Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 9 THCS Sen Phương (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn trích:
[…..]
Má ngã xuống bên lò bếp đỏ
Thằng giặc kia đứng ngó trừng trừng
Má già nhắm mắt, rưng rưng
“Các con ơi, ở trong rừng U Minh
Má có chết, một mình má chết
Cho các con trừ hết quân Tây!”
Thằng kia bỗng giậm gót giày
Đạp lên đầu má: “Mẹ mày, nói không?”
Lưỡi gươm lạnh toát kề hông
“Các con ơi! Má quyết không khai nào!”
Sức đâu như ngọn sóng trào
Má già đứng dậy, ngó vào thằng Tây
Má hét lớn: “Tụi bay đồ chó!
Cướp nước tao, cắt cổ dân tao!
Tao già không sức cầm dao
Giết bay, có các con tao trăm vùng!
Con tao, gan dạ anh hùng
Như rừng đước mạnh, như rừng chàm thơm!
Đầu năm 1941
(Trích Bà má Hậu Giang, Tố Hữu)
Chú thích:
* “Bà má Hậu Giang” viết năm 1941, in trong tập “Xiềng xích”. Bài thơ ca ngợi người mẹ miền sông Hậu kiên gan trước họng súng quân thù, quyết nuôi, giúp đỡ những người cách mạng.
** Tố Hữu (1920-2002) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, sinh ra tại thành phố Huế, là con út trong gia đình. Ông là một nhà thơ cách mạng, ở ông có sự thống nhất đẹp đẽ giữa cuộc đời cách mạng và cuộc đời thơ, giữa lý tưởng trong trái tim và những câu thơ trên đầu bút. Chặng đường thơ của Tố Hữu là chặng đường lịch sử của cả một dân tộc. Ông được coi là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng và kháng chiến.
Xác định thể thơ của đoạn trích.
Dựa vào số tiếng, cách gieo vần, ngắt nhịp và luật bằng – trắc để xác định thể thơ.
Thể thơ của đoạn trích : Song thất lục bát
Tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả bà má Hậu Giang kiên cường trong những dòng thơ sau:
Lưỡi gươm lạnh toát kề hông
“Các con ơi! Má quyết không khai nào!”
Sức đâu như ngọn sóng trào
Má già đứng dậy, ngó vào thằng Tây
Đọc đoạn thơ, tìm các từ ngữ, hình ảnh trực tiếp miêu tả đối tượng được hỏi.
Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả bà má Hậu Giang kiên cường trong những dòng thơ là :
+ quyết không khai nào
+ sức như ngọn sóng trào
+ đứng dậy
+ ngó vào thằng Tây
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ sau:
Con tao, gan dạ anh hùng
Như rừng đước mạnh, như rừng chàm thơm!
Xác định hình ảnh so sánh - đối tượng được so sánh - nêu ý nghĩa, tác dụng.
- Biện pháp tu từ so sánh: “Con tao” được so sánh với “rừng đước mạnh” và” rừng chàm thơm”
- Tác dụng:
+ Giúp cho câu thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm, gây ấn tượng mạnh cho cách diễn đạt.
+ Nhấn mạnh phẩm chất dũng cảm, gan dạ, anh hùng, hiên ngang bất khuất của các con của má – những chiến sĩ cộng sản kiên trung bất khuất.
+ Ngợi ca lòng yêu nước nồng nàn, lí tưởng chiến đấu cao đẹp của những chiến sĩ cộng sản.
Nội dung của đoạn trích trên?
Khái quát nội dung chính của đoạn thơ, chú ý hình ảnh trung tâm và cảm xúc của tác giả.
- Nội dung đoạn trích:
+ Tố cáo tội ác tày trời của kẻ thù xâm lược.
+ Ngợi ca bản lĩnh kiên cường, bất khuất, gan dạ, dũng cảm và sự hi sinh âm thầm, lặng lẽ của bà má Hậu Giang.
Từ đoạn trích, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân.
Rút ra thông điệp từ phẩm chất của nhân vật - liên hệ với bản thân.
Bài học về lẽ sống cho bản thân được rút ra từ đoạn trích:
+ Cần phải sống giàu tình yêu thương, có lòng dũng cảm, kiên trung bất khuất, sẵn sàng hy sinh bản thân mình vì Cách mạng, quê hương, đất nước.
+ Mỗi con người cần biết đóng góp phần nhỏ bé của mình cho quê hương đất nước.
+ Kế thừa gìn giữ và phát huy truyền thống Cách mạng, nền độc lập, hòa bình mà cha ông ta đã chịu bao gian lao, vất vả, hi sinh… mới có được
Phần II. Viết
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về hình ảnh bà má Hậu Giang trong đoạn trích ở phần đọc hiểu trên.
Nêu cảm xúc - phân tích hình ảnh - nhận xét nghệ thuật - đánh giá.
