Đề thi tham khảo học kì 2 Văn 12 - Đề số 12
I. ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
Quà tặng mùa thu
Phạm Thanh Chương
Anh gởi tặng những ngày thu mưa bụi
Một chút buồn len lén dưới hàng mi
Một chút gió vừa đủ bay tà áo
Nỗi nhớ nào quấn quít bước em đi?
Và gởi tặng chút cỏ hoa đồng nội
Làn hương thơm chùm hoa bưởi sau hè
Hãy khe khẽ nâng giùm anh nhè nhẹ
Đừng vô tình hương ấy sẽ phai đi.
Anh gởi tặng những ngày thu mưa bụi
Một chút buồn len lén dưới hàng mi
Một chút gió vừa đủ bay tà áo
Nỗi nhớ nào quấn quít bước em đi?
Và gởi tặng chút cỏ hoa đồng nội
Làn hương thơm chùm hoa bưởi sau hè
Hãy khe khẽ nâng giùm anh nhè nhẹ
Đừng vô tình hương ấy sẽ phai đi.
Bài thơ được viết theo thể nào?
Vận dụng kiến thức về đặc điểm nhận diện thể thơ, căn cứ vào số tiếng trong mỗi dòng thơ.
Thể thơ: Tám chữ
Lời thơ là lời của ai nói với ai? Xác định các nhân vật trữ tình trong bài thơ
Đọc kĩ văn bản, chú ý đại từ xưng hô, cách bộc lộ cảm xúc và đối tượng được hướng đến trong lời thơ.
Lời thơ là lời của nhân vật trữ tình “anh” nói với nhân vật trữ tình “em”
Chỉ ra cấu tứ của bài thơ, cấu tứ đó đã góp phần thể hiện chủ đề như thế nào?
Vận dụng kiến thức về cấu tứ thơ, chú ý cách tổ chức hình ảnh, mạch cảm xúc, sự lặp lại và phát triển của các ý thơ để xác định cấu tứ và tác dụng.
Cấu tứ bài thơ được thể hiện qua:
- Kết cấu: Bài thơ có kết cấu 4 khổ, mở đầu mỗi khổ là cấu trúc câu "Anh gởi tặng...", khổ cuối là "Và gởi tặng...", mỗi lần anh tặng em gợi ra một loạt những cảm xúc và kỉ niệm từ thuở thiếu niên với những rung động đầu đời đầy trong sáng: nhớ nhung, trân trọng, yêu thương,..
- Các từ ngữ: nắng phớt hồng đôi gò má, môi ấy ngọt ngào, cặp vở, đôi bướm vàng khô ép, bay tà áo, mây bay che nắng lúc em về,...
Tất cả đều thể hiện được cảm xúc yêu thương, nỗi nhớ nhung vương vấn và những rung động đầu đời thưở học trò mà nhân vật "anh" dành cho "em", đó là những cảm xúc đầu đời đầy trong sáng, yêu thương của tuổi học trò và mãi vẹn nguyên trong kí ức của nhân vật trữ tình.
Chỉ ra và phân tích tác dụng của hai biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ.
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ; xác định dấu hiệu nhận biết, phân tích tác dụng về nghệ thuật, nội dung và cảm xúc.
- Điệp cấu trúc: Câu đầu mỗi khổ "Anh gởi tặng...." thể hiện tình cảm chân thành, thiết tha của nhân vật trữ tình dành cho người con gái mình yêu
- Nhân hóa: Mùa thu về lãng đãng, Chút mây bây che nắng, Một chút buồn len lẻn dưới hàng mi....Là hành động và tâm trạng của thiên nhiên hay của tâm trạng của anh, trên con đường theo bước em về, là thiên nhiên và cảnh vật đang lãng đãng, che nắng hay buồn hay chính là tâm trạng của nhân vật đang cùng người con gái mình thầm yêu thương bước đi trên con đường về.
Bài thơ trên thuộc phong cách hiện thực hay lãng mạn? Vì sao?
Vận dụng kiến thức về đặc điểm của khuynh hướng hiện thực và lãng mạn trong văn học; căn cứ vào hình ảnh, cảm xúc, cách thể hiện và chủ đề của tác phẩm.
Bài thơ thuộc phong cách lãng mạn, bởi
- Thể thơ: Tự do
- Kết cấu: Trường thiên, tự do sô câu chữ
- Chủ đề: Về tình yêu nam nữ, những rung động trong cảm xúc
- Biện pháp: Điệp ngữ, nhân hóa, câu hỏi tu từ
II. VIẾT
Viết đoạn văn khoảng 200 chữ nêu cảm nhận về một hình ảnh em ấn tượng trong bài thơ ở phần đọc hiểu.
