Cảm nhận về tâm hồn người phụ nữ qua việc phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ cùng tên của nhà thơ Xuân Quỳnh.


Xuân Quỳnh là nhà thơ của tình yêu. Hồn thơ của Xuân Quỳnh luôn tự bộc lộ hững khát vọng, những say đắm rạo rực, những suy tư day dứt, trăn trở của lòng mình trong tình yêu. Có thể thấy rõ đặc điểm của thơ Xuân Quỳnh trong bài thơ Sóng.

Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ viết về tình yêu hay nhất của nền văn học Việt Nam hiện đại. Chị đã để lại nhiều bài thơ tình đặc sắc: Thuyền và Biển, Dẫu em biết rằng anh trở lại, Tự hát, Hoa cỏ may, Thơ tình cuối mùa thu...trong đó bài thơ Sóng ngay từ khi ra đời đã được nhiều thế hệ thanh niên ưa thích. Sóng là hình tượng trung tâm của bài thơ đã góp phần diễn tả sức sống,niềm khát khao mãnh liệt cùa tâm hồn nhà thơ về tình yêu, về cuộc sống.

Sóng hiện lên như một hình tượng hai nghĩa: vừa là con sóng thật ngoài biển cả, vừa là hình ảnh tượng trưng cho nỗi khát khao hạnh phúc, khát vọng tình vêu của người phụ nữ trong bài: “Em”.

Nét đặc sắc đầu tiên của bài thơ là âm điệu, tự nó tạo thành một hình tượng sóng. Thể thơ năm chữ của bài thơ rất phù hợp với nhịp điệu tâm trạng của người con gái đang yêu. Bài thơ gồm mười khổ, chỉ có một khổ hai câu, các khổ còn lại: mỗi khổ bốn câu. Âm điệu của bài thơ chủ yếu được thể hiện bằng thanh bằng, các thanh trắc chiếm một tỉ lệ rất thấp. Chính đặc điểm này đã tạo nên sự nhịp nhàng cho âm điệu, nó vừa mô phỏng được nhịp điệu của sóng biển vừa mô phỏng nhịp điệu của tâm hồn. Mà xét đến cùng cái chính ở đây là nhịp của tâm hồn, nhịp cùa một tâm trạng tha thiết yêu thương. Nhịp điệu vào - ra. đều đều, vô tận của con sóng còn được tạo nên bằng những đối sánh liên tiếp phân thành hai cực: dữ dội - dịu êm, ồn ào - lặng lẽ, sông - bể, ngày xưa - ngày nay; lòng sông - mặt nước, ngày - đêm, xuôi - ngược, phương Bắc - phương Nam, đại dương - bờ, dài - rộng, sóng nhỏ - biển lớn.

Sóng là biểu tượng của hình ảnh người con gái, đam mê và khao khát tình yêu, là biểu tượng của sự sống mãnh liệt, của một tình yêu muôn đời, một tình yêu vĩnh cửu.

Tại sao nhà thơ dùng hình tượng sóng để bộc lộ lòng mình?

Đó là do sự trùng hợp đến lạ lùng giữa những trạng thái tâm hồn với những đặc tính của sóng sự tương đồng giữa nhịp điệu của tự nhiên, của đời sống với nhịp điệu cùa tình cảm, cùa thế giới khát khao con người. Cũng không phải ngẫu nhiên mà nhiều nhà thơ đã dùng hình tượng biển, sóng để nói lên sự mãnh liệt, nỗi khát khao, sự dâng đầy, niềm sôi sục, mê đắm của sự sống, của tình yêu (Xuân Diệu - Biển; Xuân Quỳnh - Thuyền và biển). Con sóng “dữ dội và dịu êm”, “ồn ào và lặng lẽ” cũng là tâm tình của người phụ nữ đang yêu. Đó là trạng thái đối nghịch nhưng lại là sự thật của những bí ẩn tâm hồn. vẻ ngoài bình lặng chứa đựng những sức mạnh ẩn tàng, những khát khao mạnh mẽ. vẻ ngoài sôi sục, dữ dội che phủ một trái tim đằm thắm, nhân hậu, yêu mến và chớ che. Chính cái bí ẩn kì lạ đó, nó khơi dậy những khát vọng lớn lao: Sóng tìm ra tận bể, vượt những giới hạn chật chội, con sóng như thực sự tìm thấy minh, tự nhận thức được sức mạnh, nỗi khát khao, niềm sôi sục của mình, cũng như người con gái, khi đối diện với tình yêu mới hiểu nổi mình, hiểu dược giá trị mình nhận thức được mình, cảm nhận hết được sức mạnh cùng khát vọng tình yêu của mình.