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích.
- Khái quát hình ảnh bà má Hậu Giang: kiên cường, dũng cảm, hi sinh âm thầm lặng lẽ vì quê hương, đất nước.
- Phân tích nét đặc sắc về nội dung, nghệ thuật:
+ Hình ảnh má:
“ngã xuống bên lò bếp đỏ”; “ nhắm mắt rung rưng”
+ Lời nói đanh thép:
“ Má có chết, một mình má chết”/ “Các con ơi! Má quyết không khai nào!”
-> Dù bị tra tấn dã man, má sẵn sàng “ chết một mình” để “ các con trừ hết quân Tây!”, yên tâm chiến đấu.
+ Tiếng hét của má:
“ Tụi bay đồ chó!…
-> Lòng căm thù giặc sâu sắc, sẵn sàng đối mặt với kẻ thù, không sợ hi sinh, một lòng một dạ trung thành với cách mạng.
+ Sự phẫn uất tột cùng của má trước kẻ thù: chúng cướp nước, cắt cổ dân.
+ Má tin tưởng vào các con- những chiến sĩ cộng sản kiên cường: tao già, không cầm được dao; giết bay đã có các con tao…
🡪 Sự kiên cường, bản lĩnh đầy nghị lực của má, phẩm chất cao quí.
- Khái quát nghệ thuật và kết luận: Thể thơ song thất lục bát, có sự kết hợp giữa tự sự, trữ tình và bình luận, giọng điệu vừa cứng cỏi và pha lẫn xót thương… Đoạn thơ đã khắc họa thành công vẻ đẹp của bà má Hậu Giang, một hình ảnh tiêu biểu cho bà mẹ Việt Nam anh hùng. Khiến chúng ta trân trọng, ngưỡng mộ, nể phục, tự hào và biết ơn sâu sắc
Em hãy viết bài văn nghị luận khoảng (400 chữ) bàn về mối quan hệ giữa con người với sự biến đổi khí hậu.
Giải thích - thực trạng - nguyên nhân - hậu quả - giải pháp - bài học.
*Mở bài:
-Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Con người với biến đổi khí hậu.
-Khẳng định đó là vấn đề cần giải quyết và là thách thức với loài người.
*Thân bài:
-Giải thích vấn đề: Biến đổi khí hậu là quá trình thay đổi của thời tiết khí hậu,có thể do con người hoặc thiên nhiên gây ra.
-Phân tích các khía cạnh của vấn đề (kết hợp lấy lí lẽ dẫn chứng)
+Mặt tích cực của mối quan hệ giữa con người với tự nhiên và lợi ích có thể thu được từ sự biến đổi khí hậu (nêu lí lẽ và dẫn chứng): Thời tiết và khí hậu luôn tác động đến đời sống và các hoạt động của con người. Nước ta có nhiệt đới ẩm gió mùa nguồn ẩm phong phú làm cây cối xanh quanh năm sinh trưởng phát triển….Phân hóa rõ rệt Bắc- Nam theo mùa theo độ cao..Phát triển kinh tế du lịch:Sa Pa,Đà Lạt..
+Mặt tiêu cực mối quan hệ giữa con người với tự nhiên ,hậu quả phải gánh chịu( nguyên nhân,hậu quả):Nguyên nhân dẫn đến việc biến đổi khí hậu vô cùng đa dạng ,nó có thể thay đổi môi trường thiên nhiên ,hiệu ứng nhà kính tuy nhiên tác động lớn nhất là do chính con người. Bối đổi khí hậu ảnh hưởng rất lớn đến đời sống con người xuất hiện nhiều thiên tai lũ lụt gây ra biết bao mất mát đau thương( dẫn chứng). Sự biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế nông công nghiệp ,lâm nghiệp và các hoạt động kinh tế…
+Nêu ý kiến trái chiều và phản bác:Có nhiều người nghĩ rằng biến đổi khí hậu là chuyện của quốc gia chúng ta không thể giải quyết được nhưng điều đó hoàn toàn sai lầm vì hành động của mỗi cá nhân quyết định đến việc ảnh hưởng biến đổi khí hậu phải chung tay bảo vệ trái đất xanh.
+Đề xuất giải pháp:Phủ xanh đồi trọc triển khai nhiều vùng miền. Hành động thiết thực không đốt phá rừng khai thác khoáng sản.. tuyên truyền nâng cao nhận thức về ảnh hưởng biến đổi khí hậu, phối hợp các tổ chức có tính toàn cầu.
*Kết bài: Khẳng định tầm quan trong của vấn đề bài học liên hệ và thông điệp.
- Đảm bảo chính tả ngữ pháp tiếng Việt
-Thể hiện hiểu biết sâu sắc về vấn đề, bố cục mạch lạc lời văn thuyết phục.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
