Đề kiểm tra cuối học kì 1 môn Ngữ Văn 7 THCS Trưng Vương (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi bên dưới bằng cách ghi vào giấy thi.
Chiều xuống. Trên cây mận sau nhà chợt vang tiếng kêu “Chich... Chích” liên hồi. Chú bé đưa mắt nhìn cha lo lắng. Nét mặt người cha lặng buồn. Ông khẽ nói với con:
- Chích bông mẹ đấy! Nó đang bay tìm chích bỗng con. Nghe thảm quá! Giá như con trả nó về tổ.
Dế Vần rân rấn nước mắt. Giọng chủ nghẹn ngào. Tay run run chìa ra phía trước, trong lòng bàn tay, chích bông con đã bất động. Chủ bỗng bật khóc nức nở: “Chích bông ơi!”. Tiếng khốc dường như làm rung cả chiều thu buồn bã với những chiếc lá vàng đang rơi xuống như nước mắt của rừng.
Chiều, bên gốc cây mận sau nhà, một nấm mộ nhỏ như chiếc bát úp mọc lên với một nén hương ngủn khỏi. Dế Vần ngồi bên với một chiếc siêm vẫn còn dinh đất, nước mắt chảy trên khuôn mặt đượm đầy ân hận. Giờ mỗi lần nhớ lại, chú bé vẫn còn nghe thấy tiếng kêu “Chích...Chính” thảm thiết của chích bông mẹ và tiếng nức nở ân hận ngày nào như vẫn còn run rẩy trong lòng.
Bao năm qua, giờ nhớ lại Vần như vẫn nghe thấy tiếng kêu thảm thiết đòi con của chích bông mẹ và tiếng nức nở ân hận như vẫn run rẩy trong lòng.
Giọng kể của Dế Vần tựa như dòng suối vừa vượt qua những ghềnh đá, giờ êm xuôi hoài niệm mơ màng. Thấy pa ngừng kể, Khìn nhìn pa khẽ hỏi:
- Pa ơi, chủ bé ấy là pa phải không?
Dế Vần nhìn con, khẽ gật đầu. Khìn cầm tay pa:
- Pa à, pa hãy cứu chích bông kia đi, nếu không nó sẽ không ra khỏi chỗ đó được đâu, rồi sẽ chết mất. Có lẽ bố mẹ nó đang đi tìm chích bông con đấy.
Nghe con giục, vẻ mặt Dế Vần bỗng trở nên rạng rỡ, ông vội dắt con bước đến khóm cây mác hủ, rồi lựa tay gỡ con chim khỏi bụi gai. Nhìn mắt con lấp lánh vui, ông thấy lòng dịu lại, rồi nhẹ nhàng đặt chú chim nhỏ vào tay con. Vui sướng khiến Khìn muốn hét lên, nhưng chỉ định thôi chứ không dám, vì như thế có thể làm chích bông giật mình bay đi mất, giây phút kỳ diệu được ngắm chú chim nhỏ sẽ rất ngắn.
Nâng chích bông trên đôi bàn tay, Ò Khìn chim môi khẽ thổi, những chiếc lông vàng nhạt nhẹ rung. Nó khe khẽ:
- Bay đi chích bông ơi! Hãy bay về với pa mẻ mày đi nhé. Pa mẻ mày đang đợi mày về đấy! Chích bông ơi!
Bất ngờ chủ chim tung cánh bay vút lên. Ò Khìn nhìn theo, bàn tay với những ngón nhỏ như tia nắng đưa lên vẫy vẫy tạm biệt. Nhìn chích bông chấp chới trong nắng thu, Dế Vần thấy lòng ấm áp và thư thái lạ lùng.
(Chích bông ơi, Cao Duy Sơn, Sách Ngữ văn 6, Cánh diều, tập 2, trang 76)
Xác định ngôi kể và nhân vật chính trong đoạn trích.
Dựa vào cách xưng hô, lời kể và nhân vật xuất hiện xuyên suốt đoạn trích.
Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba; nhân vật chính là Dế Vần.
Các câu văn sau sử dụng biện pháp tu từ nào? Hãy nêu tác dụng của phép tu từ đó.
- Bay đi chích bông ơi! Hãy bay về với pa mẻ mày đi nhé. Pa mê mày đang đợi mày về đấy! Chích bông ơi!
