Đề thi giữa kì 2 môn Văn 8 THCS Cộng Hòa (2023-2024)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Ðánh lạc hướng thù. Hứng lấy luồng bom...
Ðơn vị tôi hành quân qua con đường mòn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái
Một nấm mộ, nắng ngời bao sắc đá
Tình yêu thương bồi đắp cao lên...
Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảng trời nho nhỏ
Ðất nước mình nhân hậu
Có nước trời xoa dịu vết thương đau
Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
Ðêm đêm, tâm hồn em toả sáng
Những vì sao ngời chói, lung linh
Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong
Ðã hoá thành những làn mây trắng?
Và ban ngày khoảng trời ngập nắng
Ði qua khoảng trời em
- Vầng dương thao thức
Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực
Soi cho tôi
Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?
...
(Trích Khoảng trời hố bom – Lâm Thị Mỹ Dạ, Văn chương một thời để nhớ, NXB Văn học, 2006)
Đoạn trích thuộc thể thơ nào?
Thể thơ thất ngôn bát cú
Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
Thể thơ lục bát
Thể thơ tự do
Dựa vào đặc trưng thể loại
Đoạn trích thuộc thể thơ tự do.
Yếu tố nào sau đây giúp ta nhận biết thể thơ của đoạn trích?
Số dòng trong khổ thơ, vần thơ và nhịp thơ
Số tiếng trong dòng thơ và số câu trong bài thơ
Biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ
Dòng thơ, khổ thơ, vần và nhịp của bài thơ
Dựa vào đặc trưng thể loại
Dòng thơ, khổ thơ, vần và nhịp của bài thơ. Đây là các yếu tố cơ bản để nhận diện một thể thơ chứ không phải là biện pháp tu từ hay số dòng, số câu trong bài thơ.
Nhân vật trữ tình trong đoạn trích là ai?
"Em" - cô gái mở đường
"Tôi" - người lính trên đường hành quân
Đồng đội của "tôi" - những người lính
Bạn bè của "tôi" - những người "có gương mặt em riêng"?
Đọc kĩ bài thơ và xác định nhân vật trữ tình
"Tôi" là người đang kể lại câu chuyện và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của bản thân. Đây chính là người phát ngôn cho tác phẩm, truyền tải cảm xúc và ý nghĩa của bài thơ. Do đó, "tôi" là nhân vật trữ tình.
Xác định biện pháp tu từ trong câu thơ: “Em nằm dưới đất sâu/Như khoảng trời đã nằm yên trong đất”.
Nói giảm, nói tránh
So sánh
Nhân hóa
Cả A và B
Vận dụng kiến thức về biện pháp so sánh
Câu thơ: “Em nằm dưới đất sâu/Như khoảng trời đã nằm yên trong đất.”
- Ở đây, tác giả thể hiện hình ảnh một người con gái đã hy sinh và được chôn dưới đất sâu, từ "như" trong câu thơ là dấu hiệu của phép so sánh. "Khoảng trời đã nằm yên trong đất" được so sánh với "em nằm dưới đất sâu", gợi lên hình ảnh đẹp và yên bình, đồng thời thể hiện sự vĩnh hằng của người đã khuất với thiên nhiên.
- Phép so sánh được sử dụng rất rõ ràng khi tác giả dùng từ "như" để so sánh “em” với “khoảng trời”. Vì vậy, có thể khẳng định rằng biện pháp tu từ chính được sử dụng ở đây là so sánh.
Khổ nào trong đoạn trích thể hiện sự hi sinh dũng cảm của người nữ thanh niên xung phong?
Khổ 1
Khổ 2
Khổ 3
Khổ 4
Đọc và xác định khổ thơ miêu tả sự hi sinh dũng cảm của người nữ thanh niên xung phong?
Khổ 1: "Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường ... hứng lấy luồng bom..." - Khổ thơ này kể về hành động dũng cảm của người nữ thanh niên xung phong, cô đã hy sinh để bảo vệ con đường, dùng tình yêu Tổ quốc để lừa hướng quân địch, thu hút bom về phía mình để bảo vệ đoàn xe ra trận.
Hình ảnh “hố bom” trong câu thơ sau là minh chứng cho điều gì?
"Đơn vị tôi hành quân qua bao con đường mòn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái ...."
