Đề thi thử giữa học kì 1 Văn 12 - Đề số 4
I. ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản:
KHOẢNG TRỜI - HỐ BOM
(Lâm Thị Mỹ Dạ)
Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Đánh lạc hướng thù, hứng lấy luồng bom…
Đơn vị tôi hành quân qua con đường mòn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái
Một nấm mồ, nắng ngời bao sắc đá,
Tình yêu thương bồi đắp cao lên…
Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảng trời nho nhỏ
Đất nước mình nhân hậu
Có nước trời xoa dịu vết thương đau.
Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
Đêm đêm, tâm hồn em tỏa sáng
Những vì sao ngời chói, lung linh
Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong
Đã hóa thành những làn mây trắng?
Và ban ngày khoảng trời ngập nắng
Đi qua khoảng trời em – Vầng dương thao thức
Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực
Soi cho tôi
Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?
Tên con đường là tên em gửi lại
Cái chết em xanh khoảng trời con gái
Tôi soi lòng mình trong cuộc sống của em
Gương mặt em, bạn bè tôi không biết
Nên mỗi người có gương mặt em riêng.
1973
(Thơ Việt Nam 1945-1975, NXB Tác phẩm mới, 1976, tr.70-71)
Xác định nhân vật trữ tình của văn bản?
Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định nhân vật trữ tình (xác định dựa trên đại từ xưng hô được sử dụng)
Nhân vật trữ tình trong văn bản: tôi
Theo tác giả, “em” đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình để làm điều gì?
Đọc kĩ văn bản để chỉ ra chi tiết phù hợp
Theo tác giả, “em” đã lấy tình yêu Tổ quốc để: thắp lên ngọn lửa, đánh lạc hướng thù, hứng lấy luồng bom…
Nêu hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn thơ sau:
Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
Đêm đêm, tâm hồn em tỏa sáng
Những vì sao ngời chói, lung linh
Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ so sánh để phân tích tác dụng
- Biện pháp tu từ so sánh: Em nằm dưới đất sâu/ Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
- Hiệu quả:
+ Phép so sánh gợi sự liên tưởng với những hình ảnh sinh động, hấp dẫn, làm tăng tính gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt của đoạn thơ.
+ Tô đậm ấn tượng về sự hi sinh cao cả của cô gái mở đường, đó là sự trong trẻo nơi tâm hồn cùng với tình yêu nước cao cả và chị đã nằm yên, bình thản trong lòng đất mẹ.
+ Qua đó, thể hiện tình cảm trân trọng, xót xa của nhân vật trữ tình với cô gái đã hi sinh.
Nhận xét về tác dụng của yếu tố tự sự trong văn bản.
Vận dụng kiến thức về yếu tố tự sự trong tác phẩm truyện thơ để nhận diện và phân tích tác dụng
Tác dụng của yếu tố tự sự trong văn bản:
- Với văn bản: Thể hiện được câu chuyện cảm động về sự hi sinh và tình yêu Tổ quốc của những cô gái mở đường, khiến độc giả bị cuốn vào cuộc hành trình tinh thần trong bài thơ một cách tự nhiên.
- Với tư tưởng và tình cảm của tác giả:Từ đó làm nổi bật cảm xúc xót xa, khâm phục, trân trọng, mến yêu của nhân vật trữ tình, giúp tình cảm, cảm xúc ấy hiện lên lên tự nhiên, chân thực hơn
Nội dung được thể hiện trong đoạn thơ sau gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?
Đi qua khoảng trời em – Vầng dương thao thức
Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực
Soi cho tôi
Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?
Đọc kĩ đoạn thơ và phân tích ý nghĩa
- Nội dung được thể hiện trong đoạn thơ: hố bom - nơi cô gái mở đường đã hi sinh khiến nhân vật trữ tình xót xa và cảm phục, các hình ảnh “vầng dương thao thức” hay “mặt trời” gợi vẻ đẹp của một tâm hồn trần đầy lý tưởng, tinh thần yêu nước, thể hiện tình cảm ngợi ca ngưỡng mộ của nhân vật “tôi”. Hơn nữa chính nhiệt huyết cách mạng và sự dũng cảm của cô gái mở đường ấy đã “soi cho tôi/ Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài”, sự anh dũng của các cô đã trở thành động lực để tôi phấn đấu trên con đường cách mạng của mình.
