Đề kiểm tra khảo sát Văn 7 trường THCS Thị Cầu
Phần I. Đọc hiểu
Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu nêu ở dưới:
RA VƯỜN NHẶT NẮNG
Ông ra vườn nhặt nắng
Tha thẩn suốt buổi chiều
Ông không còn trí nhớ
Ông chỉ còn tình yêu.
Bé khẽ mang chiếc lá
Đặt vào vệt nắng vàng
Ông nhặt lên chiếc nắng
Quẫy nhẹ, mùa thu sang.
(Nguyễn Thế Hoàng Linh)
Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Cho biết phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và nội dung văn bản để xác định thể thơ, phương thức biểu đạt chính.
- Thể thơ 5 chữ
- PTBĐ chính: biểu cảm
Bài thơ “Ra vườn nhặt nắng” của Nguyễn Thế Hoàng Linh nói về sự việc gì?
Đọc kĩ bài thơ, xác định sự việc và nhân vật được nhắc đến để nêu nội dung chính.
Bài thơ kể về một người ông đã mất trí nhớ, thường ra vườn nhặt nắng và được người cháu nhẹ nhàng quan tâm, chăm sóc.
Hãy tìm và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau:
“ Ông không còn trí nhớ
Ông chỉ còn tình yêu”
Phát hiện biện pháp tu từ qua cách lặp cấu trúc câu và phân tích tác dụng trong việc thể hiện tình cảm của nhân vật.
- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “Ông...”, kết hợp với phép đối: “không còn” – “chỉ còn”.
- Tác dụng: Nhấn mạnh sự mất mát của người ông khi trí nhớ dần phai nhạt, đồng thời làm nổi bật tình yêu thương vẫn còn nguyên vẹn trong ông; qua đó thể hiện tình cảm gia đình sâu sắc, xúc động.
Từ việc đọc bài thơ, em hãy rút ra cho mình những bài học trong cách ứng xử với những người thân trong gia đình?
Dựa vào nội dung bài thơ để liên hệ thực tế, từ đó nêu những cách ứng xử phù hợp với người thân.
Từ bài thơ, em nhận thấy cần yêu thương, kính trọng, quan tâm và chăm sóc ông bà, cha mẹ, đặc biệt khi người thân tuổi cao hoặc gặp khó khăn. Mỗi người cần biết lắng nghe, kiên nhẫn, chia sẻ và dành thời gian ở bên những người thân yêu.
Phần II. Viết
Từ văn bản trên, em hãy viết một đoạn văn ngắn (5 đến 7 câu) nêu suy nghĩ của mình về tình cảm gia đình.
Xác định vấn đề cần nghị luận, trình bày suy nghĩ về tình cảm gia đình bằng đoạn văn có đủ mở ý, phát triển và kết ý.
Tình cảm gia đình là một trong những tình cảm thiêng liêng và quý giá nhất của mỗi con người. Gia đình là nơi luôn yêu thương, che chở và đồng hành với chúng ta trong cuộc sống. Qua bài thơ “Ra vườn nhặt nắng”, em càng cảm nhận sâu sắc tình yêu thương giữa những người thân trong gia đình. Dù ông đã không còn nhớ nhiều điều nhưng ông vẫn còn tình yêu thương dành cho người thân. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng, yêu thương và quan tâm đến ông bà, cha mẹ. Em sẽ cố gắng làm những việc nhỏ để mang lại niềm vui cho gia đình mình.
Đọc câu chuyện sau
XIN HÃY NHỚ SINH NHẬT MẸ TÔI
Hắn nằm bất động trên giường, ánh mắt thống thiết nhìn lên bức tranh trước mặt. Toàn thân nhức nhối, hắn không còn chút sức lực nào cử động được nữa. Năm 2008, hắn bị chẩn đoán bị mắc bệnh ung thư cột sống. Năm 2009, bệnh đã biến hóa ác tính.
Một ngày tháng 6 năm 2010, đột nhiên hắn lăn ra ngất. Lần đó, bác sĩ khám lại bệnh đã chạy lên não, có muốn phẫu thuật cũng không được nữa rồi. Để chữa bệnh cho hắn, cả nhà đã phải đổ biết bao tiền của, bán cả đồ đạc đi. Điều đó khiến hắn luôn cảm thấy như có hòn đá tảng đè nặng trong lòng. Khi biết được bệnh tình đã không còn cách gì chữa trị, hắn thoảng mỉm cười: đó cũng là một cách giải thoát! Ngày cuối cùng của cuộc đời, nên làm một chút gì cho thế giới này đây?
