Đề kiểm tra giữa học kì 2 Văn 7 trường THCS Chu Văn An (2023-2024) | Đề số 1
Phần I. Đọc hiểu
Khi ra đời, một cây bút chì luôn thắc mắc rằng cuộc sống bên ngoài xưởng làm bút chì sẽ ra sao bởi thỉnh thoảng nó nghe những người thợ nói chuyện với nhau. Bút chì băn khoăn mãi, anh em của nó cũng không biết gì hơn. Cuối cùng, trước hôm được mang đến các cửa hàng, bút chì hỏi người thợ làm bút rằng nó và anh em nó sẽ ra sao ở bên ngoài cuộc sống rộng lớn kia.
Người thợ làm bút chì mỉm cười. Ông nói:
- Có năm điều cháu và anh em của cháu nên nhớ khi bắt đầu cuộc sống. Nếu cháu nhớ và làm được thì cháu sẽ trở thành cây bút chì tốt nhất.
Thứ nhất: cháu có thể làm được những điều kì diệu nhất nếu cháu nằm trong bàn tay một người nào đó và giúp họ làm việc.
Thứ hai: cháu sẽ cảm thấy đau đớn mỗi khi bị gọt, nhưng phải như thế cháu mới tốt hơn và có thể tiếp tục cuộc sống của mình.
Thứ ba: nếu cháu viết sai một lỗi, cháu hãy nhớ để sửa lại là được.
Thứ tư: điều quan trọng nhất đối với cháu và những người dùng cháu không phải là nước sơn bên ngoài cháu, mà là những gì bên trong cháu đấy.
Và cuối cùng: trong bất cứ trường hợp nào, cháu cũng vẫn phải tiếp tục viết. Đó là cuộc sống của cháu, cho dù cháu gặp tình huống khó khăn như thế nào cũng phải viết thật rõ ràng, để lại những dấu ấn của mình."
( Theo Quà tặng cuộc sống, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh)
Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Vận dụng kiến thức về các phương thức biểu đạt
Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Tự sự
Xác định nội dung của văn bản trên.
Đọc kĩ văn bản và rút ra nội dung chính
Nội dung chính của văn bản: Thông qua câu chuyện giữa người thợ và cây bút chì tác giả muốn gửi gắm đến con người những bài học trong cuộc sống...
Chỉ ra một phương tiện liên kết trong các câu : “Và cuối cùng: trong bất cứ trường hợp nào, cháu cũng vẫn phải tiếp tục viết. Đó là cuộc sống của cháu, cho dù cháu gặp tình huống khó khăn như thế nào cũng phải viết thật rõ ràng, để lại những dấu ấn của mình.".
Vận dụng kiến thức về các phép liên kết trong câu
Một phương tiện liên kết trong các câu trên là dùng từ thay thế: Đó
Trong năm điều mà người thợ nói với bút chì, em thấy điều nào quan trọng nhất ? Vì sao ?
Lí giải thuyết phục về điều mà em cho là quan trọng nhất
Trong năm điều mà người thợ nói với bút chì, điều quan trọng nhất là điều "thứ tư: điều quan trọng nhất đối với cháu và những người dùng cháu không phải là nước sơn bên ngoài cháu, mà là những gì bên trong cháu đấy."
Giải thích vì câu nói đề cao vai trò của năng lực và phẩm chất bên trong quan trọng hơn hình thức bên ngoài Thông điệp này cũng có thể ám chỉ đến con người. Đôi khi, chúng ta dễ dàng quan tâm và đánh giá bản thân dựa trên vẻ ngoài hoặc thành tích bên ngoài mà quên đi giá trị và phẩm chất bên trong của mình.
Xác định trạng ngữ trong câu: "Khi ra đời, một cây bút chì luôn thắc mắc rằng cuộc sống bên ngoài xưởng làm bút chì sẽ ra sao bởi thỉnh thoảng nó nghe những người thợ nói chuyện với nhau”
Vận dụng kiến thức về trạng ngữ
Trạng ngữ : "Khi ra đời”
Bài học có ý nghĩa mà em rút ra được sau khi đọc văn bản trên là gì?
