Đề thi học kì 1 Ngữ văn 7 THCS Tống Văn Trân (2025-2026)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới:
Bố đứng nhìn biển cả
| Bố đứng nhìn biển cảCon xếp giấy thả diềuBố trời chiều bóng ngảCon sóng sớm bừng reo.Chuyện bố bố con conDập dồn như lớp sóngBiển bốn phía biển trònDiều bay trong gió lộngBố dạy con hình họcĐo góc biển chân trờiKhi vừng dương mới mọcNhuộm tím màu xa khơi. | Ống nhòm theo biển dàiThấy buồm lên thích quá!Theo con nhìn tương laiKhấp khởi mừng trong dạTrên boong tàu gió mátTrên biển cả sóng cồnDiều con lên bát ngátTưởng mọc vừng trăng non.(Huy Cận, Hạt lại gieo, NXB Văn học, Hà Nội) |
Bài thơ trên thuộc thể thơ nào? Dấu hiệu nào em nhận ra thể thơ?
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần để xác định thể thơ.
- Thể thơ: 5 chữ
- Dấu hiệu:
+ Mỗi dòng thơ có 5 chữ, không giới hạn về số dòng thơ
+ Gieo vần chân, vần cách: cả - ngả, con- tròn, học- mọc,
+ Nhịp 3/2, 2/3
Trong hai khổ thơ cuối “Ống nhòm theo biển dài… vừng trăng non” tác giả đã sử dụng mấy từ láy?
Tìm những từ có cấu tạo bằng cách lặp lại âm hoặc vần trong hai khổ thơ cuối.
Tác giả đã sử dụng 2 từ láy: Khấp khởi, bát ngát
Tổ hợp từ “dạy con hình học” là cụm từ nào?
Xác định từ trung tâm và các thành phần phụ trong tổ hợp từ.
Câu thơ sử dụng cụm động từ: “dạy con hình học”
Tâm trạng của người bố được gợi tả như thế nào trong hai câu thơ sau?
“Theo con nhìn tương lai
Khấp khởi mừng trong dạ.”
Dựa vào từ ngữ miêu tả tâm trạng của người bố để nêu cảm xúc.
Niềm khát khao, mơ ước về tương lai tươi sáng.
Bên biển cả, hai bố con đã có những trải nghiệm gì?
Tìm các chi tiết miêu tả hoạt động và trải nghiệm của hai bố con trong bài thơ.
Bên biển cả, hai bố con đã có những trải nghiệm:
- Đi trên tàu cùng ngắm biển qua ống nhòm; cùng nhìn về tương lai.
- Thả diều;
- Bố dạy, con học hình học (Toán).
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau:
“Chuyện bố bố con con
Dập dồn như lớp sóng”
Dựa vào từ ngữ so sánh để xác định biện pháp tu từ và phân tích ý nghĩa.
- Biện pháp so sánh: Chuyện bố bố con con được so sánh với lớp sóng qua từ như hoặc có thể chép cả hai câu thơ.
- Tác dụng:
+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, hình ảnh so sánh trở nên gần gũi dễ hiểu.
+ Làm nổi bật lên hình ảnh thân thiết của hai bố con qua câu chuyện của bố, câu chuyện của con hai bố con kể cho nhau nghe nhiều như lớp sóng biển dập dồn. Con hiểu bố, bố hiểu con, bố coi con như một người bạn và con coi bố cũng như là người bạn thân thiết cùng nhau chia sẻ những câu chuyện đã trải qua và những câu chuyện sắp tới.
Em rút ra được những thông điệp gì từ bài thơ trên?
Khái quát nội dung và tình cảm được thể hiện trong bài thơ để rút ra thông điệp.
- Tình cảm từ người thân yêu luôn là gần gũi, thiêng liêng nhất.
- Cha luôn mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho con.
- Hãy trân trọng từng khoảnh khắc sống bên cha.
-Hãy quan tâm, chăm lo, yêu thương, kính trọng, hiếu thảo với cha của mình
-…
Em sẽ làm gì để đền đáp công ơn của cha mẹ?
Liên hệ nội dung bài thơ với trách nhiệm của bản thân đối với cha mẹ.
- Quan tâm, chia sẻ với cha mẹ những niềm vui, nỗi buồn
- Kính trọng, yêu thương, ngoan ngoãn, nghe lời cha mẹ
- Thăm hỏi sức khỏe, tận tình chăm sóc cha mẹ lúc ốm đau, khi về già
- Làm việc nhà để cha mẹ đỡ vất vả, vui vẻ, hạnh phúc.
- Luôn cố gắng học tập tốt để báo đáp công ơn trời biển của cha mẹ
-......
