Đề thi học kì 2 Ngữ văn 6 THCS Đa Trí tuệ (2023-2024)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
SỰ TÍCH QUẢ BẦU TIÊN
Ngày xửa, ngày xưa có một chú bé con nhà nghèo, nhưng vô cùng tốt bụng. Chú luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ, chăm sóc mọi người, mọi vật xung quanh mình. Vì thế cứ mỗi độ xuân về, chim chóc lại ríu rít kéo nhau tới làm tổ, hót vang quanh nhà chú bé.
Một hôm có một con Cáo ở đâu mà tới bắt chim Én ở đầu nhà chú bé. Con Én non nớt bị rơi xuống đất gãy cánh. Cahú bé vội lao ra cứu con chim. Chú ôm ấp vỗ về con Én nhỏ, làm cho nó một cái tổ khác và chăm cho con Én ăn. Nhờ sự chăm sóc tận tình của chú bé, con Én đã khỏi đau.
Mùa thu đến khi nhìn lên trời thấy từng đàn Én hối hả bay đi tránh rét ở phương Nam, con Én nhỏ phân vân nửa muốn bay theo đàn, nửa lại lưu luyến không nỡ rời chú bé. Hiểu được lòng Én, chú bé âu yếm bảo: “Én cứ bay theo đàn đi kẻo mùa đông lạnh lắm mùa xuân ấm áp thì Én lại trở về với anh”. Nói xong chú bé tung con Én nhỏ lên trời. Con Én đang chấp chới bay lên nền trời xanh biếc của mùa thu. Nó nhập vào một đàn Én lớn đang trên đường di cư về những xứ sở ấm áp ở phương Nam. Con Én nhỏ mau chóng tìm được niềm vui giữa bạn bè, nhưng nó không thể nào quên chú bé. Mùa xuân tươi đẹp đã tới, con Én nhỏ tìm về ngôi nhà đơn sơ nhưng đầm ấm tình thương của chú bé. Nó kêu lên thành tiếng mừng vui khi thấy chú bé đang ngồi đan sọt giữa sân. Đôi cánh Én chao liệng sà xuống và Én thả trước mặt chú bé một hạt bầu. Chú bé vùi hạt bầu xuống đất. Chẳng bao lâu hạt bầu đã nảy mầm thành cây. Cây bầu lớn nhanh như thổi, ra hoa, kết quả. Nhưng lạ chưa, quả bầu to khổng lồ, cả nhà chú bé mới khiêng về được một quả, khi bổ ra Ôi! Thật kì diệu! Trong quả bầu đầy vàng bạc, châu báu và thức ăn ngon.
Tên địa chủ trong vùng nghe được chuyện ấy. Hắn cũng muốn được chim Én cho nhiều quả bầu tiên. Hắn bèn tìm cách bắt một con chim Én con rồi bẻ gãy cánh. Sau đó hắn giả vờ thương xót con Én rồi đem về nuôi. Đến mùa thu, khi nhìn lên trời thấy đàn Én đầu tiên xuất hiện, hắn vội vàng ném con Én lên trời và bảo: “Bay đi Én con! Mau đi kiếm hạt bầu tiên về đây cho ta!” Con Én khốn khổ bay đi. Mùa xuân năm sau nó cũng trở về và đem theo một hạt bầu. Tên địa chủ hí hửng đem gieo và ngày đêm canh giữ. Khi quả bầu đã già, hắn bảo mọi người khiêng về rồi đuổi tất cả ra. Hắn đóng cửa lại rồi một mình hắn bổ quả bầu tiên. Quả bầu vừa được bổ ra, vàng bạc chẳng có, chỉ có rắn rết. Rắn rết từ trong quả bầu xông ra cắn chết tên địa chủ tham lam độc ác.
(Truyện “Quả bầu tiên” - Truyện dân gian Việt Nam)
Truyện Sự tích Quả bầu tiên thuộc thể loại nào?
Truyện cổ tích
Truyện đồng thoại
Truyện truyền thuyết
Truyện ngụ ngôn
Dựa vào đặc điểm thể loại và nội dung, yếu tố kì ảo của câu chuyện để xác định thể loại.
