Đề thi học kì 1 Ngữ văn 7 sở GD & ĐT Bắc Ninh (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc ngữ liệu sau:
Mẹ tôi sinh tôi ở thành phố, lúc tôi được bố mẹ cho về quê thì ông nội tôi đã mất rồi. […] Bà dẫn tôi ra vườn, đến cạnh cái bể đựng nước, chỉ vào cây mít:
Ra bờ ao, có cây sung cành lá rùm ròa, thân cây ngả ngả, nhoài là là, xòa lá cành xuống gần mặt nước, bà kể:
Mộ ông kề bên mảnh ruộng hai sào của nhà giữa cánh đồng. Vi vu gió là gió. Lui vào phía trong bờ ao vài bước chân, là cây táo ngọt, quả nhon nhon bằng đầu ngón tay giữa của trẻ con, ăn ngọt đến no thì thôi. Bà bảo:
Vườn của ông theo lời chỉ dẫn của bà tôi, có nhiều thứ cây.[…]. Vào vườn, tôi nhớ đến ông và tự hình dung ra ông đã trồng cây, cặm cụi vun xới ra sao. Dù chỉ hoàn toàn là tưởng tượng, nhưng bóng hình ông không thể nhạt nhòa khi cây vườn còn mãi mãi xanh tươi. Cảnh trí và sự sắp đặt các loại cây, từng loại cây đều là có chủ định và có khoa học. Tết đến, hoa mận nở trắng. Đầy vườn lá xanh non. Sang xuân, thì hoa bưởi, hoa chanh, hoa nhãn. Mẫu đơn thì đơm bông cả bốn mùa. Các Tết được sống ở quê, đêm giao thừa nào bà tôi cũng đặt một mâm cúng lên mặt bể nước để vái vọng trời đất và mời ông trở về vui với con cháu cho cây vườn đỡ nhớ, cho cửa nhà yên vui...
Đến tận bây giờ tôi không sao quên được. Mảnh vườn ấy là Vườn ông - Vườn xuân…
(Vườn ông vườn xuân, Phong Thu, NXB Kim Đồng, 2015, tr.83-86)
Văn bản sử dụng ngôi kể nào?
Dựa vào từ xưng hô “tôi” và việc nhân vật trực tiếp kể lại những điều mình chứng kiến, cảm nhận để xác định ngôi kể.
Ngôi kể: ngôi thứ nhất
Theo văn bản, vì sao ông tôi trồng cây táo trong vườn?
Tìm chi tiết bà giải thích về cây táo, từ đó xác định mục đích ông trồng cây táo trong vườn.
Người ông trồng cây táo trong vườn, bởi: Táo là loài cây có gai, nhưng quả nó lành; Muốn ăn phải chọc cho rơi xuống, không trèo được, không lo trẻ bị ngã; Ông trồng táo cho vui vườn
Nêu tác dụng của phó từ trong câu văn sau:
Vào vườn, tôi nhớ đến ông và tự hình dung ra ông đã trồng cây, cặm cụi vun xới ra sao.
Xác định phó từ trong câu và dựa vào từ mà phó từ bổ sung ý nghĩa để nêu tác dụng.
- Phó từ: ra, đã
- Tác dụng: phó từ ra bổ sung ý nghĩa chỉ kết quả hành động (hình dung ra); phó từ đã bổ sung ý nghĩa về thời gian.
Nhận xét về tình cảm của nhân vật tôi dành cho người ông của mình.
Dựa vào những suy nghĩ, cảm xúc và hành động của nhân vật “tôi” khi nhớ về ông để nhận xét tình cảm: yêu thương, kính trọng, gắn bó và nhớ thương sâu sắc.
Người cháu trong câu chuyện luôn nhớ thương; biết ơn sâu sắc khi ngắm nhìn khu vườn đẹp đẽ, đầy hoa thơm trái ngọt mà ông đã dày công vun trồng cho con cháu mai sau.
Phần II. Viết
Từ văn bản trên, hãy viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) nêu cảm nhận của em về một chi tiết thú vị trong đoạn trích ở phần Đọc-hiểu.
- Giới thiệu được chi tiết thú vị trong đoạn trích Vườn ông vườn xuân (HS có thể chọn bất cứ chi tiết nào trong đoạn trích)
- Cảm nhận về chi tiết thú vị:
+ Chi tiết đó xuất hiện khi nào?
