Đề thi giữa kì 1 môn Ngữ Văn 7 THCS Bạch Đằng (2024-2025)

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần, ngắt nhịp để xác định thể thơ.

Thể thơ: 5 chữ

Đọc kĩ đoạn thơ, tìm những hình ảnh, hành động của Bác thể hiện sự quan tâm, chăm sóc đối với bộ đội.

Hình ảnh cho thấy Bác rất yêu thương bồ đội:

- Bác đốt lửa sưởi ấm cho anh đội viên

- Bác nhón chân nhẹ nhàng đắp chăn cho các chiến sĩ.

Tìm những từ có sự lặp lại về âm hoặc vần, sau đó đặt các từ đó vào ngữ cảnh để nêu tác dụng.

- Trong đoạn thơ trích từ bài "Đêm nay Bác không ngủ" của Minh Huệ, có các từ láy như: "lâm thâm", "xơ xác"

- Tác dụng của việc sử dụng từ láy:

+ Từ láy "lâm thâm": Gợi tả cơn mưa rả rích, nhẹ nhàng nhưng dai dẳng. Điều này giúp khắc họa thêm khung cảnh đêm khuya tĩnh lặng, tạo nên bầu không khí yên tĩnh, lạnh lẽo, đơn sơ của đêm nơi chiến khu.

+ Từ láy "xơ xác": Miêu tả mái lều tranh đơn sơ, thiếu thốn trong điều kiện chiến tranh. Từ láy này vừa nhấn mạnh sự gian khổ, thiếu thốn của cuộc sống chiến đấu, vừa làm nền cho hình ảnh Bác Hồ giản dị, hy sinh vì các chiến sĩ.

=> Việc sử dụng các từ láy trong đoạn thơ đã góp phần tăng tính biểu cảm, làm nổi bật không gian yên tĩnh nhưng đầy xúc động của đêm khuya, đồng thời nhấn mạnh sự hy sinh thầm lặng của Bác Hồ.

Dựa vào hình ảnh và hành động của Bác trong đoạn thơ để nêu cảm nhận, ý nghĩa của hình tượng Bác đối với bản thân.

- Ý nghĩa hình ảnh Bác Hồ trong đoạn thơ:

+ Bác là người cha già kính yêu: Bác không chỉ là vị lãnh tụ mà còn là người cha già, luôn quan tâm, lo lắng cho giấc ngủ của các chiến sĩ. Hình ảnh "Người Cha mái tóc bạc" gợi lên tình cảm ấm áp, gần gũi, chan chứa tình người.

+ Bác là người chiến sĩ cách mạng kiên cường: Dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến trường, Bác vẫn thức trắng đêm, lo lắng cho bộ đội, thể hiện ý chí sắt đá, tinh thần trách nhiệm cao của một người lãnh đạo.

+ Bác là ngọn lửa sưởi ấm lòng người: Hình ảnh "đốt lửa cho anh nằm" tượng trưng cho sự ấm áp, tình yêu thương mà Bác dành cho bộ đội. Bác như ngọn lửa giữa đêm đông, sưởi ấm cả về thể xác lẫn tinh thần cho những người chiến sĩ.

+ Bác là tấm gương sáng về đức hy sinh: Bác sẵn sàng hy sinh giấc ngủ của mình để lo cho người khác, thể hiện tấm lòng cao cả, đức hy sinh quên mình.

Từ nội dung đoạn thơ và hiểu biết thực tế, xác định những trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương, đất nước.

Vai trò của thế hệ trẻ ngày nay đối với quê hương, đất nước:

- Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước: Chúng ta có trách nhiệm xây dựng và phát triển đất nước, đưa đất nước sánh vai với các cường quốc trên thế giới.

- Lòng yêu nước nồng nàn: Tình yêu đất nước của Bác Hồ là vô bờ bến. Chúng ta cũng cần nuôi dưỡng trong lòng mình tình yêu quê hương đất nước, sẵn sàng cống hiến cho đất nước.

- Tinh thần đoàn kết: Trong đoạn thơ, hình ảnh Bác Hồ và anh đội viên đã thể hiện sự đoàn kết, gắn bó. Chúng ta cần học tập tinh thần đoàn kết đó, cùng nhau vượt qua khó khăn, thử thách.

Để đóng góp cho quê hương, đất nước, thế hệ trẻ có thể làm những việc sau:

- Chúng ta - thế hệ trẻ Việt Nam, hãy luôn ghi nhớ công ơn của các thế hệ đi trước, đặc biệt là Bác Hồ. Hãy sống có lý tưởng, có trách nhiệm, để xứng đáng với những hy sinh của những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.