Đề kiểm tra giữa kì 2 Văn 7 THCS Ninh Phong (Ninh Bình) | (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản:
CON CÁO VÀ CHÙM NHO
Một ngày nọ, Cáo ta xuống triền núi và phát hiện ra phía trước có một vườn nho. Dưới tán lá xanh, từng chùm nho căng tròn mọng nước, dưới ánh sáng mặt trời trông lại càng hấp dẫn. Những chùm nho này khiến người ta thèm thuồng. Cáo ta thèm tới mức nước bọt cứ trào ra hai bên mép.
- Ái chà chà, ngon quá đi mất!
Cáo ta nhìn trước ngó sau thấy chẳng có ai, nho lại nhiều thế này, cũng muốn chén ngay mấy chùm. Cáo đứng thẳng người, vươn tay hái nho. Nhưng giàn nho lại cao quá. Cáo ta dù có vươn người đến đâu cũng không thể tới được.
- Nào! Cố lên nào. Cố lên!
Cáo nhanh trí nghĩ ra một cách, thử nhảy lên xem sao.
- Một, hai, ba. Nhảy nào...
Nhưng cố lắm cũng chỉ với tới lá nho mà thôi. Cáo ta không đành lòng rời khỏi vườn nho khi chưa chén được quả nào. Nó nói một mình:
- Hừ! Không thể bỏ đi dễ dàng như vậy được!
Thế là nó lượn mấy vòng quanh vườn, cuối cùng cũng phát hiện ra một cây nho khá thấp. Cáo ta lại nhảy lên, không tới được chùm nho, lại gắng sức nhảy lên lần nữa, vẫn không hái được quả nho nào. Cáo ta lại lượn xung quanh giàn nho. Và kia, sau một tán lá, Cáo ta phát hiện ra một chùm nho còn thấp hơn chùm lúc nãy. Thích chí quá, Cáo tự đắc:
- Không có việc gì có thể làm khó ta được. Ha ha! Lần này thì ta có nho ăn rồi!
Nước dãi trong cổ họng cứ trào ra, lùi lại mấy bước lấy đà, Cáo nhảy lên.
- Hai, ba. Nhảy nào!
Nhưng hỡi ôi vẫn chẳng với tới được.
- Hừ, tức thật. Làm thế nào bây giờ?
Cáo ta dù có làm thế nào cũng không thể hái được nho, thở đánh thượt một cái rồi nói:
- Làm sao mà mình lại cứ phải cố ăn mấy cái chùm nho này nhỉ? Vỏ thì xanh thế, chắc chắn là chưa chín rồi. Không biết chừng còn vừa chua vừa chát, không nuốt được, có khi còn phải nhổ ra, đúng là chả ra làm sao cả.
Nói xong, Cáo rầu rĩ rời khỏi vườn nho.
(Trích “Truyện ngụ ngôn Ê - Dốp”, Mạnh Chương dịch, NXB Văn học, 2018)
Văn bản trên thuộc thể loại nào?
Dựa vào đặc điểm nhân vật, nội dung và bài học được gửi gắm để xác định thể loại của văn bản.
Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngụ ngôn
Tình huống nào trong câu chuyện dẫn đến việc Cáo muốn hái nho?
Tìm sự việc xảy ra ngay trước hành động của nhân vật, từ đó xác định nguyên nhân dẫn đến hành động ấy.
Tình huống trong câu chuyện dẫn đến việc Cáo muốn hái nho là: Cáo xuống triền núi và phát hiện ra phía trước có một vườn nho. Từng chùm nho căng tròn mọng nước, dưới ánh sáng mặt trời trông lại càng hấp dẫn.
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong truyện
“Con cáo và chùm nho”.
Xác định những đặc điểm, hành động, suy nghĩ hoặc lời nói của con người được gán cho con vật trong truyện để nhận diện phép nhân hóa và nêu tác dụng.
- Tác dụng:
+ Làm cho nhân vật con Cáo hiện lên gần gũi, chân thực, sinh động.
