Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 7 PGD&ĐT Ninh Bình (2024-2025)

Lớp 7

90 phút

5 câu hỏi

FlashcardsHọc Flashcards

Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.

Luyện tập ngay

Phần I. Đọc hiểu

Đọc văn bản:

MẸ VẮNG NHÀ NGÀY BÃO

Mấy ngày mẹ về quê
Là mấy ngày bão nổi
Con đường mẹ đi về
Cơn mưa dài chặn lối.Hai chiếc giường ướt một
Ba bố con nằm chung
Vẫn thấy trống phía trong
Nằm ấm mà thao thức.Nghĩ giờ này ở quê
Mẹ cũng không ngủ được
Thương bố con vụng về
Củi mùn thì lại ướt.

Nhưng chị vẫn hái lá
Cho thỏ mẹ, thỏ con
Em thì chăm đàn ngan
Sớm lại chiều no bữa
Bố đội nón đi chợ
Mua cá về nấu chua…Thế rồi cơn bão qua
Bầu trời xanh trở lại
Mẹ về như nắng mới
Sáng ấm cả gian nhà. (Đặng Hiển - Trích Thơ thiếu nhi chọn lọc - NXB Thanh Niên, 2000)

* Chú thích:

Đặng Hiển là một nhà thơ, nhà giáo ưu tú. Ngoài dạy học, làm thơ, ông còn viết kịch, viết văn xuôi và lý luận phê bình văn học.

Bài thơ “Mẹ vắng nhà ngày bão” được viết vào năm 1972, in lần đầu ở tạp chí “Văn nghệ Hà Tây” năm 1980, sau đó được đưa vào tuyển tập: “Thơ thiếu nhi chọn lọc”.

Câu 1:

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

Câu 2:

Chỉ ra cách gieo vần trong khổ thơ thứ nhất.

Câu 3:

Em hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ sau:

Mẹ về như nắng mới

Sáng ấm cả gian nhà.

Câu 4:

Qua bài thơ, em cảm nhận được tình cảm gì của người con dành cho mẹ?

Phần II. Viết

Câu 5:

Viết bài văn bộc lộ cảm xúc của em về bài thơ Mẹ vắng nhà ngày bão của Đặng Hiển.

Phương pháp giải:

Xác định những hình ảnh, chi tiết và nghệ thuật nổi bật của bài thơ để làm căn cứ bộc lộ cảm xúc; trình bày theo bố cục mở bài – thân bài – kết bài, kết hợp cảm xúc với lí giải, nhận xét.

Lời giải chi tiết:

* Mở bài: Giới thiệu bài thơ, tác giả và nêu cảm xúc chung về bài thơ.

* Thân bài:

Học sinh có thể bộc lộ cảm xúc theo những hướng khác nhau (cảm xúc về nội dung, cảm xúc về nghệ thuật hoặc đan xen cảm xúc cả nội dung và nghệ thuật của bài thơ), tuy nhiên cần có sức thuyết phục, không vi phạm các chuẩn mực đạo đức và pháp luật, đảm bảo được các ý cơ bản sau:

- Trình bày cảm xúc về nội dung của bài thơ:

+ Khổ 1: Mở đầu bài thơ, ta cảm nhận được tình huống của 3 bố con: mẹ về quê, ba bố con ở nhà trong những ngày mưa bão.

+ Khổ 2+3: Nhà thơ tái hiện chân thực, cảm động hình ảnh ba bố con khi mẹ vắng nhà. Ngoài trời mưa bão, trong nhà ướt dột, ba bố con nằm chung để đỡ lạnh và tránh ướt. Người đọc cảm nhận rõ sự trống trải, thao thức và nỗi nhớ mong của ba bố con khi mẹ vắng nhà.

+ Khổ 4: Giúp ta cảm nhận tình cảm thắm thiết, yêu thương nhau giữa các thành viên trong gia đình. Tuy mẹ vắng nhà nhưng mọi việc vẫn được ba bố con lo chu toàn: chị hái lá cho thỏ, em chăm sóc đàn ngan và bố thay mẹ đi chợ, nấu cơm cho gia đình.

+ Khổ 5: Đọc khổ thơ ta cảm nhận rõ niềm vui, niềm hạnh phúc của ba bố con khi mẹ về. Nhà thơ đã khắc họa khung cảnh đoàn tụ của gia đình: khi mẹ về, cơn bão qua đi, bầu trời trong xanh trở lại. Mẹ như mang theo ánh nắng, khiến cho gia đình nhỏ bừng sáng lên. “Mẹ về như nắng mới/ Sáng ấm cả gian nhà”.

- Trình bày cảm xúc về nghệ thuật của bài thơ.

+ Thể thơ 5 chữ ngắn gọn, cách gieo vần chân linh hoạt uyển chuyển phù hợp với mạch cảm xúc của chủ thể trữ tình.

+ Ngôn ngữ thơ giản dị, tự nhiên, giàu cảm xúc, hình ảnh thơ quen thuộc, gần gũi.

+ Các biện pháp nghệ thuật: so sánh, phép liệt kê, … được sử dụng linh hoạt.

* Kết bài: Khái quát lại cảm xúc về bài thơ.