Đề thi giữa kì 1 môn Ngữ Văn 7 THCS Lạc Viên (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu:
HẠT GẠO LÀNG TA
Hạt gạo làng ta
Có vị phù sa
Của sông Kinh Thầy
Có hương sen thơm
Trong hồ nước đầy
Có lời mẹ hát
Ngọt bùi đắng cay...
Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy...
(Trích Góc sân và khoảng trời, Trần Đăng Khoa, NXB Văn hoá dân tộc, 1999)
Trong đoạn thơ trên tác giả tả lại hình ảnh mẹ đi cấy trong điều kiện thời tiết như thế nào? Ghi lại câu thơ.
Dựa vào các câu thơ miêu tả thời tiết trong đoạn thơ để xác định điều kiện mà mẹ phải chịu khi đi cấy.
Người mẹ đi cấy trong điều kiện thời tiết nắng nóng:
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy...
Chỉ ra cách cách gieo vần của đoạn thơ dưới đây?
Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa.
Quan sát tiếng cuối của các dòng thơ, xác định những tiếng có âm hoặc vần giống nhau để nhận biết cách gieo vần.
Gieo vần chân, vần liền và cách: ta-ba-sa
Chủ đề của bài thơ trên ca ngợi điều gì?
Dựa vào nội dung của toàn đoạn thơ, xác định những hình ảnh, chi tiết được nhắc đến nhiều nhất và tình cảm của tác giả đối với đối tượng đó.
Chủ đề bài thơ: Ca ngợi những con người lao động, ca ngợi giá trị của hạt gạo. Để làm ra hạt gạo người nông dân vô cùng vất vả, nhưng vẫn vui vẻ, hạnh phúc. Qua đó mong muốn chúng ta hãy biết trân trọng sức lao động.
Phân tích hiệu quả của phép tu từ được sử dụng trong hai câu thơ “Nước như ai nấu/ Chết cả cá cờ”.
Xác định biện pháp tu từ trong hai câu thơ, sau đó phân tích hình ảnh được gợi ra và tác dụng đối với nội dung, cảm xúc của bài thơ.
– Phép tu từ so sánh: Nước như ai nấu.
– Hiệu quả:
+ Làm cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, giàu hình ảnh, gây ấn tượng.
+Nhấn mạnh và làm nổi bật lên sức nóng của nước trên đồng ruộng khiến cho cua cá cũng không chịu nổi. Qua đó thấy được sự khắc nghiệt của thời tiết và gợi ra nỗi vất vả, cơ cực của người nông dân.
+ Thể hiện thái độ cảm thương và trân trọng với nỗi vất vả của người mẹ- những người nông dân. Từ đó nhắc nhở mỗi chúng ta cần yêu quý, trân trọng và biết ơn mẹ và những người nông dân nhiều hơn.
Những bài học nào mà em rút ra được từ đoạn thơ trên?
Từ những hình ảnh về hạt gạo và sự vất vả của người mẹ trong đoạn thơ, liên hệ với bản thân để rút ra những bài học phù hợp.
- Nhận thức và thấu hiểu được nỗi vất vả của người nông dân;
- Có thái độ nâng niu, trân trọng những sản phẩm của người lao động, đặc biệt là biết trân quý hạt gạo.
- Biết sử dụng tiết kiệm các sản phẩm lao động của họ; cần tích cực lao động chăm chỉ để tạo ra những sản phẩm có giá trị...
Phần II. Viết
Viết được bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta.
Xác định một sự việc có thật gắn với nhân vật hoặc sự kiện lịch sử trong cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc.
I. Mở bài:
- Nêu ngắn gọn lí do, hoàn cảnh gợi cho em biết đến sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử.
- Ấn tượng chung của em.
II. Thân bài:
1. Kể khái quát
* Kể khái quát về hoàn cảnh lịch sử.
- Thời gian.
- Kẻ thù nào xâm lược nước ta? Tình hình đất nước lúc bấy giơ ra sao?
* Giới thiệu ngắn gọn về nhân vật/ sự kiện:
- Tiểu sử: Tên thật (nếu có), tuổi, lai lịch, tài năng, tính cách...
- Huyền thoại liên quan đến xuất thân nhân vật (nếu có).
2. Thuật lại nội dung/ diễn biến của sự việc gắn liền với nhân vật hoặc sự kiện lịch sử được kể (theo một trình tự nhất định):
- Sự việc bắt đầu.
- Diễn biến sự việc.
- Sự việc kết thúc.
- Các dấu tích, hiện vật nào liên quan đến nhân vật, sự việc còn đến ngày nay.
(Kể lại chi tiết các hoạt động, lời thoại, suy nghĩ của nhân vật. Khi kể cần kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm).
3. Ý nghĩa, tác động của sự việc có thật đối với đời sống hoặc đối với nhận thức về nhân vật lịch sử.
- Nhân vật/ sự việc có ý nghĩa như thế nào đối với cộng đồng?
- Ảnh hưởng của sự việc đó đối với nhận thức của em về nhân vật.
III. Kết bài
- Khẳng định ý nghĩa của sự viêc được kể.
- Cảm nhận của em về sự việc, liên hệ bài học nhận thức và hành động được gợi ra từ nhân vật / sự kiện lịch sử.