+ Giúp cho việc biểu đạt ý nghĩa của câu chuyện trở nên hấp dẫn, hàm súc, gợi nhiều liên tưởng.
Em có đồng tình với thái độ sau của Cáo hay không? Vì sao?
“Khi không hái được chùm nho, Cáo tự bao biện: “Làm sao mà mình lại cứ phải cố ăn mấy cái chùm nho này nhỉ? Vỏ thì xanh thế, chắc chắn là chưa chín rồi. Không biết chừng còn vừa chua vừa chát, không nuốt được, có khi còn phải nhổ ra, đúng là chả ra làm sao cả”.
Nêu rõ quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình, sau đó dùng lí lẽ dựa vào hành động, lời nói của nhân vật để giải thích.
- Nều không đồng tình có thể lí giải:
+ Cáo đã không thừa nhận rằng mình rất muốn ăn nho nhưng không thể hái được. Cáo không không thừa nhận mình thất bại nên không rút ra kinh nghiệm để tiến bộ hơn.
+ Cáo còn tự bao biện có hái được thì nho cũng xanh và chát không ăn được. Nhận thức này làm chúng ta mất đi ý chí, quyết tâm.
- Nếu đồng tình có thể lí giải:
+ Cáo đã tạo ra lí do bỏ đi làm giảm bớt cảm giác thất bại và mang lại sự thoải mái tâm lí giúp cáo tiếp tục tiến về phía trước mà không bị ám ảnh.
+ Cáo đã buông bỏ đúng lúc những gì không thuộc về mình, không phù hợp với mình…
- Nếu đồng tình một phần thì kết hợp hai ý trên để lí giải.
Phần II. Viết
“Hãy yêu thương và chia sẻ, bạn sẽ nhận về niềm vui và hạnh phúc”. Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên.
Giải thích ý kiến, phân tích vai trò của tình yêu thương và sự chia sẻ trong cuộc sống, đưa ra dẫn chứng phù hợp; cuối cùng khẳng định quan điểm và liên hệ bản thân.
* Giới thiệu được vấn đề nghị luận: Tình yêu thương, sẻ chia của nhân dân ta trong cuộc sống.
* Triển khai vấn đề cần nghị luận
Học sinh có thể triển khai vấn đề theo nhiều cách khác nhau, có thể đưa ra nhiều góc nhìn không giống như đáp án tuy nhiên cần có sức thuyết phục, không vi phạm các chuẩn mực đạo đức và pháp luật, đảm bảo được các ý cơ bản sau:
- Giải thích:
+ Yêu thương: Là sự đồng cảm, lòng nhân ái, quan tâm giúp đỡ người khác ...
+ Chia sẻ: Là sẵn sàng san sẻ với mọi người niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống
+ Niềm vui: Là biểu hiện cảm xúc, trạng thái tinh thần của con người tích cực khi thấy thoải mái, vui vẻ khi đạt được mong muốn nào đó.
+ Hạnh phúc: Là trạng thái cảm xúc tích cực mà mỗi người cảm nhận khi đạt được mục tiêu hoặc mong muốn nào đó trong cuộc sống.
-> Tình yêu thương, sự chia sẻ sẽ đem lại niềm vui và hạnh phúc.
- Bày tỏ quan điểm của cá nhân về vấn đề: (Ý kiến tán thành). Đưa ra lý lẽ rõ ràng, hợp lý và bằng chứng tiêu biểu
+ Giúp những người rơi vào hoàn cảnh khó khăn cảm thấy ấm lòng, vững tin, vượt qua được nghịch cảnh để ổn định cuộc sống.
+ Làm cho mối quan hệ giữa người với người trở nên tốt đẹp, tình người thêm gắn bó, là nền tảng để có một xã hội tốt đẹp.
+ Bản thân cũng cảm thấy vui vẻ và hạnh phúc vì làm được việc có ý nghĩa.
+.....





