Đề thi giữa học kì 1 Văn 8 - Đề số 8

Căn cứ thể thơ đã học, phân tích

- Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ.

Có niêm, luật, đối – đúng quy tắc thơ Đường.

Căn cứ nội dung bài đảo ngữ, phân tích

- Biện pháp đảo ngữ: Bỏ nhà ….; Mất ổ ….

- Tác dụng:

+ Gợi tả chân thực, sinh động cảnh nhân dân rơi vào cảnh khốn khổ, ly tán khi giặc đến. + Làm nổi bật nỗi đau thương, mất mát và tình cảnh bi thảm của người dân vô tội.

+ Khơi gợi sự xót xa, phẫn nộ trước cảnh đất nước bị xâm lược.

Căn cứ nội dung bài đọc hiểu, phân tích và xác định thông điệp phù hợp

Bài thơ gửi đến chúng ta lời cảnh tỉnh sâu sắc về nỗi đau mất nước, về sự hoành hành của giặc ngoại xâm và số phận đau thương của nhân dân khi đất nước không có người lãnh đạo đủ mạnh để chống giặc. Đồng thời, bài thơ cũng kêu gọi tinh thần trách nhiệm của người làm tướng, làm chủ đất nước – không thể để nhân dân rơi vào cảnh lầm than.

Căn cứ bài đọc hiểu, kiến thức cá nhân và đưa ra bài học phù hợp

- Gợi ý:

+ Sẵn sàng hi sinh bảo vệ đất nước.

+ Học tập tốt để xây dựng đất nước.

+ …

Phân tích.

1. Mở đoạn

- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác: Năm 1859, thực dân Pháp đánh chiếm Gia Định, Nguyễn Đình Chiểu viết bài Chạy giặc.

2. Thân đoạn

* Hai câu đề

- Từ chính xác, gợi tả, hình ảnh thực, sinh động: tan chợ, tiếng súng Tây, cờ thế, phút sa tay. - Tiếng súng của giặc Pháp đột ngột nổ vang, phá tan cuộc sống yên bình của nhân dân ta và đẩy nước nhà đến chỗ nguy nan, thất bại hoàn toàn.

- Cảm xúc mở đầu bài thơ: bàng hoàng, tuyệt vọng.

* Hai câu thực

- Biện pháp ẩn dụ, đảo ngữ, những trạng từ gợi hình ảnh loạn li, tan tác của nhân dân ta: lơ xơ, dáo dác.

- Cách ngắt nhịp chẵn – lẻ của thơ Đường luật thể hiện lời than thở xót xa:

Bỏ nhà / lũ trẻ / lơ xơ chạy,

Mất ổ / đàn chim / dáo dác bay.

- Nỗi khổ của nhân dân ta trong cảnh chạy giặc.

*Hai câu luận

- Biện pháp đảo ngữ được tiếp tục sử dụng, hình ảnh gợi tả: quê hương thân yêu Bến Nghé, Đồng Nai, bị giặc thiêu huỷ, cướp bóc, của tiền tan bọt nước, tranh ngói nhuốm màu mây.

- Sự tố cáo tội ác của giặc vừa cụ thể vừa khái quát bằng giọng thơ u uất, căm hờn.

- Tội ác dã man của giặc xâm lược.

3. Kết luận

- Giá trị hiện thực: tái hiện cảnh chạy giặc của người dân trong những ngày thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Nam Bộ.

- Giá trị tư tưởng, tình cảm: biểu lộ lòng yêu nước, thương dân tha thiết, lòng căm thù giặc xâm lược bạo tàn.