Soạn bài Ba chàng sinh viên SGK Ngữ văn 9 tập 2 Kết nối tri thức

Một thám tử là một chuyên viên điều tra chuyên nghiệp có nhiệm vụ thu thập thông tin, bằng chứng và tìm ra sự thật trong các vụ án hoặc nhiệm vụ được giao.

- Là người chuyên điều tra các vụ việc bí ẩn.

- Thuộc lực lượng cảnh sát hoặc hoạt động độc lập (thám tử tư)

- Có khả năng quan sát kĩ lưỡng, bao quát; lập luận sắc bén, logic

Công việc của một thám tử: điều tra các vụ án,...

Conan là một thám tử nhí tài năng trong bộ truyện "Detective Conan". Dù bị biến thành cậu bé nhỏ, cậu vẫn sử dụng trí tuệ và khả năng suy luận xuất sắc để giải quyết các vụ án phức tạp và bảo vệ người thân.

- Nhân vật thám tử: Thám tử Tintin (Những cuộc phiêu lưu của TinTin)

- Cảm nhận về nhân vật: Nhân vật Tin Tin là một nhà báo nhưng đam mê phiêu lưu. Với sự thông minh, mưu trí, nhanh nhẹn anh ấy đã phá được nhiều vụ án bí ẩn.

- Nhân vật thám tử: Kudo Shinichi (Bộ truyện tranh Thám tử lừng danh Conan)

- Cảm nhận về nhân vật: khâm phục tài năng, yêu mến nhân vật,...

Vụ việc mà thầy Xôm muốn Sơ-lốc Hôm giúp đỡ là tìm thủ phạm lấy cắp đề thi.

Tìm ra kẻ đã vào phòng làm việc của thầy Xôm và sao chép đề thi quan trọng

Thầy Xôm muốn Sơ-lốc Hôm: tìm thủ phạm lấy cắp đề thi.

Thầy Xôm cho rằng trong ba sinh viên, Mắc Le-rờn là người đáng nghi ngờ nhất.

Mắc Le-rờn

Thầy Xôm nghi ngờ: Mai Mắc Lê-rờn

Oát-xơn nghi ngờ Mai Mắc Le-rờn là thủ phạm.

Gã ăn nói lỗ mãng ở tầng trên cùng và gà người Ấn có vẻ ranh ma

Oát-xơn nghi ngờ: gã ăn nói lỗ mãng ở tầng trên cùng và gã người Ấn cũng có vẻ ranh ma

Những người liên quan đến vụ việc chép trộm đề thi là Mai Mắc Le-rờn và thầy hiệu trưởng

- Thầy Xôm

- Ba sinh viên (Ghi-crít; Đao-lát Rát; Mai Mắc Le-rờn)

- Người hầu Be-ni-xtơ

Những người liên quan:

- Thầy Xôm

- Ba sinh viên: Ghi-crít; Đao-lát Rát; Mai Mắc Le-rờn

- Người hầu Ben-ni-xtơ.

Sơ-lốc Hôm đã biết thủ phạm chép trộm đề thi.

Đã biết.

Sơ-lốc Hôm đã biết thủ phạm

⁽¹⁾ Gạt thợ in ra khỏi diện nghi vấn 

⁽²⁾ Không nghi ngờ cậu người Ấn 

⁽³⁾ Không tin có người tình cờ bước vào và vô tình thấy đề thi

⁽⁴⁾ Người đó phải cao bằng Sơ-lốc Hôm để có thể nhìn thấy tờ đề trên mặt bàn

⁽⁵⁾ Trong 3 sinh viên chỉ có Ghi-crit cao bằng Sơ-lốc Hôm

Sơ-lốc Hôm đã suy luận rằng “Thầy Xôm, từ lúc thầy nói rằng không có ai, kể cả Be-ni-xtơ, biết đề thi ở trong phòng thầy, vụ này đã bắt đầu tựu hình rõ rệt trong đầu tôi. Chúng ta có thể gạt thợ in ra khỏi diện nghi vấn, Nếu muốn anh ta có thể chép lại đề thi ngay trong nhà mình. Tôi cũng không nghi ngờ cậu người Ấn, vì bản in thử được cuộn lại nên cậu ta không thể biết đó là gì. Mặt khác tôi không tin có người tình cờ bước vào và vô tình thấy đề thi...chẳng mấy chốc tôi đã có được chúng...”