Chiến tranh vẫn đang diễn ra
Hố bom bình thường không minh chứng cho điều gì
Đất nước ta đang bị xâm lược
Chứng tích đau thương về cái chết của người con gái
Dựa vào ngữ cảnh để xác định
Hố bom" ở đây chính là chứng tích đau thương về sự hy sinh của người con gái trên con đường mòn khác, làm rõ cái giá phải trả của chiến tranh và sự hy sinh lớn lao của những con người bình dị nhưng cao đẹp.
Từ “chính” trong câu thơ: “Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực/Soi cho tôi/Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?”thuộc kiểu từ loại nào sau đây?
Tình thái từ
Thán từ
Trợ từ
Phó từ
Dựa vào kiến thức đã học về từ loại
Trong câu thơ trên, từ "chính" được sử dụng để nhấn mạnh, xác định sự rõ ràng trong việc so sánh "mặt trời" với "trái tim em trong ngực". Đây là một nhiệm vụ nhằm nhấn mạnh đối tượng, do đó nó thuộc loại trợ từ.
Ý nào nêu cảm hứng chủ đạo của đoạn trích?
Thể hiện lòng yêu Tổ quốc, yêu chủ nghĩa anh hùng bất diệt của nhân dân Việt Nam
Ngợi ca tinh thần yêu nước, sự hi sinh cao cả của người nữ thanh niên xung phong chưa biết tên trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.
Tái hiện hình ảnh người nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại.
Viết về cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước vĩ đại của dân tộc ta.
Từ nội dung rút ra cảm hứng chủ đạo
Đoạn thơ chủ yếu tập trung vào hình ảnh và hành động của một người nữ thanh niên xung phong, thể hiện sự hi sinh cao cả cũng như tình yêu nước, đây là cảm hứng chủ đạo đúng nhất.
Đoạn trích gợi cho em suy nghĩ gì về con người Việt Nam trong kháng chiến?
Liên hệ thực tế
Nêu suy nghĩ của bản thân
Gợi ý: Con người Việt Nam anh dũng, bất khuất, giàu tình thần yêu nước, sẵn sàng hi sinh. Càng trong khó khăn gian khổ nhân dân ta càng kiên cường, can đảm.Chính điều này đã làm nên chiến thắng vẻ vang cho dân tộc, đem lại độc lập, tự do chi nước nhà.
Qua đoạn trích, em rút ra bài học gì cho bản thân về lòng yêu nước trong thời đại mới?
Từ nội dung rút ra bài học phù hợp
Gợi ý:
Biết ơn và tri ân những thế hệ đi trước đã hi sinh cho tổ quốc; có ý thức, trách nhiệm và sẵn sàng bảo vệ nền độc lập, tự do dân tộc; nỗ lực học tập, tu dưỡng và rèn luyện đạo đức để trở thành người có ích đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
Phần II. Viết
Viết bài văn phân tích những nét đặc sắc của truyện ngắn sau:
ĐÔI TAI CỦA TÂM HỒN
Một cô bé vừa gầy vừa thấp bị thầy giáo loại ra khỏi dàn đồng ca. Cũng chỉ tại cô bé ấy lúc nào cũng chỉ mặc mỗi một bộ quần áo vừa bẩn vừa cũ, lại rộng nữa.
Cô bé buồn tủi khóc một mình trong công viên. Cô bé nghĩ : “Tại sao mình lại không được hát ? Chẳng lẽ mình hát tồi đến thế sao ?”. Cô bé nghĩ mãi rồi cô cất giọng hát khe khẽ. Cô bé cứ hát hết bài này đến bài khác cho đến khi mệt lả mới thôi.
“Hát hay quá!”. Một giọng nói vang lên : “Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ, cháu đã cho ta cả một buổi chiều thật vui vẻ”. Cô bé ngẩn người. Người vừa khen cô bé là một ông cụ tóc bạc trắng. Ông cụ nói xong liền đứng dậy và chậm rãi bước đi.
Hôm sau, khi cô bé đến công viên đã thấy cụ già ngồi ở chiếc ghế đá hôm trước, khuôn mặt hiền từ mỉm cười chào cô bé. Cô bé lại hát, cụ già vẫn chăm chú lắng nghe. Cụ vỗ tay nói lớn : “Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ của ta, cháu hát hay quá !”. Nói xong cụ già lại chậm rãi một mình bước đi.
