Đề thi học kì 2 Văn 8 PGD&ĐT huyện Phú Xuyên (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Mẹ vẫn luôn ở đây như mọi khi
con vấp ngã, con ốm đau, con khóc quấy
mẹ biết rất nhiều lần con ghét mẹ đến mức không thèm nhìn dù vẫn thấy
trái tim của một đứa con, mẹ biết vẫn luôn là vậy
tìm cách từ chối những ân cần…
Mẹ vẫn luôn ở đây lúc con mỏi gối chồn chân
nhìn ra chung quanh biết cuộc đời xa lạ
con không cần làm gì và cũng không cần phải mặc cả
mẹ sinh ra con giống như thân cây nảy mầm một chiếc lá
đã có gốc rễ lo vun trồng…
Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con, con biết không!
(Trích Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con,… Nguyễn Phong Việt, NXB Văn hoá - Văn nghệ, 2017, tr.64,65)
Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Căn cứ vào những đặc điểm hình thức để xác định thể thơ
Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do
Nêu hai biểu hiện cụ thể trong đoạn trích cho thấy tình yêu thương vô điều kiện của mẹ dành cho con ?
Căn cứ vào nội dung bài thơ để chỉ ra các biểu hiện phù hợp
Hai biểu hiện cụ thể trong đoạn trích cho thấy tình yêu thương vô điều kiện của mẹ dành cho con:
- Mẹ vẫn luôn ở đây như mọi khi
con vấp ngã, con ốm đau, con khóc quấy
- Mẹ vẫn luôn ở đây lúc con mỏi gối chồn chân nhìn ra chung quanh biết cuộc đời xa lạ
- con không cần làm gì và cũng không cần phải mặc cả
Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con, con biết không!
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ:“mẹ sinh ra con giống như thân cây nảy mầm một chiếc lá / đã có gốc rễ lo vun trồng…”?
Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ so sánh để nhận diện và phân tích tác dụng
- Hình ảnh so sánh: Việc “mẹ sinh ra con” được so sánh với hình ảnh “thân cây nảy mầm một chiếc lá, có gốc rễ lo vun trồng”
- Tác dụng:
+ Làm nổi bật mối quan hệ gắn bó máu thịt, gắn bó tự nhiên (cây- lá – gốc rễ), thể hiện sự nuôi dưỡng, che chở của mẹ dành cho con.
+ Khẳng định tình yêu thương vô điều kiện, sự hi sinh hết lòng vì con của người mẹ.
+ Giúp hình ảnh thơ thêm sinh động gần gũi, tăng tính gợi hình gợi cảm.
Nêu cảm nhận của em về câu thơ: “Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con, con biết không!” bằng một đoạn văn từ 5 đến 7 dòng.
căn cứ vào nội dung văn bản để trình bày cảm nhận
+ Mẹ luôn sẵn sàng đón con trở về bất cứ khi nào con cần.
+ Mẹ luôn yêu thương, chở che, bao dung, hi sinh vô điều kiện vì con.
+ Mẹ là điểm tựa tinh thần lớn lao, con thật hạnh phúc khi có mẹ ở bên.
+ Mỗi người con cần trân trọng, biết ơn sự hi sinh của mẹ.
+ Hãy yêu thương mẹ của mình khi còn có thể.
+ ……
Trong cuộc sống, có những đứa con đôi khi tìm cách từ chối những ân cần của cha mẹ. Ở vị trí của một người con, theo em điều đó đáng chê trách hay có thể cảm thông? Vì sao?
Căn cứ vào nội dung văn bản để trình bày quan điểm, ý kiến của bản thân
+ Đáng chê trách vì nó thể hiện sự vô tâm, lạnh lùng của những đứa con trước tình yêu thương và sự quan tâm của cha mẹ.
+ Có thể cảm thông vì có lúc những ân cần, yêu thương của cha mẹ mang tính áp đặt, chưa có sự thấu hiểu khiến con cảm thấy bị kiểm soát, mất tự do, áp lực… từ đó dẫn đến việc con né tránh hoặc từ chối sự quan tâm của cha mẹ.
Người con chưa đủ trưởng thành, chưa chín chắn nên suy nghĩ chưa sâu …
+ Vừa đáng chê trách vừa có thể cảm thông: lý giải bằng cách kết hợp hai quan điểm trên
Phần II. Viết
Trong xã hội hiện đại, lời nói có sức mạnh vô cùng to lớn, lời nói tốt đẹp có thể trở thành nguồn động viên, khích lệ nhưng những lời nói xấu có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng. Bàn về vấn đề này, có ý kiến cho rằng: “Nói xấu người khác là đang tự làm hại chính mình”.