Những người có liên quan đến vụ việc chép trộm đề thi không đúng như dự đoán của em. Em dự đoán Mai Mắc Le-rờn là người chép trộm đề thi.

Những người có liên quan đến vụ việc chép trộm đề thi khá đúng như dự đoán ban đầu của em.

Đúng như dự đoán

Truyện ngắn kể về Trường đại học có cuộc thi cho sinh viên lấy học bổng giá trị cao, về đề thi môn tiếng Hy Lạp là đề thi khó. Thầy ra đề đã để đề in thử trên mặt bàn và đi vắng khoảng một tiếng. Đến khi thầy quay lại thì mỗi tờ thi lại để một góc khác nhau. Hôm được thầy mời đến xem xét và có 3 cậu sinh viên trong khả nghi. Và Hôm đã tìm ra được thủ phạm, cậu ấy là vận động viên nhảy xa, tuy biết đề nhưng đã từ chối không dự thi vì đã được nhận vào làm ở Sở cảnh sát. Hôm đã chúc cậu tiền đồ sáng lạn và mong cậu có thể vươn cao trong tương lai.

Tóm tắt chuỗi sự kiện của tác phẩm theo trật tự đề ra như sau:

- Vụ việc gây lo lắng, hoảng hốt: Thầy Hin-tơn Xôm kể lại có kẻ đã vào phòng của thầy chép trộm đề thi trước ngày diễn ra cuộc thi giành học bổng có giá trị cao. Đề thi bị lộ khiến thầy Xôm vô cùng lo lắng, ông không biết nên hoãn thi hay công bố sự việc hay để mặc cho kẻ gian tranh học bổng đáng giá

- Hành trình phá án của người điều tra: Sơ-lốc Hôm tới văn phòng của thầy Xôm để xem xét, nghiên cứu nhằm tìm ra thủ phạm. Cuộc điều tra tuy nhanh nhưng đã xác định được ba nghi phạm là ba sinh viên ở cùng tòa với thầy Xôm. Sơ-lốc Hôm tìm gặp cả ba sinh viên.

- Công bố sự thật: sự việc được công bố trước giờ cuộc thi bắt đầu. Sơ-lốc Hôm đến gặp thầy Xôm và khuyên ông vẫn tổ chức cuộc thi. Sau đó, thám tử đã tạo ra “một tòa án nho nhỏ” để chỉ ra thủ phạm là Ghi-crít và người che giấu tội lỗi cho anh ta là Người hầu Ben-ni-xtơ.

Vụ án xảy ra tại văn phòng thầy Xôm. 

Những dấu vết quan trọng đã được Sơ-lốc Hôm phát hiện: Trên mặt bàn có vài mảnh vỏ bút chì, một đầu chì gãy, vết rách dài độ 3 inch và một mẩu bột đen nhỏ, lấm tấm như mùn cưa. Trong phòng ngủ phát hiện mẩu nhỏ màu đen dạng hình chóp.

- Vụ án xảy ra ở: văn phòng của thầy Xôm, với các đặc điểm:

- Dấu vết quan trọng trong không gian đó:

= vỏ bút chì, đầu chì gãy

+ vết rách trên mặt bàn

+ một mẩu bột đen nhỏ lấm tấm như mùn cưa

- Vụ án xảy ra ở văn phòng của thầy Xôm. Phòng làm việc có một cửa sổ gắn lưới sắt và nhìn ra khoảng sân rêu phong của ngôi trường cổ kính. Thầy Xôm ở tầng một, ba sinh viên, mỗi người ở một tầng.

