Đề thi giữ HK1 Ngữ văn 9 THCS TT Cẩm Xuyên (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Tình mẹ
Ru con giấc ngủ trong nôi
Ngọt ngào lời mẹ à ơi tháng ngày
Gió về từ những bàn tay
Lời ru của mẹ đong đầy giấc con
À ơi hình bóng nước non
Có con sáo sậu, đậu mòn cành đa
Dịu dàng câu hát dân ca
Giọt mồ hôi mặn chắt ra lúa vàng
Xanh xanh là luỹ tre làng
Dòng sông biêng biếc bên hàng phi lao
Ấm lòng con khúc ca dao
Rót vào con những ngọt ngào thương yêu
Thương sao làn khói lam chiều
Từ mái rạ chốn quê nghèo bay lên
Ngủ yên, con nhé ngủ yên
À ơi… tiếng mẹ dịu hiền ru con…
(Lại Văn Hạ)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Đếm số tiếng, quan sát cách gieo vần và sự liên kết giữa các dòng thơ để xác định thể thơ.
Thể thơ lục bát
Chỉ ra cách gieo vần được sử dụng phổ biến của bài thơ.
Quan sát tiếng cuối các dòng thơ, đối chiếu sự lặp lại của âm vần để xác định cách gieo vần chủ yếu.
Vần được gieo phổ biến là vần chân
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong câu thơ sau:
“Giọt mồ hôi mặn chắt ra lúa vàng”
Xác định hình ảnh được dùng theo nghĩa chuyển; giải thích ý nghĩa của hình ảnh ấy và nêu tác dụng trong việc làm nổi bật sự vất vả, hi sinh của người mẹ.
- Chỉ rõ hình ảnh ẩn dụ: “Mồ hôi mặn”
- Cảm nhận được giá trị biểu đạt:
+ Khắc họa sự khó nhọc vất vả hi sinh thầm lặng của người nông dân để tạo ra “lúa vàng”
+ Thể hiện sự thấu hiểu và niềm cảm thương với người nông dân
+ Sáng tạo trong hình ảnh tạo cho câu thơ sức gợi cảm và liên tưởng sâu sắc
Một thông điệp ý nghĩa mà em nhận được từ bài thơ trên.
Khái quát nội dung và tình cảm của bài thơ, từ đó rút ra một thông điệp có ý nghĩa đối với bản thân.
- Ca ngơi ý nghĩa của lời ru đối với tâm hồn con người
- Ca ngợi tình mẹ bao la dịu dàng
- Ngợi ca đất nước, bồi đắp tình yêu quê hương xứ sở
Phần II. Viết
Viết một đoạn văn (khoảng 200) chữ trình bày cảm nhận của em về bài thơ “Tình mẹ” của Lại Văn Hạ
Nêu cảm nhận chung, sau đó làm rõ nội dung, hình ảnh, ngôn ngữ, nghệ thuật và tình cảm được thể hiện trong bài thơ; kết đoạn khẳng định giá trị tác phẩm.
- Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, bài thơ và cảm nhận chung
- Thân đoạn:
* Thân đoạn:
- Cảm nhận giá trị nội dung của bài thơ: ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa của lời ru với cuộc đời con người
+ Bài thơ mở đầu với hình ảnh người con trong vòng tay và lời ru dịu dàng của mẹ đưa con vào giấc ngủ dịu êm
+ Lời ru mở ra những hình ảnh đẹp đẽ về thiên nhiên quê hương đất nước con người chân thực bình yên giản dị
+ Lời ru thấm dần trong tiềm thức của con tình yêu quê hương đất nước, đưa đến cho con những nhận thức sâu sắc về cuộc đời
+ Lời ru chan chứ tình yêu dịu dàng bao la của tình mẹ.
(Học sinh cần biết phát hiện những hình ảnh thơ đặc sắc gợi tả những ý nghĩa trên)
- Cảm nhận những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ:
+ nhan đề; thể thơ, cách ngắt nhịp, gieo vần, giọng điệu; các biện pháp tu từ (nhân hóa, ẩn dụ…) …tất cả đã thể hiện được tình cảm sâu sắc của tác giả về tình mẹ, lời ru và tình yêu quê hương đất nước nồng nàn…
* Kết đoạn: Cảm xúc về ý nghĩa bài thơ
Người xưa nói: “Giận quá mất khôn”. Vậy làm thế nào để làm chủ bản thân trước những trạng thái nóng giận? Em hãy viết bài văn bàn về cách giải quyết vấn đề trên./.
Triển khai theo trình tự giải thích → nguyên nhân, biểu hiện → hậu quả → cách kiểm soát nóng giận → bài học và hành động.
- Giải thích gọn rõ vấn đề: “làm chủ bản thân trước trạng thái nóng giận” là kiểm soát cảm xúc hành động không để nó chi phối lí trí trước những tình huống mâu thuẫn, va chạm trong đời sống
- Bàn luận:
Vì sao cần làm chủ bản thân trước những trạng thái nóng giận
- Nóng giận nếu ko được kiểm soát sẽ càng làm tăng mâu thuẫn, gây nên đối kháng tiêu cực làm con người mất tự chủ, thậm chí gây nên những hậu quả nghiêm trong trong mối quan hệ tình cảm con người.
- Nóng giận khi được kiểm soát bằng cách làm chủ bản thân sẽ giúp ta tỉnh táo giải quyết mẫu thuẫn sáng suốt, gạt bỏ thù địch, tạo dựng tình cảm tốt đẹp …
Đề xuất các giải pháp:
- Nhận thức rõ tác hại của nóng giận và ý nghĩa tích cực của việc làm chủ bản thân trước tình huống mâu thuẫn. Luôn có thái độ sống tích cực, thân thiện nhân ái hòa nhã, nhìn nhận cuộc sống tốt đẹp
- Rèn luyện tu dưỡng bản thân lối sống lành manhj tránh xa bạo lực xung đột, giải quyết xung đột ngay chính bên trong bản thân mình
- Xây dựng môi trường sống tích cực thân thiện, hướng đến những điều đẹp đẽ….
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