Em có đồng tình với ý kiến đó không? Hãy viết bài văn nghị luận bày tỏ suy nghĩ của em.
Hình thức: bài văn
Dạng bài: nghị luận xã hội
Vấn đề nghị luận: “Nói xấu người khác là đang tự làm hại chính mình”.
I. Mở bài
- Dẫn dắt: Trong xã hội hiện đại, lời nói có sức mạnh vô cùng to lớn – có thể xây dựng hoặc hủy hoại một con người.
- Giới thiệu vấn đề: Một hiện tượng không còn xa lạ là việc nói xấu người khác – dù với mục đích gì, hành vi này thường để lại hậu quả tiêu cực.
- Nêu luận đề: “Nói xấu người khác là đang tự làm hại chính mình” – một ý kiến sâu sắc và đúng đắn.
II. Thân bài
1. Giải thích khái niệm
- Nói xấu người khác: Là hành vi dùng lời nói nhằm làm tổn hại danh dự, nhân phẩm của người khác, thường là sau lưng, với ý đồ xấu.
- Làm hại chính mình: Tự gây ra hậu quả xấu cho bản thân.
=> Ý nghĩa câu nói: Khi nói xấu người khác, người ta tưởng đang hạ thấp đối phương nhưng thật ra đang tự làm giảm giá trị bản thân, khiến mình bị tổn thương về mặt đạo đức, tinh thần và các mối quan hệ xã hội.
2. Bàn luận, chứng minh: Vì sao nói xấu người khác lại làm hại chính mình?
a. Làm mất uy tín, hình ảnh của bản thân
- Người thường nói xấu bị đánh giá là nhỏ nhen, thiếu đạo đức, không đáng tin.
- Trong tập thể, sẽ bị mất niềm tin, không ai muốn hợp tác.
b. Gây rạn nứt các mối quan hệ xã hội
- Tạo ra hiểu lầm, xích mích, chia rẽ nội bộ.
- Bạn bè xa lánh, người thân nghi ngờ, ảnh hưởng đến công việc và học tập.
c. Bị phản ứng ngược (gậy ông đập lưng ông)
- Nếu người bị nói xấu biết được, có thể dẫn đến mâu thuẫn, thù hằn, thậm chí kiện tụng.
- Khi sự thật sáng tỏ, người nói xấu bị phơi bày là kẻ xấu tính, thiếu chính trực.
d. Gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhân cách và tâm hồn
- Biến mình thành người đố kỵ, tiêu cực, luôn soi mói.
- Không tập trung phát triển bản thân mà chỉ chăm chăm dìm người khác.
- Lâu dài sẽ nhận lại sự cô đơn, thất bại, mất niềm tin của mọi người xung quanh.
3. Phản biện (mở rộng vấn đề)
- Có người biện minh rằng nói xấu là để “giải tỏa”, hoặc “nói thật chứ không nói xấu”.
- Tuy nhiên, nếu lời nói không mang tính xây dựng, không trực tiếp góp ý mà chỉ để hạ thấp người khác thì vẫn là hành động tiêu cực, đáng lên án.
4. Bài học rút ra
a.Về nhận thức: Hiểu được hậu quả của việc nói xấu, từ đó cẩn trọng trong lời nói.
b. Về hành động:
- Học cách góp ý trực tiếp, thẳng thắn, chân thành.
- Hãy tôn trọng người khác vì tôn trọng người khác cũng là tôn trọng chính mình.
- Không nghe theo hoặc tiếp tay cho hành vi nói xấu.
- Nuôi dưỡng lòng vị tha, tập trung hoàn thiện bản thân thay vì ganh ghét, đố kị với người khác.
III. Kết bài
- Khẳng định: Nói xấu người khác là biểu hiện của sự thiếu trưởng thành, và hậu quả của nó không chỉ dừng lại ở người bị nói, mà còn hủy hoại chính người nói.
- Liên hệ bản thân: Bản thân cần phân biệt giữa nói xấu với góp ý phê bình để giúp nhau cùng tiến bộ. Mỗi người cần học cách làm chủ lời nói, sống tử tế, chân thành để góp phần xây dựng một xã hội văn minh và tốt đẹp hơn.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
