Đề kiểm tra học kỳ I môn Ngữ Văn 7 trường THCS Bình Chánh (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc kĩ câu chuyện sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
CUA MẸ VÀ CUA CON
Một con cua nhỏ và mẹ của nó trải qua một ngày trên cát ấm áp của một bãi biển. Con cua nhỏ bắt đầu đi xung quanh, nhưng chỉ có thể đi ngang qua ngang lại. Cua mẹ mắng cua nhỏ: “Sao con cứ bò ngang vậy, tại sao không đi thẳng?”. Và cua mẹ bày cậu ta đặt ngón chân ở phía trước và đi về phía trước. Cua nhỏ giải thích rằng nó rất thích đi bộ về phía trước, nhưng nó không biết cách làm điều đó. Nó nhờ cua mẹ chỉ cách lần nữa. Cua mẹ đứng dậy và cố gắng đi về phía trước, nhưng cũng chỉ có thể đi ngang. Cua mẹ ngượng ngùng xin lỗi và nằm xuống cát.
(Truyện ngụ ngôn chọn lọc)
Xác định ngôi kể và nhân vật trong câu chuyện “Cua mẹ và cua con”.
Dựa vào cách người kể giấu mình, không trực tiếp tham gia câu chuyện và xác định các nhân vật được nhắc đến để xác định ngôi kể, nhân vật.
+ Ngôi kể: thứ 3.
+ Nhân vật: cua mẹ và cua con
Xác định không gian, thời gian của câu chuyện trên.
Tìm các chi tiết chỉ thời điểm và địa điểm diễn ra sự việc để xác định thời gian, không gian của câu chuyện.
+ Không gian: bãi biển
+ Thời gian: Không xác định
Em hãy tìm 01 phó từ có trong câu văn sau:
“Cua nhỏ giải thích rằng nó rất thích đi bộ về phía trước, nhưng nó không biết cách làm điều đó.”
Tìm từ đứng trước động từ hoặc tính từ và có tác dụng bổ sung ý nghĩa cho từ đó để xác định phó từ.
Phó từ: “rất”
Xác định ý nghĩa bổ sung của phó từ vừa tìm được ở câu 3.
Dựa vào từ mà phó từ bổ sung ý nghĩa để xác định ý nghĩa về mức độ, thời gian, sự tiếp diễn, phủ định… của phó từ.
Phó từ “rất” chỉ mức độ
Em hãy tóm tắt cốt truyện của câu truyện trên bằng lời văn của em.
Xác định các sự việc chính theo trình tự: cua con đi ngang → cua mẹ trách mắng → cua mẹ hướng dẫn → cua con nhờ mẹ làm mẫu → cua mẹ không đi được → cua mẹ nhận ra sai lầm.
Tóm tắt cốt truyện: Tại một bãi cát trên biển, Cua Con bắt đầu đi xung quanh. Nhưng Cua Con chỉ có thể đi ngang, lúc này Cua Mẹ la mắng và bày Cua Con rằng hãy để ngón chân ở phía trước và đi về phía trước. Cua Con làm theo mãi nhưng không được, Cua Mẹ ngượng ngùng xin lỗi rồi nằm xuống cát.
Thông qua hành động, lời nói của Cua Mẹ, em có nhận xét gì về tính cách của Cua Mẹ?
Dựa vào lời mắng, hành động dạy cua con và kết thúc câu chuyện để nhận xét Cua Mẹ
Thông qua hành động, lời nói của Cua Mẹ, tính cách của Cua Mẹ là người áp đặt suy nghĩ của mình lên Con, chưa lắng nghe người con trước khi phán xét Cua Con
Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện trên?
Khái quát ý nghĩa câu chuyện để rút ra bài học
+ Trong cuộc sống, có rất nhiều điều không thể thực hiện được. Bởi ai cũng có thế mạnh của mình và điểm yếu riêng. Không cần phải gượng ép mình giống như người khác, làm được điều mà vốn dĩ nó là sở trường của người khác. Vì vậy, hãy biết đâu là giới hạn của mình, đừng phí sức để chạy theo những gì mình không thể chạm tới.
+ Không nên đưa ra những yêu cầu vô lí hoặc bắt người khác làm một điều gì đó khi chính bản thân mình không làm được. Hãy đặt bản thân mình vào vị trí của người khác
Từ yêu cầu của Cua Mẹ đối với Cua Con trong câu chuyện trên, em có đồng tình về cách cư xử của Cua Mẹ không? Vì sao? (Trả lời bằng đoạn văn ngắn từ 3 - 5 dòng) (1,0 điểm)
Nêu rõ quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình; giải thích bằng lí lẽ dựa trên hành động của Cua Mẹ và bài học về việc làm gương, thấu hiểu con cái.
+ Em không đồng tình.
+ Vì: Cua Mẹ bắt Cua Con tập đi thẳng trong khi đó chính bản thân mình không làm được. Cho nên trong cuộc sống ta cần biết điểm mạnh và điểm yếu của mình, không cần gượng ép mình giống như người khác
Phần II. Viết
Xung quanh cuộc đời và sự nghiệp của các nhân vật lịch sử có biết bao câu chuyện thú vị. Những câu chuyện đó giúp chúng ta hiểu thêm về cuộc sống và con đường để họ trở thành những người có nhiều đóng góp làm thay đổi cuộc sống của chúng ta và thậm chí thay đổi cả thế giới. Em hãy viết bài văn kể lại một sự việc có thật liên quan đến một nhân vật lịch sử đã để lại cho em những ấn tượng sâu sắc.
Xác định một nhân vật lịch sử và một sự việc có thật tiêu biểu; giới thiệu nhân vật, kể lại sự việc theo trình tự thời gian, kết hợp miêu tả và biểu cảm, cuối cùng nêu ấn tượng và ý nghĩa của sự việc đối với bản thân.
Mở bài:
- Nêu được sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử mà văn bản sẽ thuật lại.
- Nêu lí do hay hoàn cảnh người viết thu thập tư liệu liên quan.
- Có thể dẫn dắt bằng thơ, dẫn dắt ý hay.
Thân bài: Kể lại trình tự của câu chuyện.
- Gợi lại bối cảnh, câu chuyện, dấu tích liên quan đến nhân vật/ sự kiện.
+ Câu chuyện, huyền thoại liên quan.
+ Dấu tích liên quan.
- Thuật lại nội dung/ diễn biến của sự việc có thật liên quan đến nhân vật/ sự kiện lịch sử.
+ Bắt đầu – diễn biến – kết thúc
+ Sử dụng được một số bằng chứng (tư liệu, trích dẫn,…); kết hợp kể chuyện với miêu tả.
- Ý nghĩa, tác động của sự việc đối với đời sống hoặc đối với nhận thức về nhân vật/sự kiện lịch sử.
Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của sự việc hoặc nêu cảm nhận của người viết về sự việc. Liên hệ bản thân.