Vận dụng kĩ năng viết đoạn văn nghị luận văn học; lựa chọn một hình ảnh tiêu biểu, phân tích ý nghĩa, giá trị biểu cảm và nghệ thuật thể hiện, bảo đảm dung lượng khoảng 200 chữ.
1. Mở đoạn:
- Giới thiệu bài thơ Quà tặng mùa thu của Phạm Thanh Chương
- Nêu hình ảnh em ấn tượng nhất: "Một chút gió vừa đủ bay tà áo" – hình ảnh tinh tế và lãng mạn, mang nhiều cảm xúc.
2. Thân đoạn: Cảm nhận về hình ảnh được chọn
- Giải thích hình ảnh:
+ "Một chút gió vừa đủ bay tà áo" là hình ảnh miêu tả rất nhẹ nhàng, mềm mại.
+ Không phải cơn gió mạnh, mà chỉ là chút gió nhè nhẹ – "vừa đủ" – thể hiện sự tinh tế và nhạy cảm của cảm xúc.
- Cảm xúc và ấn tượng từ hình ảnh:
+ Gợi ra vẻ đẹp duyên dáng, thướt tha của người con gái giữa mùa thu.
+ Thể hiện sự mong manh, e ấp và thơ mộng của khung cảnh thu.
+ Là biểu tượng cho những rung động nhẹ nhàng, mối tình dịu dàng, trong trẻo.
- Nghệ thuật sử dụng hình ảnh:
+ Tác giả dùng từ ngữ giản dị nhưng gợi hình và giàu chất thơ.
+ Cách kết hợp giữa "gió", "tà áo", và "vừa đủ" tạo nên một không gian lãng mạn, đầy chất tình.
3. Kết đoạn: Khẳng định lại ấn tượng.
Viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về “Vai trò của tuổi trẻ trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.”
Vận dụng kĩ năng viết bài văn nghị luận xã hội; giải thích vấn đề, triển khai luận điểm bằng lí lẽ và dẫn chứng phù hợp, đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp và rút ra bài học nhận thức, hành động.
Bài viết cần nêu được các ý chính sau đây:
1. Mở bài:
- Dẫn dắt từ giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam qua hàng ngàn năm lịch sử.
- Nêu vấn đề: Tuổi trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
- Quan điểm: Việc gìn giữ và phát triển văn hóa không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của thế hệ trẻ.
2. Thân bài:
a. Giải thích vấn đề:
- Văn hóa truyền thống là gì? Là những giá trị tinh thần, vật chất được hình thành qua quá trình lịch sử, bao gồm phong tục, tập quán, lễ hội, văn học, nghệ thuật, tín ngưỡng…
- Vai trò của tuổi trẻ: Là lực lượng sáng tạo, tiếp nối và làm mới những giá trị truyền thống trong bối cảnh hiện đại.
b. Phân tích vấn đề.
- Tuổi trẻ là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại.
+ Giới trẻ tiếp nhận kiến thức về văn hóa thông qua giáo dục, gia đình, và cộng đồng.
+ Nhiều hoạt động gìn giữ di sản văn hóa như tham gia lễ hội, quảng bá văn hóa truyền thống trên nền tảng số.
- Tuổi trẻ góp phần làm giàu và hiện đại hóa giá trị văn hóa.
+ Ví dụ: Các dự án nghệ thuật truyền thống kết hợp hiện đại như cải lương trên nền nhạc pop, áo dài truyền thống với thiết kế sáng tạo.
+ Nhiều bạn trẻ xây dựng các kênh truyền thông quảng bá di sản văn hóa (YouTube, TikTok…).
- Thách thức đối với tuổi trẻ trong bảo tồn văn hóa.
+ Ảnh hưởng của văn hóa ngoại lai làm mờ nhạt bản sắc.
+ Tâm lý sính ngoại, ít quan tâm đến giá trị truyền thống.
c. Bàn luận mở rộng.
- Giáo dục ý thức về giá trị văn hóa ngay từ khi còn nhỏ.
- Khuyến khích các phong trào thanh niên tham gia bảo tồn di sản.
- Đầu tư công nghệ để hiện đại hóa việc quảng bá văn hóa truyền thống.
3. Kết bài:
- Khẳng định vai trò quan trọng của tuổi trẻ trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống.