+ Chi tiết thể hiện điều gì/ cho thấy nhân vật như thế nào?
+ Chi tiết có ý nghĩa như thế nào với nội dung chủ đề tác phẩm/ có bài học như thế nào với bản thân người viết?
...
Đoạn trích "Vườn ông - Vườn xuân" của Phong Thu, chi tiết ấn tượng nhất với tôi là hình ảnh cây sung mà ông nội uốn cong để cho cá ăn quả. Hành động tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng trong đó một tấm lòng chân thành và sự tinh tế của ông. Cây sung không chỉ là một loài cây trồng bình thường mà còn là biểu tượng của tình yêu thương, sự sẻ chia và kết nối với thiên nhiên. Hình ảnh ông cặm cụi vun trồng, chăm sóc cho cây trái và cố tình uốn cành xuống cho cá ăn gợi cho tôi cảm giác về một người ông hiền hòa, giàu lòng nhân ái. Qua đó, tác giả đã khéo léo khắc họa mối quan hệ bền chặt giữa con người với thiên nhiên, để lại trong lòng tôi một niềm kính trọng và tự hào về những giá trị văn hóa truyền thống quý báu. Hình ảnh này không chỉ đẹp mắt mà còn gợi nhớ sâu sắc về những kỷ niệm tuổi thơ êm đềm, nơi thiên nhiên và con người hòa quyện trong tình thương mến.
Kí ức tuổi thơ chúng ta đều có những người thầy, người cô hết lòng dạy dỗ, yêu thương học sinh. Hãy viết bài văn (khoảng 300 chữ) bày tỏ cảm nghĩ của em về một người thầy hoặc cô giáo đã dạy mà em yêu mến.
- Mở bài:
+ Giới thiệu người thầy/người cô mà em muốn bày tỏ tình cảm, suy nghĩ.
+ Bày tỏ tình cảm, ấn tượng ban đầu của em về người thầy/người cô đó.
- Thân bài:
+ Trình bày tình cảm, suy nghĩ về những đặc điểm của thầy/cô:
+ Ấn tượng, cảm xúc sâu đậm về ngoại hình, tính tình, tài năng, tâm hồn,…của thầy/cô giáo
+ Ấn tượng, cảm xúc sâu đậm về những kỉ niệm sâu sắc, về vai trò của thầy/cô đối với mình…
- Kết bài: Khẳng định lại tình cảm, suy nghĩ cùa em đối với người thầy/cô được nói tới.
Trong những năm đi học, em gặp rất nhiều thầy cô, nhưng người mà em luôn nhớ và yêu mến nhất là cô Lan - cô giáo chủ nhiệm lớp 7 của em. Cô không chỉ dạy chúng em kiến thức mà còn dành rất nhiều tình thương cho học trò.
Cô Lan có dáng người nhỏ, gương mặt hiền hậu và nụ cười lúc nào cũng ấm áp. Cô giảng bài rất dễ hiểu, luôn kiên nhẫn giải thích lại cho những bạn chưa hiểu bài. Mỗi giờ học của cô đều vui vẻ vì cô biết cách khuyến khích chúng em học tập bằng lời nói nhẹ nhàng và sự quan tâm chân thành.
Điều làm em nhớ nhất là có một lần em bị điểm kém trong bài kiểm tra Toán. Em lo lắng và buồn đến mức muốn khóc. Nhưng cô không trách mắng, cô chỉ hỏi han và động viên em cố gắng hơn. Cô còn dành thời gian cuối giờ để giảng lại cho em những phần em chưa hiểu. Nhờ vậy, những bài kiểm tra sau em tiến bộ hơn hẳn.
Cô Lan còn dạy chúng em cách cư xử với mọi người xung quanh: phải biết lễ phép, biết giúp đỡ bạn bè và sống thật thà. Những lời dạy của cô khiến em hiểu rằng làm người tốt cũng quan trọng như học giỏi.
Đối với em, cô Lan không chỉ là một cô giáo mà còn giống như người thân trong gia đình. Em rất biết ơn cô và sẽ luôn nhớ những điều cô đã dạy. Mai sau, dù đi đâu, em vẫn luôn tự hào vì đã từng là học sinh của cô Lan.





