Đề thi giữa kì 1 môn Ngữ Văn 7 THCS Xuân Canh (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu câu bên dưới:
EM YÊU QUÊ HƯƠNG
(Trích)
Quê hương chốn thanh bình
Có bầu trời xanh thắm
Nắng tươi vàng óng ánh
Tỏa cánh đồng mênh mông
Lúa xanh mướt mượt mà
Đang trổ thì con gái
Tiếng chim kêu rộn rã
Hòa cùng tiếng gió reo
Tiếng sáo diều trong veo
Ngân nga cùng cò lả
Ôi nghe sao vui quá
Như một bản hòa ca
Khúc nhạc tình trầm bổng
Trời xanh cao gió lộng
Xao động cả hồn em
Càng yêu nhớ quê thêm
(Tác giả Nguyễn Thị Tình)
Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào? Xác định phương thức biểu đạt chính có trong đoạn thơ trên.
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và nội dung chủ yếu của đoạn thơ để xác định thể thơ, phương thức biểu đạt.
- Thể thơ 5 chữ
- PTBĐ chính: biểu cảm
Xác định chủ đề của đoạn thơ trên.
Đọc toàn bộ đoạn thơ, chú ý những hình ảnh, âm thanh và cảm xúc được tác giả tập trung thể hiện để xác định chủ đề.
Ca ngợi vẻ đẹp quê hương
Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng ở khổ thơ thứ ba của đoạn thơ trên.
Đọc khổ thơ thứ ba, tìm những từ ngữ hoặc cách diễn đạt có sự lặp lại, đối chiếu với kiến thức về các biện pháp tu từ để xác định biện pháp được sử dụng.
- Biện pháp tu từ so sánh
- Tác dụng:
+ Làm cho câu thơ thêm sinh động, gợi cảm
+ Làm nổi bật âm thanh của tiếng sáo diều quê hương
+ Thể hiện sự thích thú của nhân vật trữ tình dành cho quê hương
Qua đoạn thơ trên, tác giả muốn gửi gắm tới chúng ta thông điệp gì?
Dựa vào nội dung và cảm xúc được thể hiện xuyên suốt đoạn thơ để khái quát thành thông điệp.
Thông điệp: yêu quý, tự hào về quê hương, trân trọng những vẻ đẹp của quê hương
Phần II. Viết
Viết một đoạn văn (khoảng 7 -10 câu), nêu cảm nhận của em về đoạn thơ trên.
Đọc kĩ đoạn thơ, xác định cảm xúc nổi bật; lựa chọn những hình ảnh, âm thanh hoặc nghệ thuật tiêu biểu
Đoạn thơ Em yêu quê hương của Nguyễn Thị Tình đã để lại trong em nhiều cảm xúc đẹp về quê hương. Qua những câu thơ, quê hương hiện lên thật thanh bình, tươi sáng với bầu trời xanh, cánh đồng rộng lớn và những cánh đồng lúa xanh mướt. Em đặc biệt ấn tượng với những âm thanh quen thuộc như tiếng chim, tiếng gió, tiếng sáo diều và tiếng cò lả. Những âm thanh ấy hòa quyện với nhau tạo thành một “bản hòa ca” vui tươi của làng quê. Các hình ảnh thơ gần gũi, trong sáng giúp bức tranh quê hương trở nên sinh động và giàu sức gợi. Em cảm nhận được tình yêu quê hương tha thiết của tác giả qua từng câu thơ. Đọc bài thơ, em càng thêm yêu những cảnh vật bình dị và thân thuộc quanh mình. Em cũng hiểu rằng quê hương là nơi lưu giữ những kỉ niệm đẹp và những tình cảm sâu sắc của mỗi người.
Viết một bài văn kể về một sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử.
- Nêu được sự việc có thật liên quan đến nhân vật/sự kiện lịch sử mà văn bản sẽ thuật lại.
- Nêu lí do hay hoàn cảnh, người viết thu thập tư liệu liên quan.
- Gợi lại bối cảnh, câu chuyện, dấu tích liên quan đến nhân vật/sự kiện.