Sự tích Quả bầu tiên có các yếu tố kì ảo, nhân vật và tình tiết mang màu sắc dân gian, thể hiện bài học về thiện – ác nên thuộc truyện cổ tích.
Câu chuyện trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Ngôi thứ nhất
Ngôi thứ hai
Ngôi thứ ba
Cả ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba
Xác định người kể chuyện và đối chiếu với các ngôi kể đã học.
Người kể chuyện không trực tiếp tham gia vào câu chuyện, gọi các nhân vật bằng “chú bé”, “hắn”, “con Én” nên được kể theo ngôi thứ ba.
Khi nhìn thấy chim Én bị thương, cậu bé trong câu chuyện đã làm gì?
Lao ra cứu, vỗ về và chăm sóc tận tình cho chú chim
Gọi người tới giúp đỡ, chăm sóc và vỗ về chú
Mặc kệ chú chim và không làm gì cả
Văn bản không đề cập đến
Đọc đoạn kể về hành động của chú bé khi phát hiện chim Én bị thương.
Chú bé đã vội lao ra cứu con Én, ôm ấp, vỗ về, làm tổ và chăm sóc cho nó khỏi đau.
Trạng ngữ trong câu: “Mùa xuân tươi đẹp đã tới, con Én nhỏ tìm về ngôi nhà đơn sơ nhưng đầm ấm tình thương của chú bé” bổ sung ý nghĩa gì?
Trạng ngữ chỉ nơi chốn
Trạng ngữ chỉ thời gian
Trạng ngữ chỉ nguyên nhân
Trạng ngữ chỉ mục đích
Dựa vào ý nghĩa của trạng ngữ, xác định thời điểm diễn ra sự việc.
Cụm từ “Mùa xuân tươi đẹp đã tới” cho biết thời điểm con Én nhỏ trở về với chú bé.
Cụm từ in đậm trong câu: “Hắn bèn tìm cách bắt một con chim Én con rồi bẻ gãy cánh” là?
Cụm danh từ
Cụm tính từ
Cụm động từ
Cụm chủ vị
Xác định từ trung tâm và các thành phần phụ trong cụm từ.
“Bẻ gãy cánh” có động từ “bẻ” làm từ trung tâm, vì vậy đây là cụm động từ.
Từ “hối hả” trong câu chuyện có nghĩa là gì?
Làm việc gì đó một cách tất bật, vội vã vì sợ không kịp
Làm việc gì đó nhanh nhẹn, hoạt bát
Làm việc gì đó một cách đều đặn, nhịp nhàng
Làm việc gì đó với tâm trạng phấn khởi, vội vàng
Dựa vào ngữ cảnh để xác định nghĩa của từ “hối hả”.
“Hối hả” chỉ trạng thái làm việc hoặc di chuyển một cách vội vã, tất bật vì sợ không kịp.
Trong câu: “Mùa thu đến khi nhìn lên trời thấy từng đàn Én hối hả bay đi tránh rét ở phương Nam, con Én nhỏ phân vân nửa muốn bay theo đàn, nửa lại lưu luyến không nỡ rời chú bé” có bao nhiêu từ láy?
Một
Hai
Ba
Bốn
Tìm các từ có cấu tạo lặp lại âm hoặc tiếng trong câu.
Các từ láy là “hối hả”, “phân vân”, “lưu luyến”, có tất cả 3 từ láy.
Nhận xét nào sau đây đúng với truyện Sự tích quả bầu tiên?
Giải thích hiện tượng thiên nhiên
Ca ngợi sự thông minh của chú bé
Thể hiện sự cảm thương cho số phận của con Én
Ca ngợi tấm lòng nhân hậu, tốt bụng, biết yêu thương của chú bé
Khái quát nội dung và thông điệp chính của câu chuyện.
Câu chuyện tập trung ca ngợi chú bé có tấm lòng nhân hậu, tốt bụng, biết yêu thương và giúp đỡ người khác.
Nhân vật cậu bé và tên địa chủ trong câu chuyện mang tính cách, phẩm chất gì? Em có nhận xét gì về cách xây dựng nhân vật trong truyện? (1,0 điểm)
Dựa vào hành động, lời nói và cách ứng xử của từng nhân vật để nhận xét phẩm chất; từ đó nhận xét cách xây dựng nhân vật.