Và cũng chẳng khác gì với sóng, khát vọng tình yêu của loài người mãi mãi tồn tại, mãi mãi là chuyện của muôn đời:

“Ôi con sóng ngày xưa.

Và ngày sau vẫn thế,

   Nỗi khát vọng tình yêu,

  Bồi hồi trong ngực trẻ”.

Sóng và sức mạnh của sóng là nỗi bí ẩn muôn đời, cũng như quy luật của tình yêu, một quv luật không thế nào cắt nghĩa, quy luật của muôn đời: Tình yêu là gì? Bắt đầu từ đâu? Vì sao yêu nhau:

“Sóng bắt đầu từ gió

  Gió bắt đầu từ đâu?

        Em cùng không biết nữa,

   Khi nào ta yêu nhau”.

Sóng tượng trưng cho nỗi nhớ. Sóng nhớ bờ. Một nỗi nhớ chiếm kín cả không gian, choán đầy tâm hồn: “Lòng em nhớ đến anh. Cả trong mơ còn thức”. Sóng còn là tượng trưng của lòng chung thủy Con nào chẳng tới bờ. Dù muôn vàn cách trở”. Cũng như lòng em: “Nơi nào em cũng nghĩ, Hướng về anh một phương”.

Con sóng, hình tượng trung tầm của bài thơ đã thể hiện nỗi khát khao,niềm đam mê tình yêu, cái vĩnh hằng, vô biên, nỗi bí ẩn, sự mãnh liệt và lòng chung thủy đối với tình yêu cùng niềm mong muốn sống chân thật, hết mình toàn vẹn vì tình yêu:

“Làm sao được tan ra,

      Thành trăm con sóng nhỏ.

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ”.

Sóng trong bài thơ không chỉ là sóng theo nghĩa đen, mà con là sự vận động của tâm hồn con người. Người con gái trong bài thơ cũng như con sóng họ khao khát tình yêu, một tình yêu mạnh mẽ rộng lớn đằm thắm, thiết tha. một tình yêu tự nhiên, rất bình thường, rất đời vậy. Tình yêu ấy cũng rất rõ ràng và giản dị: çon sóng khát khao tới bờ, như em mong có anh. Và tình yêu mãnh liệt và giản dị ấy lại là dấu hiệu của một tình yêu vĩnh hằng muôn thuớ cùa những trái tim đầy mong muốn yêu thương.

Xuân Quỳnh là nhà thơ của tình yêu. Hồn thơ của Xuân Quỳnh luôn tự bộc lộ hững khát vọng, những say đắm rạo rực, những suy tư day dứt, trăn trở của lòng mình trong tình yêu. Có thể thấy rõ đặc điểm của thơ Xuân Quỳnh trong bài thơ Sóng. Người đọc yêu và thuộc thơ chị có lẽ vì họ tìm thấy nhiều nỗi niềm tha thiết, nhiều ước vọng trong sáng, nhiều niềm vui và khổ đau của tình yêu trong thơ chị. Mà điều đó chỉ có ở những nhà thơ biết và dám giữ lấy cái riêng cùa mình và bằng cách đó tạo nên sự cách tân, sự phong phú cho thơ nhất là thơ tình yêu.

Trích: loigaihay.com

Xem thêm: Video bài giảng môn Văn học

>> Khai giảng Luyện thi ĐH-THPT Quốc Gia 2017 bám sát cấu trúc Bộ GD&ĐT bởi các Thầy Cô uy tín, nổi tiếng đến từ các trung tâm Luyện thi ĐH hàng đầu, các Trường THPT Chuyên và Trường Đại học.

Bài viết liên quan