Đề học kì 1 Ngữ văn 9 THCS Định Công (2025-2026)

Dựa vào số tiếng và cách gieo vần để xác định thể thơ; căn cứ nội dung, xác định người trực tiếp bộc lộ cảm xúc là nhân vật trữ tình.

- Thể thơ: Song thất lục bát

- Nhân vật trữ tình: Người con

Tìm các từ ngữ, hình ảnh nói về sự hi sinh, vất vả, chăm sóc, chở che của cha mẹ; từ đó nhận xét tình cảm biết ơn, yêu thương, kính trọng của tác giả.

Từ ngữ, hình ảnh:

+ Ân dưỡng dục (suốt đời ghi tạc)

+ Nghĩa sinh thành (nguyện khắc trong tâm)

+ Nắng mưa cha mẹ dãi dầm

+ Nuôi con khôn lớn,

+ Âm thầm chở che

Qua đó, tác giả thể hiện tình cảm yêu thương, kính trọng, biết ơn sâu sắc đối với cha mẹ.

Xác định phần được đưa lên đầu câu để nhấn mạnh; phân tích tác dụng nhấn mạnh công ơn sinh thành, dưỡng dục và tình cảm biết ơn sâu sắc của người con.

- biện pháp tu từ đảo ngữ: Đưa các cụm từ “Ân dưỡng dục”, “Nghĩa sinh thành” lên đầu câu (trước các từ ghi tạc, nguyện khắc)

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu, tăng tính nhạc, tạo ấn tượng, giúp giọng thơ trở nên trang trọng, giàu cảm xúc….

+ Nhấn mạnh làm nổi bật công ơn sinh thành, dưỡng dục vô cùng to lớn của cha mẹ; Con xin nguyện khắc, ghi tạc trong tâm công ơn đó.

+ Thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, thái độ trân trọng… của người con đối với cha mẹ

Giải thích hình ảnh “bờ tre khóm trúc”, “dặm trường”; làm rõ ý nghĩa quê hương và tình yêu thương của gia đình luôn là điểm tựa theo con trên đường đời.

+ Hình ảnh bờ tre, khóm trúc gợi nhớ quê hương bình dị, tuổi thơ. Quê hương luôn gắn bó, đồng hành cùng con trong cuộc sống.

+ Quê hương tượng trưng cho tình thương, sự che chở của cha mẹ. Thể hiện lòng biết ơn, tình cảm gắn bó sâu sắc của người con đối với cha mẹ và quê hương.

Nêu những việc làm cụ thể để duy trì sự gắn kết với cha mẹ khi sống xa → giải thích vì sao những việc làm đó giúp duy trì tình yêu thương, sự quan tâm và gắn bó.

Khi sống xa cha mẹ, em sẽ thường xuyên gọi điện, nhắn tin hỏi thăm, chia sẻ những chuyện trong cuộc sống; quan tâm đến sức khỏe và sắp xếp thời gian về thăm cha mẹ khi có thể. Những việc làm ấy giúp cha mẹ cảm nhận được sự quan tâm, yêu thương của con, đồng thời duy trì sự gắn bó dù không được ở gần nhau.