* Phẩm chất và tính cách của nhân vật:
- Cậu bé: Tốt bụng, nhân hậu, giàu lòng nhân ái, biết giúp đỡ người khác,…
- Tên địa chủ: Độc ác, tham lam, ích kỷ…
* Nhận xét: hai nhân vật đại diện cho hai kiểu người trong xã hội. Cậu bé đại diện cho tuyến nhân vật chính diện; tên địa chủ đại diện cho kẻ phản diện
Viết đoạn văn từ 5-7 câu nêu ý nghĩa và bài học rút ra từ câu chuyện
Khái quát nội dung, kết quả của các nhân vật để rút ra ý nghĩa và bài học của truyện.
- Ý nghĩa: Ca ngợi những con người có tấm lòng nhân hậu, lương thiện, biết yêu thương thì sẽ nhận được hạnh phúc. Đồng thời phê phán kẻ tham lam, độc ác thì sẽ bị trừng trị thích đáng.
- Bài học:
+ Biết yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ người khác
+Yêu thiên nhiên, yêu thương các loài vật,…
Phần II. Viết
Em hãy viết bài văn nghị luận bàn về vấn đề cần thiết phải xây dựng tinh thần đoàn kết trong cuộc sống.
1. MB: đặt vấn đề cần nghị luận
2. TB:
- Giải thích tinh thần đoàn kết là gì?
- Ý nghĩa của tinh thần đoàn kết
- Sử dụng lí lẽ, dẫn chứng để chứng minh cho quan điểm của mình
- Mở rộng vấn đề
3. KB: Khẳng định lại vấn đề, rút ra bài học cho bản thân
1. Mở bài
Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: sự cần thiết phải xây dựng tinh thần đoàn kết trong cuộc sống.
2. Thân bài
a. Giải thích
Tinh thần đoàn kết: là việc con người trong một tổ chức, một tập thể cùng hướng đến một mục tiêu, một lí tưởng và nỗ lực hết sức để thực hiện mục tiêu chung ấy. Bên cạnh đó, tinh thần đoàn kết còn là tình yêu thương giữa con người với con người, sẵn sàng đồng cảm, chia sẻ, thấu hiểu và giúp đỡ người khác khi người ta gặp khó khăn.
b. Phân tích
- Biểu hiện của tinh thần đoàn kết:
+ Bỏ bớt cái tôi, sống chan hòa, yêu thương với mọi người. Sẵn sàng làm việc, hành động vì mục tiêu chung của tập thể mà không màng đến lợi ích cá nhân.
+ Sẵn sàng tham gia vào các công việc tập thể, không ngại ngùng trước những việc khó khăn, luôn nhiệt tình, làm việc bằng cả trái tim.
+ Người sống có tinh thần đoàn kết cũng là người có trái tim yêu thương, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ người khác.
- Ý nghĩa của tinh thần đoàn kết:
+ Cuộc sống vẫn còn nhiều mảnh đời khó khăn, bất hạnh, giúp đỡ nhau làm cuộc sống của con người ngày càng tốt lên, xã hội phát triển hơn.
+ Một con người có tâm thiện, luôn giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng và sẵn sàng giúp đỡ lại khi mình rơi vào hoàn cảnh tương tự.
+ Nếu xã hội ai cũng có tinh thần đoàn kết, nhiệt huyết, sống yêu thương thì xã hội ấy sẽ được lan tỏa nhiều điều tốt đẹp, tạo thành 1 khối sức mạnh không thể tách rời.
c. Chứng minh
Học sinh tự lấy những dẫn chứng tiêu biểu, xác thực về tinh thần đoàn kết để minh họa cho bài làm của mình.
d. Phản đề
Trong cuộc sống vẫn còn có nhiều người tự tách mình ra khỏi tập thể, chỉ biết đến bản thân mình mà không phấn đấu vì mục tiêu chung của mọi người. Lại có những người thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác.
3. Kết bài
Khái quát lại ý nghĩa và tầm quan trọng của tinh thần đoàn kết; đồng thời rút ra bài học và liên hệ bản thân.