Từ nội dung rút ra bài học ý nghĩa
- Thông điệp mà cây bút chì muốn gửi tới chúng ta là về giá trị và ý nghĩa của cuộc sống. Mặc dù cây bút chì chỉ là một đối tượng vật chất đơn giản, nhưng trong câu chuyện này, nó trở thành một biểu tượng của con người và cuộc sống.
- Câu chuyện nhắc nhở chúng ta giúp đỡ người khác, trải qua những khó khăn và đau đớn là cần thiết để phát triển và trở nên mạnh mẽ hơn, nhận ra lỗi lầm và dành thời gian để sửa chúng, tiếp tục tiến về phía trước.
Phần II. Viết
Viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến tán thành của em về ý nghĩa câu tục ngữ: Có chí thì nên.
- Nêu được vấn đề cần nghị luận
- Giải thích vấn đề nghị luận . Giải thích từ, cụm từ, cả câu và khái quát vấn đề nghị luận, bày tỏ thái độ đồng tình với ý kiến được nêu ra trong câu tục ngữ
- Dùng lý lẽ và bằng chứng xác thực để bàn luận và chứng minh tính đúng đắn của câu tực ngữ
- Phản biện và mở rộng vấn đề. Nếu không có ý chí, nghị lực vượt khó thì hậu quả như thế nào? Mở rộng cách rèn luyện ý chí, nghị lực và phê phán những người thiếu ý chí trong cuộc sống...
- Bài học nhận thức và hành động
1. Mở bài:
- Giới thiệu về câu tục ngữ: Có chí thì nên.
- Câu tục ngữ là lời khuyên của ông cha muốn nói với con cháu phải biết kiên trì, nỗ lực thì mới thành công.
2. Thân bài:
- Giải thích câu tục ngữ:
"Chí": Tức là ý chí, nghị lực, tinh thần của một con người.
"Nên": Ở đây chỉ sự thành công, chỉ mục đích đạt được mà con người ta mơ ước đạt tới trong cuộc sống.
"Có chí thì nên": Muốn khuyên chúng ta rằng ai có ý chí thì sẽ có được thành công. Vậy nên phải biết giữ vững ý chí, tinh thần của mình, quyết tâm kiên trì thực hiện mục tiêu đã đặt ra thì ắt sẽ làm "nên", ắt sẽ có được thành công như ý muốn.
- Tại sao nói "có chí thì nên"?
Khi bạn có ý chí thì bạn sẽ có động lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong quá trình tiến bước tới thành công.
Có ý chí, có mơ ước làm "nên" thì sẽ biết tìm tòi, khám phá, biết vạch rõ con đường để tới được mục tiêu của mình.
Có ý chí thì sẽ có được sự kiên trì, quyết tâm, nỗ lực tới cùng để thực hiện mơ ước của mình.
- Làm thế nào để thực hiện câu tục ngữ "Có chí thì nên"?
Phải xây dựng cho mình một mục tiêu phấn đấu. Có lý tưởng, có mơ ước thì mới bắt tay thực hiện giấc mơ của mình được.
Phải lập ra những kế hoạch nhỏ, những công việc nhỏ làm bước tiến dần tới mục tiêu lớn hơn cũng như tiến dần tới mơ ước của mình.
Phải luôn luôn tự mình nỗ lực trước mọi khó khăn sóng gió và thử thách, luôn kiên trì, quyết tâm thì sẽ thành công.
- Dẫn chứng:
Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký tuy hai tay không thể viết nhưng thầy đã luyện viết bằng bàn chân và trở thành một giảng viên đại học.
Nhà bác học Edison đã phát minh ra bóng đèn sau hơn hai ngàn lần thử nghiệm...
- Ý nghĩa của câu tục ngữ đối với mỗi người trong xã hội:
Đối với lớp trẻ: Cần có lý tưởng, thực hiện lý tưởng của mình
Đối với thế hệ sinh viên, học sinh: Cần phải biết phấn đấu trong sự nghiệp học hành để lớn lên giúp ích cho xã hội.
3. Kết bài:
Khẳng định lại bài học mà câu tục ngữ khuyên dạy chúng ta.
Là thế hệ con cháu chúng ta cần làm gì cho xứng đáng với lời dạy của cha ông.