- Những dấu vết ở hiện trường: vỏ bút chì, đầu chì gãy, vết rách trên mặt bàn, một mẩu bột đen nhỏ, lấm tấm như mùn cưa, trong phòng ngủ cũng có mẩu nhỏ đen giống hệt mẩu trên bàn ngoài phòng làm việc

Các chi tiết cho thấy áp lực về thời gian của cuộc điều tra:

- Mai là thi rồi. Tối nay tôi buộc phải đưa ra quyết định dứt khoát. Tôi không thể để kì thi diễn ra khi đề thi bị lộ. Tôi phải làm gì đó. 

- Khi chúng tôi tới nơi, ông thầy khốn khổ đang đứng ngồi không yên. Chỉ vài giờ nữa là kì thi bắt đầu, ấy vậy mà ông ta chưa biết nên công bố sự việc hay mặc thây cho kẻ gian trá tranh học bồng đáng giá. Đầu óc căng như dây đàn khiến ông ta không ngồi yên nổi, vậy nên vừa thấy Hôm, ông ta đã chạy ào ra và dang tay đón mừng.

Tác dụng của việc tạo ra áp lực về thời gian trong cuộc điều tra:

- Tăng tính kịch tính cho câu chuyện: Áp lực thời gian khiến cho các nhân vật phải hành động nhanh chóng, quyết đoán, tạo nên sự gay cấn và hồi hộp cho câu chuyện. Người đọc sẽ bị cuốn hút vào mạch truyện và tò mò về kết quả của cuộc điều tra.

- Thể hiện sự cấp bách của vấn đề: Việc đề thi bị lộ là một sự việc nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín của kỳ thi và tương lai của các học sinh. Áp lực thời gian cho thấy tầm quan trọng của việc tìm ra kẻ gian và ngăn chặn hành vi gian lận.

- Làm nổi bật khả năng suy luận và hành động của các nhân vật: Trong thời gian ngắn ngủi, các nhân vật phải thu thập thông tin, phân tích manh mối và đưa ra quyết định. Điều này giúp thể hiện khả năng suy luận logic, phán đoán chính xác và hành động nhanh chóng của các nhân vật.

- Các chi tiết:

+ Ngày mai, cuộc thi lấy kết quả để cấp học bổng sẽ được tổ chức

+ Mai là thi rồi. Tối nay tôi buộc phải đưa ra quyết định dứt khoát

+ Chỉ vài giờ nữa là kì thi bắt đầu

- Tác dụng:

+ Tăng sự kịch tính cho câu chuyện

+ Gây tò mò, căng thẳng, lôi cuốn người đọc.

+ Làm nổi bật sự tự tin và tài năng của Sơ-lốc Hôm

- Chi tiết:

+ Ngày mai, cuộc thi lấy kết quả để cấp học bổng sẽ được tổ chức

+ Ông giám học nói: “Mai là thi rồi, tối nay buộc phải đưa ra quyết định dứt khoát…”

+ Sơ-lốc Hôm nói: “Ông cứ để nguyên vậy đi. Sớm mai tôi sẽ ghé bàn làm việc này…”

+ “Ông thầy khốn khổ đang đứng ngồi không yên”

- Tác dụng: tăng thêm kịch tính, căng thẳng và hấp dẫn cho câu chuyện.

Trong truyện, tác giả hướng sự nghi ngờ vào Mai Mắc Le-rờn, hoặc chàng trai người Ấn, bởi 1 người thô lỗ, kệch cỡm, 1 người yêu tiếng Hy Lạp, làm cho người đọc hướng suy luận vào 2 người họ.

Tác giả hướng sự nghi ngờ vào Mai Mắc Le-rờn, hoặc chàng trai người Ấn, bởi 1 người thô lỗ, kệch cỡm, 1 người yêu tiếng Hy Lạp, làm cho người đọc hướng suy luận vào 2 người họ. Nhưng thủ phạm lại là Ghi-crít. Dấu vết quan trọng thủ phạm để lại đó là mẩu bột đen nhỏ như mùn cưa. Ghi-crit là vận động viên ở ngoài sân vận động, đôi giày cậu ta đeo là giày đinh. Khi vân động ở đó, đất sẽ bám vào đinh giày và khi bỏ trốn thủ phạm đã làm mẩu đất rã ra, rơi xuống phòng ngủ và bàn làm việc của thầy.