Phần II. Viết
Kể lại một sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử mà em có dịp tìm hiểu.
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất.
- Giới thiệu sự việc có liên quan đến nhân vật lịch sử.
- Các sự việc chính bắt đầu - diễn biến - kết thúc.
- Suy nghĩ của em về sự việc đó.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam. Rất nhiều mẩu chuyện kể về cuộc đời của Người. Qua đó, chúng ta thấy được những đức tính tốt đẹp của người.
Vào giữa mùa thu năm 1954, Bác đến tham dự “Hội nghị rút kinh nghiệm cải cách ruộng đất” ở Hà Bắc. Tại hội nghị, khi biết có lệnh của Trung ương rút bớt một số cán bộ đi học lớp tiếp quản thủ đô. Ai cũng háo hức muốn đi, đặc biệt là những người quê ở Hà Nội. Sau nhiều năm xa cách quê hương, mọi người đều mong muốn được cấp trên chiếu cố. Tư tưởng cán bộ dự hội nghị có nhiều phân tán. Ban lãnh đạo ít nhiều thấy khó xử.
Trời đã vào thu nhưng vẫn còn khá nóng, mồ hôi ướt đẫm hai bên vai áo nâu của Bác. Mở đầu, Bác trò chuyện về tình hình thời sự. Khi nói đến nhiệm vụ của toàn Đảng, Bác bỗng rút trong túi áo giơ ra một chiếc đồng hồ quả quýt. Rồi Bác hỏi các đồng chí cán bộ về chức năng của từng bộ phận của đồng hồ. Thế rồi, Bác mới hỏi:
- Trong cái đồng hồ, bộ phận nào là quan trọng?
Mọi người đều im lặng, không ai trả lời:
- Trong cái đồng hồ, bỏ một bộ phận đi có được không?
- Thưa, không được ạ!- Các cán bộ lại đồng thanh đáp.
Nghe mọi người trả lời, Bác bèn giơ cao chiếc đồng hồ lên và kết luận:
- Các chú ạ, các bộ phận của một chiếc đồng hồ cũng ví như các cơ quan của một Nhà nước, như các nhiệm vụ của cách mạng. Đã là nhiệm vụ của cách mạng thì đều là quan trọng, điều cần phải làm. Các chú thử nghĩ xem: Trong một chiếc đồng hồ mà anh kim đòi làm anh chữ số, anh máy lại đòi ra ngoài làm cái mặt đồng hồ… cứ tranh nhau chỗ đứng như thế thì còn là cái đồng hồ được không?
Nghe xong, cả hội trường trở nên im lặng. Mỗi người đều có những suy nghĩ riêng về lời nói của Bác.
Vào một dịp cuối năm 1954, Bác đến thăm một đơn vị pháo binh đóng ở Bạch Mai đang luyện tập để chuẩn bị cho cuộc duyệt binh đón mừng chiến thắng Điện Biên Phủ. Thăm nơi ăn, chốn ngủ của các chiến sĩ bộ đội xong, Bác đã đã trò chuyện với họ. Bác lấy ở túi ra một chiếc đồng hồ quả quýt, chỉ vào từng chiếc kim, từng chữ số và hỏi anh em về tác dụng của từng bộ phận. Mọi người đều trả lời đúng cả. Song chưa ai hiểu tại sao Bác lại nói như vậy?
Bác vui vẻ nói tiếp:
- Đã bao nhiêu năm nay, chiếc kim đồng hồ vẫn chạy để chỉ cho ta biết giờ giấc, chữ số trên mặt vẫn đứng yên một chỗ, bộ máy vẫn hoạt động đều đặn bên trong. Tất cả đều nhịp nhàng làm việc theo sự phân công ấy. Nếu hoán đổi vị trí từng bộ phận cho nhau thì có còn là chiếc đồng hồ nữa không? Sau câu chuyện của Bác, anh chị em đều hiểu ý Bác dạy: Việc gì cách mạng phân công phải yên tâm hoàn thành.
Không chỉ vậy, chiếc đồng hồ quả quýt còn là một hiện vật vô giá thể hiện tình cảm Quốc tế đối với Bác, đó là chiếc đồng hồ do Tổ chức Quốc tế “Cứu Tế đỏ” tặng, Bác luôn giữ nó trong mình, trong những năm tháng bị cầm tù gian khổ cho đến ngày Việt Nam giành được độc lập.
Câu chuyện về chiếc đồng hồ đã cho thấy được những phẩm chất đẹp đẽ của Bác Hồ, cũng như bài học sâu sắc mà bác muốn dạy cán bộ, chiến sĩ của mình.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
