Đề khảo sát giữa học kì 1 Ngữ văn 9 THCS Đồng Phong (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Cảm ơn mẹ vì luôn bên con
Lúc đau buồn và khi sóng gió
Giữa giông tố cuộc đời
Vòng tay mẹ chở che khẽ vỗ về.
Bỗng thấy lòng nhẹ nhàng bình yên
Mẹ dành hết tuổi xuân vì con
Mẹ dành những chăm lo tháng ngày
Mẹ dành bao hi sinh để con chạm lấy ước mơ.
Mẹ là ánh sáng của đời con
Là vầng trăng khi con lạc lối
Dẫu đi trọn cả một kiếp người
Cũng chẳng hết mấy lời mẹ ru…
(Trích lời bài hát “Con nợ mẹ”- Nguyễn Văn Chung).
Xác định nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình trong đoạn thơ trên.
Dựa vào nội dung, đại từ xưng hô và cảm xúc được thể hiện để xác định nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình.
- Nhân vật trữ tình: Người con (tác giả)
- Đối tượng trữ tình: Người mẹ
Khi viết đoạn thơ này, tác giả đã cảm nhận được điều gì ở mẹ?
Đọc kĩ đoạn thơ, tìm những chi tiết thể hiện sự hi sinh, chăm lo và tình yêu thương của mẹ dành cho con.
Khi viết đoạn trích này, tác giả đã cảm nhận được: sự hi sinh, tình yêu thương của người mẹ dành cho con.
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau:
Mẹ là ánh sáng của đời con
Là vầng trăng khi con lạc lối
Xác định hình ảnh được so sánh trong hai câu thơ và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ.
- Biện pháp tu từ: So sánh (Mẹ là ánh sáng, là vầng trăng)
- Tác dụng:
+ Làm cho lời thơ trở nên sinh động, gợi cảm, lời cảm ơn của người con thêm tha thiết, chân thành.
+ Nhấn mạnh vai trò không thể thiếu của người mẹ trong cuộc đời người con, cũng như mặt trời, mặt trăng không thể thiếu đối với sự tồn tại của nhân loại.
+ Qua đó tác giả bộc lộ tình cảm yêu mến, kính trọng, biết ơn dành cho mẹ.
Theo em trong thời đại ngày nay, khi cuộc sống đã ngày càng hiện đại thì lời ru của mẹ còn cần thiết hay không? Vì sao?
Bày tỏ quan điểm về vai trò của lời ru, kết hợp lí lẽ và thực tế để giải thích ý kiến.
- Lời ru của mẹ vẫn là một điều vô cùng cần thiết trong thời đại hiện đại ngày nay, dù có sự thay đổi về môi trường sống và các yếu tố xã hội.
- Vì:
+ Lời ru của mẹ thể hiện sự quan tâm, yêu thương và sự chăm sóc đặc biệt từ mẹ đối với con cái.
+ Lời ru của mẹ thường mang những thông điệp về đạo đức, phẩm hạnh và nhân văn, giúp con cái hiểu về giá trị tình người, sự biết ơn và tôn trọng.
+ Lời ru của mẹ thường mang trong đó những giá trị truyền thống và văn hóa, giúp con cái tiếp nhận và kết nối với nguồn gốc của mình.
Phần II. Viết
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) chia sẻ cảm xúc của em sau khi đọc đoạn thơ trên.
Xác định được các ý phù hợp để làm rõ đặc sắc nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ.
Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn.
- Nội dung: đoạn thơ là lời cảm ơn chân thành và tha thiết của nhà thơ dành cho mẹ của mình.
+ Người mẹ rất yêu thương con, đã hy sinh cả đời vì con, sẵn sàng dành hết những thứ tốt đẹp nhất cho con.
+ Nhà thơ cảm thấy xót xa vì chưa một lần nói cảm ơn mẹ, còn nợ mẹ rất nhiều những ân tình, những hy sinh mà mẹ đã dành cho mình.
- Nghệ thuật: hình ảnh thơ giàu sức gợi, ngôn ngữ có sức lay động, sử dụng hình ảnh so sánh, điệp từ…
Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết: “Là một học sinh, em hãy đề xuất những giải pháp phù hợp để bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu?”
Xác định vấn đề cần giải quyết, phân tích thực trạng và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp, thiết thực.
1. MB: Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề.
2. TB: Triển khai vấn đề nghị luận:
a. Giải thích vấn đề: Biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường là gì?
b. Phân tích vấn đề
- Thực trạng
- Nguyên nhân: Khách quan và chủ quan
- Hậu quả/ tác động
- Ý kiến trái chiều và phản biện.
c. Giải pháp
- Tiết kiệm năng lượng
- Giảm thiểu, tái chế và tái sử dụng rác thải
- Trồng cây xanh
- Nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường
3. KB: Khái quát vấn đề.