- Đặc điểm của các sinh viên: Ghi-crít là một sinh viên chăm chỉ, tử tế và là vận động viên giỏi, sống ở tầng 2; Đao lát Rát sống ở tầng ba, học tốt nhưng tiếng Hy Lạp yếu; Mai Mắc Lê-rờn sống ở tầng trên cùng, sáng dạ nhất trường nhưng lười học, ăn chơi và vô kỉ luật.

- Trong ba sinh viên, thầy Hôm nghi ngờ Mai Mắc Lê-rờn vì thái độ bất lịch sự khi không gõ cửa phòng

- Oát-xơn nghi ngờ Mai Mắc Lê-rờn vì ăn nói lỗ mãng và nổi tiếng là vô kỉ luật.

- Tuy nhiên những người có hành động gian dối lại là Ghi-crít và người che giấu tội lỗi cho anh ta là Người hầu Ben-ni-xtơ.

Cách thức giúp Sơ-lốc Hôm đi đến kết luận về người có hành động gian dối trước khi kì thi diễn ra: 

- Ông đi đến tiệm văn phòng phẩm rồi tìm cái bút có vỏ giống mảnh vỏ bút chì ở hiện trường nhưng không tìm được.

- Ông đã dậy từ 6 giờ sáng, đi bộ suốt hai giờ và mang về một mẫu đất sét hình chóp màu đen. Mẫu đất thứ ba được lấy chính từ nơi có hai mẫu đầu tiên.

- Cách thức giúp Sơ-lốc Hôm đi đến kết luận về người có hành động gian dối trước khi kì thi diễn ra:

- Dấu vết đầu tiên hung thủ để lại đó chính là vài mảnh vỏ bút chì, một đầu chì gãy, vết rách dài 3inch, một mẩu bột đen và Hôm nhận ra một dấu vết quan trọng là hung thủ đã ngủ trong phòng của thầy.

- Ông đã dậy từ 6 giờ sáng, đi bộ suốt hai giờ và mang về một mẫu đất sét hình chóp màu đen. Mẫu đất thứ ba được lấy chính từ nơi có hai mẫu đầu tiên.

=> Tài năng nhân vật: thông minh, có khả năng phán đoán nhanh nhạy, quan sát tinh tường, phân tích sắc sảo, suy luận logic,...

- Suy luận ban đầu bằng phương pháp loại trừ giả thiết: người thợ in không liên quan, vì nếu muốn anh ta có thể chép đề thi ngay tại nhà mình, sinh viên Đao-lát Rát cũng không liên quan vì khi anh ta vào phòng thầy Xôm, bản in thử vẫn cuộn lại, anh ta không biết đó là gì

- Xem xét hiện trường: quan sát khung cửa sổ, Hôm nhận thấy mình cao 6 foot, phải rất cố gắng mới thầy được tờ giấy để trên bàn giữa phòng, từ đó vị thám tử hướng chú ý vào cậu sinh viên có thân hình cao; mẩu đất trên sàn ở phòng làm việc chứng tỏ kẻ chép trộm đề thi đã đặt giày ở đó, vết rách do đinh giày để lại trên mặt bàn hằn rõ theo hướng phòng ngủ cho thấy chiếc giày bị kéo về hướng đó, thủ phạm trốn trong phòng ngủ,...

- Tìm kiếm bằng chứng: đến sân nhảy xa, phát hiện loại đất sét đen cứng được đổ trong hố nhảy cùng một ít mùn cưa rải lên bề mặt chính là loại đất bám quanh đinh giày vương ở bàn và mẩu đất thứ hai rã ra, rơi xuống sàn phòng ngủ.