Đúng rồi! Mình sẽ hiến giác mạc! Với sự giúp đỡ của anh họ, hắn liên lạc được với ngân hàng mắt. Phóng viên địa phương nghe tin đến ngay. “Đời tôi thế là hết, chỉ muốn dốc chút lực tàn cuối cùng. Cũng là để giúp người khác”. Hắn yếu ớt trả lời câu hỏi của phóng viên. “Ngoài điều đó ra, anh còn muốn điều gì nữa không?”, “Có”. Hắn khẳng định. “Mẹ đã vất vả cả đời nuôi tôi, chạy ngược chạy xuôi chữa bệnh cho tôi, chịu biết bao cực khổ. Vậy mà tôi không có cơ hội báo đáp. Tôi chỉ có một nguyện vọng: hi vọng người nhận giác mạc có thể ghi nhớ ngày sinh nhật của mẹ và vào ngày đó nhớ chúc phúc cho mẹ…”. Đó là Trương Hải Thọ, 35 tuổi, thôn Diệp Thành, thành phố Đỉnh Sơn, tỉnh Hà Nam. Nguyện vọng cuối cùng của đời hắn đã lay động cả thế giới.
(Theo Đàm Hải Phong - Tạp chí Đời sống đương đại - http://trannhuong.com)
Em hãy viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật “hắn” trong văn bản trên.
Đọc kĩ văn bản, phân tích lời nói, hành động, suy nghĩ và hoàn cảnh của nhân vật để làm rõ đặc điểm, phẩm chất và tình cảm của nhân vật “hắn”.
1. Mở bài
Dẫn dắt, giới thiệu chung về câu chuyện và nêu khái quát giá trị của tác phẩm
2. Thân bài
a. Nội dung
- Hoàn cảnh sống:
+ Hắn được chẩn đoán bị mắc bệnh ung thư cột sống, bệnh đã biến hoá ác tính.
+ Hằng ngày, hắn nằm bất động trên giường, ánh mắt thống thiết nhìn lên bức tranh trước mặt. Toàn thân nhức nhối, hắn không còn chút sức lực nào cử động được nữa.
+ Một ngày tháng 6 năm 2010, đột nhiên hắn lăn ra ngất. Lần đó, bác sĩ khám lại bệnh đã chạy lên não, có muốn phẫu thuật cũng không được nữa rồi.
=> Hoàn cảnh đáng thương, ốm yếu, bệnh tật, thiếu sức sống.
- Tâm trạng:
+ Buồn bã. Để chữa bệnh cho hắn, cả nhà đã phải đổ biết bao tiền của, bán cả đồ đạc đi.
+ Biết bệnh tình của mình đã không còn cách gì chữa trị, hắn thoảng mỉm cười: đó cũng là một cách giải thoát!
=> Bế tắc, tuyệt vọng, buông xuôi mặc theo số phận.
- Hành động, suy nghĩ:
+ Ngày cuối cùng của cuộc đời, nên làm một chút gì cho thế giới này đây?
+ Hắn quyết định: “Mình sẽ hiến giác mạc!” để giúp đỡ người khác.
=> Đó là một việc làm tử tế, cao thượng, có ý nghĩa nhân văn, thể hiện tấm lòng nhân ái, giàu tình yêu thương giữa con người với con người.
- Câu chuyện còn khiến người đọc xúc động trước lời chia sẻ của hắn: “Mẹ đã vất vả cả đời nuôi tôi, chạy ngược chạy xuôi chữa bệnh cho tôi, chịu biết bao cực khố.
Vậy mà tôi không có cơ hội báo đáp. Tôi chỉ có một nguyện vọng: hi vọng người nhận giác mạc có thể ghi nhớ ngày sinh nhật của mẹ và vào ngày đó nhớ chúc phúc cho mę...”.
=> Lời nói không chỉ cho thấy tấm lòng hiếu thảo của người con dành cho mẹ của mình đồng thời cũng là lời thức tỉnh mỗi chúng ta hãy biết ơn, trân trọng, yêu thương cha mẹ khi còn có the.
b. Nghệ thuật:
+ Câu chuyện kể theo ngôi thứ ba, tạo sự linh hoạt hấp dẫn cho câu chuyện
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Tác giả làm nổi bật nhân vật qua suy nghĩ, thái độ, hành động, ngôn ngữ
+ Nhan đề thú vị, gợi sự tò mò, nhan đề thể hiện chủ đề câu chuyện.
3. Kết bài
- Khẳng định lại giá trị của truyện.
- Cảm xúc hoặc lời nhắn gửi tới mọi người.