Cứ như vậy nhiều năm trôi qua, cô bé giờ đây đã trở thành một ca sĩ nổi tiếng. Cô gái vẫn không quên cụ già ngồi tựa lưng vào thành ghế đá trong công viên nghe cô hát. Một buổi chiều mùa đông, cô đến công viên tìm cụ nhưng ở đó chỉ còn lại chiếc ghế đá trống không.
“Cụ già ấy đã qua đời rồi. Cụ ấy điếc đã hơn 20 năm nay.” - Một người trong công viên nói với cô. Cô gái sững người. Một cụ già ngày ngày vẫn chăm chú lắng nghe và khen cô hát lại là một người không có khả năng nghe?
(Theo https://truyencotich.vn/qua-tang-cuoc-song)
Đọc kĩ nội dung tác phẩm
Chú ý các chi tiết, từ ngữ, hình ảnh đặc sắc
Xác định giá trị nội dung, nghệ thuật
Vận dụng thao tác lập luận, phân tích
* Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và nêu khái quát về tác phẩm
- “Đôi tai của tâm hồn” trong cuốn “Quà tặng cuộc sống” là một câu chuyện đặc sắc, giàu giá trị nhân văn, tình người, tình đời.
- Tác phẩm hay với tư tưởng chủ đề giàu ý nghĩa và những đặc sắc về hình thức nghệ thuật.
* Thân bài: Tập trung phân tích truyện “Đôi tai của tâm hồn”
- Nêu ngắn gọn nội dung chính của tác phẩm: Một cụ già trong công viên đã khen ngợi, cổ vũ cho cô gái nghèo tự tin cất tiếng hát và nỗ lực vượt qua khó khăn trở thành ca sĩ nổi tiếng. Nhưng không ai ngờ cụ già ấy lại là người điếc.
- Nêu chủ đề của tác phẩm
+ Câu chuyện ca ngợi tấm lòng nhân hậu, yêu thương, chia sẻ của ông cụ với cô gái. Chính tình cảm chân thành ấy đã truyền cho cô sức mạnh để vượt lên hoàn cảnh, hạn chế của bản thân để đạt tới thành công.
+ Câu chuyện là bài học về ý chí, nghị lực vươn lên khi gặp khó khăn thử thách; lời nhắc nhở cần có lòng biết ơn với người đã đem đến cho mình những điều tốt đẹp.
- Chỉ ra và phân tích được tác dụng của một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm.
+ Nhan đề “Đôi tai của tâm hồn” độc đáo, giàu ý nghĩa: khẳng định và ngợi ca ông cụ trong câu chuyện đã đã nghe tiếng hát của cô gái trái tim nhân hậu và giàu lòng yêu thương của mình, điều đó đem đến cho cô gái nguồn sức mạnh tinh thần vượt qua khó khăn để đạt được thành công.
+ Tình huống truyện độc đáo: Cụ già bị điếc 20 năm nhưng vẫn lắng nghe và khen ngợi cô. Tình huống tạo bất ngờ cho người đọc, làm cho tác phẩm hấp dẫn, lôi cuốn đồng thời góp phần làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật ông cụ.
+ Xây dựng nhân vật đặc sắc, tiêu biểu:
~ Nhân vật cô gái với với diễn biến tâm lí ở nhiều thời điểm với nhiều cung bậc cảm xúc (đau đớn, tủi hờn khi bị loại khỏi dàn đồng ca; vui sướng, hạnh phúc khi được lắng nghe và khen ngợi; sững sờ, bất ngờ, xúc động khi biết ông cụ đã qua đời và bị điếc 20 năm nay). Nhân vật tiêu biểu cho cho ý chí, nghị lực vươn lên.
~ Nhân vật ông cụ được tái hiện qua hành động, lời nói ( hành động ngồi trên ghế đá, chăm chú lắng nghe, khen ngợi, động viên cô gái). Nhân vật là hiện thân của tình yêu thương, tấm lòng nhân hậu, luôn mang lại niềm vui, hạnh phúc cho người khác.
+ Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi cảm.
- Kết bài: Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm:
+ Câu chuyện hay với nghệ thuật đặc sắc, chủ đề sâu sắc.
+ Gửi gắm thông điệp: hãy yêu thương, trân trọng, chia sẻ với nỗi đau đồng loại, hãy biết ơn và sống xứng đáng với tình cảm tốt đẹp mà người khác mang lại cho mình.