- Bày tỏ suy nghĩ của mình về nội dung của đoạn thơ, có thể theo hướng: biết ơn, trân trọng sự hi sinh của thế hệ đi ctrước vì độc lập tự do của đất nước; nhận thức được sứ mệnh, vai trò của mình đối với đất nước…
II. VIẾT
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày quan điểm của bản thân về chủ đề: Tuổi trẻ - Tận hiến hay tận hưởng?
Hình thức: bài văn
Dung lượng: khoảng 600 chữ
Dạng bài: nghị luận xã hội
Vấn đề nghị luận: Tuổi trẻ - Tận hiến hay tận hưởng
- Giải thích:
+ Tận hiến: cố gắng lao động, làm việc, cống hiến hết mình, tạo ra của cải vật chất để giúp cho xã hội tốt đẹp hơn.
+ Tận hưởng: hưởng thụ thành quả lao động, những giá trị tốt đẹp của mình tạo ra.
-> Tuổi trẻ cần có nhận thức và quan điểm như thế nào về sự cống hiến và hưởng thụ?
- Bàn luận: Vai trò/ ý nghĩa của tận hiến – tận hưởng:
+ Tận hiến: giúp cá nhân phát triển về trí tuệ, kĩ năng, phát huy giá trị và năng lực của bản thân; giúp tập thể phát triển, xã hội văn minh tiến bộ.
+ Tận hưởng: giúp bản thân có thêm nhiều trải nghiệm đẹp, giải tỏa căng thẳng, áp lực cuộc sống, có thời gian nghỉ ngơi, thư giãn.
+ Tận hiến và tận hưởng đều vô cùng quan trọng đối với con người. Chúng ta cần sống hết mình, lao động và làm việc để tạo ra thành tựu cho bản thân và góp phần phát triển đất nước. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần dành thời gian cho bản thân để rèn luyện sức khỏe, tận hưởng vẻ đẹp muôn màu để thấy cuộc sống này thật đáng sống.
+ Biểu hiện: qua những dẫn chứng cụ thể từ thực tế hoặc qua chính trải nghiệm của bản thân.
+ Bàn luận vấn đề từ góc nhìn trái chiều:
+ Một số người sống chưa nỗ lực hết mình để cống hiến cho xã hội, xây dựng cuộc sống tốt đẹp cho bản thân.
+ Lại có nhiều người mải mê vùi mình trong công việc mà không biết tận hưởng những vẻ đẹp của cuộc sống hay chỉ muốn hưởng thụ, sung sướng, không muốn lao động, cống hiến…
- Bài học bản thân.
Anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày cảm nghĩ về vẻ đẹp của người thanh niên xung phong thời kì chống Mỹ cứu nước được thể hiện trong văn bản phần đọc hiểu.
Hình thức: đoạn văn
Dung lượng: khoảng 200 chữ
Dạng bài: nghị luận văn học
Vấn đề nghị luận: vẻ đẹp của người thanh niên xung phong thời kì chống Mỹ cứu nước
- Cô gái mở đường: Người con gái xung phong ra chiến trường với nhiệm vụ là giữ cho tuyến đường Trường Sơn được thông suốt để những đoàn xe chở lương thực, đạn dược vào miền Nam
- Nguyên nhân hi sinh: Để quân thù không bắn phá Trường Sơn, giữ con đường nguyên vẹn cho đoàn xe đi qua, cô gái đã đem thân mình để đánh lạc hướng kẻ thù, một mình "hứng lấy luồng bom" -> Tư thế chủ động, bình thản, tự nguyện.
=> Sự hi sinh đầy cao cả của cô gái thanh niên xung phong đang độ tuổi xuân thì. Cái chết của cô cũng đã thắp lên ngọn
lửa cho những con người đang sống và chiến đấu. Đó là ngọn lửa của tình yêu Tổ quốc, của ý chí quyết chiến và quyết thắng.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