- Thuật lại nội dung/diễn biến của sự việc có thật liên quan đến nhân vật/ sự kiện lịch sử.
- Ý nghĩa, tác động của sự việc đối với đời sống hoặc đối với nhận thức về nhân vật/sự kiện lịch sử.
- Khẳng định ý nghĩa của sự việc hoặc nêu cảm nhận của người viết về sự việc.
Tháng tư vừa rồi, trường em có tổ chức một buổi tham quan nằm trong chuỗi hoạt động ngoại khóa của trường. Điểm đến lần này là Đền Hùng tại Việt Trì-Phú Thọ. Đây là nơi thờ phụng các đời Vua Hùng và tôn thất của nhà vua. Nơi đây gắn với Giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức hàng năm vào ngày 10 tháng 3 Âm lịch. Đây là một dịp để thế hệ con cháu đến viếng đền, tưởng nhớ đến những người đã có công dựng nước.
Em đã được nghe nhiều câu chuyện về các Vua Hùng qua các sự tích nổi tiếng như Sự tích bánh chưng bánh dày, Sơn Tinh Thủy Tinh… và thấy được sự uy nghiêm và trí tuệ của các vị vua. Điều đó khiến tôi càng mong đợi chuyến đi này hơn.
Dưới chân núi là khung cảnh uy nghiêm, hùng vĩ của núi Nghĩa Lĩnh với rừng cây và sương mù bao phủ. Nơi thờ các vị vua được đặt trên núi với ba đền chính là đền Hạ, đền Trung và đền Thượng. Đền Hạ tương truyền là nơi mẹ Âu Cơ đẻ ra một bọc trăm trứng. Trăm trứng ấy đẻ ra trăm người con, năm mươi người theo cha xuống biển, bốn chín người theo mẹ lên núi. Người con ở lại làm vua, lấy tên là Hùng Vương (thứ nhất). Đền Trung là nơi các vị vua họp bàn chính sự. Đền Thượng là lăng thờ Hùng Vương thứ sáu. Lễ hội đền Hùng được tổ chức hàng năm bao gồm những hoạt động văn hóa, văn nghệ mang tính chất nghi thức truyền thống và những hoạt động văn hóa dân gian khác… Các hoạt động văn hóa mang tính chất nghi thức còn lại đến ngày nay là lễ rước kiệu vua và lễ dâng hương. Dưới tán lá mát rượi của những cây trò, cây mỡ cổ thụ và âm vang trầm bổng của trống đồng, đám rước như một con rồng uốn lượn trên những bậc đá huyền thoại để tới đỉnh núi Thiêng.
Trước khi đi tham quan các đền, chúng tôi được làm lễ dâng hương và nghe diễn thuyết về các vị Vua Hùng. Không khí trang nghiêm, hào hùng ấy khiến tôi không khỏi tự hào về lịch sử dân tộc mình. Họ đã dựng nước, giữ nước để đời sau con cháu được hưởng thụ nền độc lập, hòa bình ấy. Và nay chúng em đến đây để thể hiện lòng biết ơn, sự tôn trọng của mình đối họ, thể hiện đúng truyền thống đạo lý “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Họ đã gây dựng nền móng cho nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa hiện tại và chúng em đều biết ơn điều đấy.
Sau đó, chúng em được đi thăm các đền thờ vua trên núi. Cách trang trí, sắp xếp các di vật đều được bố trí một cách ngay ngắn, trang nghiêm. Em ấn tượng với tấm bia ở đền Hạ khắc dòng chữ của Bác Hồ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta cùng nhau giữ lấy nước.” Nó như một lời hứa hẹn Bác thay thế hệ trẻ nói lên trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước.
Đó thực sự là một chuyến đi đầy bổ ích và ý nghĩa. Mặc dù nó chỉ kéo dài trong một buổi sáng ngắn ngủi nhưng nó đã giúp em hiểu ra trách nhiệm của mình đối với đất nước. Phải biết kính trọng, biết ơn thế hệ đi trước đặc biệt là các vị Vua Hùng và phải ghi nhớ:
“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba.”





