Đề thi học kì 1 môn Ngữ Văn lớp 7 trường THCS Trung Sơn (2023-2024)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:
| KHI TRANG SÁCH MỞ RA(Nguyễn Nhật Ánh) | |
|
|
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
Thể thơ 5 chữ
Em hãy chỉ ra những tiếng được gieo vần trong khổ thơ thứ nhất và cho biết đó là vần gì?
Quan sát các tiếng cuối dòng thơ trong khổ 1, xác định những tiếng có sự tương đồng về âm và gọi tên kiểu vần.
Vần sát: Lại - dại
Trong khổ thơ thứ 2, tác giả chỉ ra trong trang sách có gì?
Đọc khổ thơ thứ 2, tìm các hình ảnh được tác giả nhắc đến trong trang sách.
Trang sách có biển, cánh buồm, gió, rừng
Đâu là phó từ trong câu thơ “Một cân trời đang đi”?
Xác định từ đứng trước động từ “đi” và xem từ đó bổ sung ý nghĩa gì cho động từ để tìm phó từ.
Phó từ: một, đang
Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng ở khổ cuối? Nêu tác dụng.
Tìm những hình ảnh, cách diễn đạt đặc biệt trong khổ cuối để xác định biện pháp tu từ và phân tích tác dụng trong việc thể hiện cảm xúc, ý nghĩa của việc đọc sách.
- Biện pháp tu từ: so sánh
- Tác dụng: làm cho đoạn thơ sinh động, gợi cảm, đồng thời nhấn mạnh sách mở ra bao nhiều mới mẻ
Qua bài thơ, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì đến với chúng ta?
Khái quát nội dung và hình ảnh của bài thơ để rút ra thông điệp về giá trị của sách, việc đọc sách và những điều sách mang lại cho con người.
- Trong sách có rất nhiều điều kì diệu đang chờ ta khám phá.
- Trong cuộc sống, sách là người bạn vô cùng cần thiết.
- Chúng ta cần biết quý trọng sách.
Phần II. Viết
Em hãy viết bài văn kể lại một truyện ngụ ngôn là em thích nhất bằng lời văn của em
1.Mở bài: Giới thiệu truyện ngụ ngôn
2.Thân bài: Mở đầu, diễn biến, kết thúc câu chuyện
3.Kết bài: Rút ra bài bài học
Tối thứ bảy hàng tuần, tôi đều được bà kể cho nghe truyện ngày xưa. Trong đó có những câu chuyện ngụ ngôn tuy ngắn nhưng thật hay và bổ ích, giúp con người thấy được nhiều bài học trong cuộc sống. Hôm nay, bà đã kể cho tôi chuyện “Ếch ngồi đáy giếng”.
Bà nội tôi thuộc rất nhiều ca dao, tục ngữ, thành ngữ... Vì thế khi nói chuyện bà hay chêm vào đó những câu tục ngữ lạ mà tôi không hiểu. Những lúc như thế bà lại cặn kẽ giảng giải. Hôm nay, bà nói về câu tục ngữ “Ếch ngồi đáy giếng” chỉ những kẻ dù hiểu biết rất hạn hẹp nhưng lúc nào cũng huênh hoang, tự đắc. Rồi để giải thích cho tôi hiểu hơn, bà kể lại cho tôi nguồn gốc câu thành ngữ ấy.
Ngày xưa, có một chú ếch sống trong một cái giếng nhỏ. Vì sống ở đó lâu ngày nên nó không biết thế giới ở ngoài kia ra sao. Xung quanh nó chỉ có vài con cua, ốc, nhái bé nhỏ... nên nó tưởng rằng mình là to là mạnh nhất. Ếch ta tự hào lắm về tiếng kêu ồm ộp của mình. Mỗi khi nó kêu làm vang động cả cái giếng nhỏ, khiến những con vật nhỏ khác rất hoảng sợ. Ếch cứ ngỡ mình rất oai. Ngẩng mặt lên nhìn trời, nó thấy bầu trời chỉ bằng chiếc vung chứ không cao và rộng lớn như người ta thường đồn đại. Ếch ta kiêu hãnh lắm và cho rằng trời quá bé nhỏ còn nó mới xứng là một vị chúa tể. Suy nghĩ ấy đã làm cho ếch ta coi thường mọi vật. Trong cái nhìn của ếch thì chẳng có ai bằng nó cả. Thế nên, một năm trời mưa to, nước trong giếng dâng cao, đưa ếch ta ra ngoài. Quen cái nhìn cũ, quen cách nghĩ cũ, ếch huênh hoang đi lại trên đường, đi khắp nơi như chốn không người. Theo thói quen, nó cất tiếng kêu ồm ộp và tưởng rằng ai cũng sợ như dưới đáy giếng kia. Nó đưa cặp mắt lên nhìn và vẫn cho rằng bầu trời bé tẹo như cái vung nên chẳng để ý gì đến xung quanh. Bỗng nó thấy tối sầm lại, không nhìn rõ gì nữa. Một vật gì rất lớn che mất tầm nhìn của nó. Nó đâu biết rằng đó là chân của một con trâu nên đã bị dẫm bẹp. Thế là hết đời một con ếch ngông nghênh.
Nghe câu chuyện bà kể, tôi thấy chú ếch con thật đáng chê trách. Có nhiều người trẻ, ít kinh nghiệm, ít hiểu biết nhưng lại là những người có tính cách hung hăng, huênh hoang, ngông nghênh nhiều nhất. Có lẽ vì còn chưa hiểu biết nhiều nên họ mới làm những việc kém hiểu biết. Do đó, những người trẻ tuổi phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình, không chỉ trong sách vở mà còn nhiều lĩnh vực khác, không chủ quan hay kiêu ngạo. Những tính cách đó chỉ làm hỏng một con người mà thôi, đôi khi còn làm cho người khác bị tổn thương nữa.
Bao giờ kể chuyện xong bà cũng giúp tôi rút ra những bài học quý báu, không cao sang, xa vời mà rất thực tế, gần gũi. Tôi luôn lắng nghe những điều bà dặn để áp dụng vào cuộc sống. Bản thân tôi cũng như tất cả mọi người, không ai là hoàn hảo nên luôn phải học hỏi lẫn nhau, những khiếm khuyết của mình sẽ được tri thức của người khác bổ sung và ngược lại. Do đó, không được giấu điểm yếu kém. Bà còn bảo tôi phải học thật chăm để không bị kém hiểu biết, có như thế mới không suy nghĩ hay hành động thiếu hiểu biết. Quả thực những điều bà dặn dò tôi đòi hỏi một sự cố gắng nỗ lực và tự giác rất lớn nhưng dù có thế nào thì tôi cũng không thể để mình như chú ếch ngồi đáy giếng được.
Truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng của ông cha ta thật sâu sắc: Nói chuyện của loài vật nhưng mục đích là nói chuyện loài người. Bất kỳ ai khi đọc truyện cũng sẽ tự rút ra được cho mình bài học cần thiết và bổ ích.