Tìm cách gọi, lời nói hướng trực tiếp đến con chim và sự lặp lại từ ngữ.
Tác giả sử dụng biện pháp nhân hóa, gọi và trò chuyện với chích bông như với một con người; giúp lời nói trở nên gần gũi, thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm của Khìn đối với chim chóc.
Sau khi nghe pa kể, vì sao Khìn giục pa cứu chim chích bông và thả nó bay đi?
Dựa vào lời nói, hành động của Khìn và nội dung câu chuyện mà em vừa nghe.
Khìn giục pa cứu chim vì em thương chích bông, hiểu rằng chim đang bị mắc kẹt và bố mẹ nó có thể đang chờ đợi, tìm kiếm nó.
Theo em, Dế Vần là người như thế nào?
Dựa vào hành động, lời nói và sự thay đổi tâm trạng của nhân vật Dế Vần.
Dế Vần là người giàu tình yêu thương, biết hối hận, có lòng nhân hậu và biết sửa chữa lỗi lầm; qua việc cứu chích bông, ông cũng tìm lại được sự thanh thản trong lòng.
Từ hình ảnh hai cha con trong đoạn trích, em rút ra cho mình bài học gì trong cuộc sống? Theo em, con người cần có cách ứng xử như thế nào đối với sự sống của muôn loài?
Từ hành động của hai cha con - rút ra bài học - nêu cách ứng xử với muôn loài.
- Bài học: cần biết yêu thương, trân trọng và bảo vệ sự sống của mọi loài, đồng thời phải biết nhận lỗi và sửa chữa khi mắc sai lầm.
- Con người không nên săn bắt, hành hạ hay làm tổn hại động vật mà cần đối xử nhân ái, có trách nhiệm, bảo vệ môi trường sống của chúng. Biết yêu thương muôn loài cũng chính là cách làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp và nhân văn hơn.
Phần II. Viết
Viết bài văn biểu cảm về một kỉ niệm đã để lại trong em ấn tượng sâu sắc nhất.
Chọn một kỉ niệm đáng nhớ - kể lại diễn biến chính - kết hợp miêu tả, biểu cảm - nêu ý nghĩa và cảm xúc của bản thân.
Những ngày tết, khắp mọi nơi trên đất nước Việt Nam xinh tươi như được khoác lên mình một chiếc áo mới. Tết đến đem theo những hy vọng về một năm mới may mắn, tốt đẹp hơn.
Mùa xuân đến, Tết đã gõ của mọi nhà, niềm vui nhân đôi, hạnh phúc bội phần. Trẻ em háo hức mong chờ Tết đến. Người lớn lại bận rộn chuẩn bị cho Tết. Thời tiết ngày xuân trở nên ấm áp hơn, những cành đào đang chớm nở. Những lá cờ Tổ quốc được treo cao trên mái ngói đỏ tươi, bay phấp phới giữa bầu trời tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi. Ngoài đường người đi mua sắm tấp nập. Tiếng cười nói, bán mua cho một cái tết đủ đầy vang lên đầy ắp những đường ngõ. Mấy đứa trẻ con nô đùa quanh những hàng bán pháo bông. Em cảm thấy không khí ngày tết thật tuyệt vời biết bao.
Chiều ba mươi Tết, cả nhà quây quần bên bữa cơm tất niên. Vào khoảnh khắc giao thừa, mọi người đều hân hoan trong niềm vui, hạnh phúc cho một khởi đầu “An khang thịnh phượng” hay “Vạn sự như ý”. Những ngày tết thật hạnh phúc khi cả gia đình được quây quần bên nha. Sáng mùng một, em theo bố mẹ sang chúc Tết ông bà nội ngoại. Em được ông bà mừng tuổi cho những phong bao lì xì đỏ thắm với lời chúc học giỏi. Ngày Tết là dịp để mọi người trong gia đình được gần gũi nhau hơn.
Không khí ấm áp của ngày tết cổ truyền khiến em cảm thấy vô cùng hạnh phúc. Em tin chắc rằng sau này dù đất nước có phát triển đến đâu thì người dân Việt Nam vẫn sẽ giữ gìn được những nét đẹp của dịp Tết cổ truyền dân tộc.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