=> Sơ-lốc Hôm xâu chuỗi được thông tin từ lời khai của nạn nhân, kết hợp với việc xem xét hiện trường phạm tội và tìm kiếm bằng chứng.

Việc nhà văn để cho Oát-xơn - bạn thân của Sơ-lốc Hôm - vào vai người kể chuyện ngôi thứ nhất có tác dụng:

- Tạo sự kết nối mật thiết giữa người đọc và nhân vật chính, khiến họ đồng cảm với suy nghĩ, cảm xúc và hành động của thám tử.

- Tăng tính bí ẩn và hồi hộp khi người đọc chỉ được tiếp cận thông tin qua góc nhìn hạn chế của nhân vật "tôi".

- Thích hợp cho các tác phẩm tập trung vào quá trình suy luận và phá án của thám tử.

Tác dụng ngôi kể thứ nhất: khiến câu chuyện thêm đáng tin hơn. Người đọc như đang được trực tiếp được nhìn thấy diễn biến của câu chuyện.

Tác dụng: câu chuyện trở nên chân thực, đáng tin cậy hơn khi được kể lại từ người trong cuộc, chứng kiến sự việc

Bài học rút ra: không nên làm việc xấu, vì mọi việc xấu đều có ngày bị phát hiện. Nếu bản thân có năng lực và tài năng, tự khắc sẽ toả sáng.

Bài học rút ra: không nên làm việc xấu, vì mọi việc xấu sớm muộn cũng có ngày bị phát hiện. Và khi chúng ta mắc sai lầm, hãy mạnh mẽ nhận lỗi. Có như vậy đối phương sẽ thấu hiểu và thông cảm cho mọi hành động sai trái của mình.

Bài học về sự trung thực và lòng tự trọng của con người trong cuộc sống, mối quan hệ giữa tình cảm cá nhân và tinh thần tôn trọng, thượng tôn pháp luật

Học sinh lựa chọn viết về 1 trong hau nhân vật. Gợi ý khi viết về Be-ni-xtơ:

- Trung thành, có tâm với người đã giúp đỡ mình

- Biết nhận lỗi đúng lúc

Trong văn bản Ba chàng sinh viên, em ấn tượng với nhân vật Ghi-crít. Ghi-crít là một sinh viên ưu tú, có năng lực và luôn đạt thành tích cao trong học tập. Tuy nhiên, sự cám dỗ và áp lực đã khiến anh ta mắc sai lầm khi gian lận trong kỳ thi. Dù vậy, khi đối diện với tội lỗi của mình, Ghi-crít đã tỏ ra hối lỗi và sẵn sàng chịu trách nhiệm. Điều này cho thấy anh là người có lương tâm và biết sửa sai. Cuối cùng, anh đã quyết định từ bỏ việc học để làm lại cuộc đời ở một nơi khác, chứng tỏ lòng quyết tâm và ý chí muốn làm người tốt. Nhân vật Ghi-crít đã mang đến một bài học về giá trị của sự trung thực và lòng dũng cảm đối diện với sai lầm của bản thân.

Trong văn bản “Ba chàng sinh viên”, em ấn tượng với nhân vật Be-ni-xtơ. Nhân vật là một người hầu trong ngôi nhà trọ. Khi phát hiện Ghi-crít sao chép đề thi và trốn trong phòng, ông đã cố gắng che đậy cho cậu sinh viên. Không phải vì nhân vật muốn bao che cho những điều dối trá mà bởi vì bố của cậu sinh viên rất có ơn với ông và ông cần sự quan tâm và yêu thương cậu như bố của cậu. Qua đây ta thấy người hầu Be-ni-xtơ là người trung hậu, tuy nhiên nhìn ở một phương diện khác, Be-ni-xtơ cũng là một người bao che lỗi lầm của Ghi-crit. Sau khi đã giúp cậu sinh viên bao che xong xuôi, ông đã nói rõ ràng trắng đen cho cậu sinh viên hiểu. Điều này chứng tỏ ông là một người vô cùng tốt bụng, nhớ ơn người giúp mình và hướng tới điều tốt đẹp.