứng minh, làm sáng tỏ vấn đề nghị luận.
Bằng chứng: Câu chuyện về những nhân vật đã từng thất bại trước khi thành công: Thomas Edison, J.K.Rowling, Thành Long.
Nội dung của đoạn trích trên là gì?
Khái quát vấn đề chính được đề cập xuyên suốt văn bản, tránh kể lại các dẫn chứng.
Nội dung của đoạn trích: Lời khuyên về cách ứng xử trước thất bại.
Chỉ ra phép liên kết và từ ngữ có tác dụng liên kết câu trong các câu văn sau: “Thực tế những người thành công luôn dùng thất bại như là một công cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân. Họ có thể nghi ngờ phương pháp làm việc đã dẫn họ đến thất bại nhưng không bao giờ nghi ngờ khả năng của chính mình.”.
Đối chiếu các câu văn để tìm những từ ngữ được lặp lại hoặc dùng để thay thế cho từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước.
Phép liên kết:
- Phép lặp: Từ “thất bại” ở câu sau được lặp lại
- Phép thế: Từ “Họ” ở câu sau thay thế cho cụm từ “những người thành công” ở câu trước.
Qua đoạn trích, em rút ra được những bài học gì? Hãy trình bày bằng một đoạn văn ngắn khoảng 5 - 7 câu ?
Dựa vào nội dung và thông điệp của văn bản để rút ra bài học phù hợp với bản thân.
- Không phải con đường nào đi tới thành công cũng đều dễ dàng và thuận lợi, thất bại cũng chỉ như một thử thách chúng ta cần phải vượt qua nếu muốn thành công;
- Nếu thất bại trong cuộc sống, chúng ta hãy bình tĩnh, phải tin vào năng lực bản thân mình, không được nản chí hay bi quan, không được buông xuôi mọi việc;
- Phải biết đối mặt với thất bại, tìm ra nguyên nhân để khắc phục và rút kinh nghiệm cho lần sau để có kết quả cao hơn vì thực tế chứng minh rằng nhiều người thành công sau thất bại; Hãy xem thất bại như một phép thử, là thước đo cho ý chí, nghị lực và lý tưởng, năng lực của bản thân. Thất bại giúp ta có những bài học quý giá, hãy biến thất bại trở thành động lực và quyết tâm để vươn tới thành công.
Phần II. Viết
Tương thân tương ái là đạo lí truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta. Em hãy viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách”.
Vận dụng kiến thức về văn nghị luận xã hội để giải thích câu tục ngữ, bàn luận về ý nghĩa, biểu hiện, vấn đề trái ngược và rút ra bài học nhận thức, hành động.
a. Mở bài
- Nêu vấn đề cần nghị luận
- Trích dẫn câu tục ngữ
b. Thân bài
* Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục ngữ:
- Nghĩa đen:
+ Lá lành là những chiếc lá còn nguyên vẹn, không bị rách. Ở đây muốn nói đến những người có cuộc sống đủ đầy, may mắn, hạnh phúc.
+ Lá rách là những chiếc lá bị rách nát, không còn nguyên vẹn. Ở đây muốn nói đến những hoàn cảnh kém may mắn, chịu nhiều thiệt thòi, bất hạnh.
+ Khi gói bánh mọi người thường lấy lá lành bọc ở ngoài, lá rách ở trong để có chiếc bánh đẹp hơn. Qua hình ảnh ẩn dụ đó người xưa muốn nói những người có cuộc sống đủ đầy, may mắn phải biết yêu thương, đùm bọc, chia sẻ với những người khó khăn. Hay nói cách khác là con người sống phải biết yêu thương, gúp đỡ lẫn nhau.
* Bàn luận về ý nghĩa câu tục ngữ
- Trong xã hội không phải ai cũng may mắn, hạnh phúc mà còn có nhiều người rơi vào hoàn cảnh khó khăn nên việc chia sẻ, giúp đỡ là cần thiết. Đây là cách sống, là đạo lí truyền thống của dân tộc ta từ ngàn xưa.
+ Chúng ta tham gia chương trình từ thiện, quyên góp, ủng hộ các trường hợp khó khăn trong cuộc sống: các hộ gia đình nghèo, những người chẳng may gặp cảnh cơ nhỡ, các em nhỏ ở vùng cao khó khăn, người dân vùng gặp thiên tai…
- Nhờ tình tương thân tương ái đó mà dân tộc đã vượt qua biết bao gian khổ từ lúc dựng nước giữ nước.
+ Trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm…
+ Khi đất nước gặp thiên tai lũ lụt…
=> Chính nhờ tinh thần “lá lành đùm lá rách”, “một miếng khi đói bằng gói khi no” của người trong một nước nên dân tộc ta mới đứng vững vàng cho đến hôm nay.
- Yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau phải xuất phát từ lòng chân thành, tự nguyện, tự giác thì mới là nghĩa cử cao đẹp, đáng trân trọng. Nó vừa thể hiện nhân cách đạo đức của con người vừa là nền tảng xây dựng xã hội tốt đẹp.
* Những biểu hiện tiêu cực/ trái ngược
- Bên cạnh những người sống biết yêu thương thì trong xã hội vẫn còn có những người sống vô cảm, thơ ơ trước khó khăn của người khác.
+ Sống thiếu tình thương, luôn từ chối giúp đỡ người khác dù có khả năng, không biết quan tâm chia sẻ giúp đỡ người khác…
=>Đó là biểu hiện của con người ích kỉ, chỉ nghĩ tới bản thân mình. Những người sống như thế thật đáng chê trách. Đó là biểu hiện của suy thoái đạo đức cần phải lên án.
*Bài học:
+ Nhận thức: Yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống là nghĩa cử cao đẹp, đáng trân trọng. Đó vừa là phẩm chất đạo đức của con người cũng là đạo lí truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
+ Hành động: Là học sinh, chúng ta phải biết yêu thương, giúp đỡ, đùm bọc, chia sẻ với mọi người xung quanh: như em có thể thực hiện lời khuyên đó là (yêu thương đoàn kết với bạn bè trong lớp, tham gia các hoạt động ủng hộ, quyên góp, giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh khó khăn trong lớp, trường…)
c. Kết bài
- Khẳng định giá trị của câu tục ngữ: Thể hiện được truyền thống tương thân tương ái quý báu của dân tộc.
- Truyền thống tốt đẹp ấy sẽ được thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và phát huy.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
