Đề kiểm tra giữa kì 2 Văn 8 PGD&ĐT Thuận Thành (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đất nước mình bé nhỏ vậy thôi em
Nhưng làm được những điều phi thường lắm
Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm
Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.
Em thấy không? Trong nỗi nhọc nhằn, vất vả, gian lao
Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng
Cả đất nước mình cùng đồng hành ra trận
Trên dưới một lòng chống dịch thoát nguy...
Năm 2019.
(Trích "Đất nước ở trong tim" - Chu Ngọc Thanh)
Xác định thể thơ của bài thơ.
Vận dụng kiến thức về đặc điểm (số chữ mỗi dòng thơ) của thể thơ tự do
Thể thơ: Thơ tự do
Thơ tự do là thể thơ hiện đại, thể hiện được sự cái tôi và sự phá cách, sáng tạo của người thi sĩ. Trong một bài thơ tự do, số chữ trong câu, số câu trong một khổ và số lượng khổ thơ của toàn bài đều không bị giới hạn. Các quy luật về hiệp vần, bằng trắc cũng vô cùng linh hoạt, tùy theo cảm xúc và chủ ý của người viết.
Từ câu thơ “Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng” gợi em nhớ đến sự kiện nào.
Căn cứ vào nội dung văn bản đọc kết hợp với những hiểu biết của bản thân
- Từ câu thơ “Khi dịch bệnh hiểm nguy đang ngày càng lan rộng” gợi em nhớ đến sự kiện: Dịch bệnh Covid-19
Chỉ ra 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau:
“Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm
Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.”
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ đã học để gị tên và chỉ ra biểu hiện.
01 biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ là biện pháp điệp ngữ: “bởi, hai tiếng”lặp lại 2 lần.
Bởi hai tiếng nhân văn được cất vào sâu thẳm
Bởi vẫn giữ vẹn nguyên hai tiếng đồng bào.
Điệp ngữ là biện pháp tu từ lặp lại một từ, cụm từ hoặc câu trong một đoạn văn, bài thơ để nhấn mạnh ý nghĩa, tạo ấn tượng và làm tăng sức biểu cảm.
Các kiểu điệp ngữ:
+ Điệp từ / cụm từ
+ Điệp cấu trúc
+ Điệp cú pháp
Tác dụng:
+Nhấn mạnh nội dung quan trọng trong câu.
+Tăng sức gợi cảm, biểu cảm và truyền tải cảm xúc mạnh mẽ.
+Làm cho câu văn, câu thơ có nhịp điệu, dễ nhớ.
Qua khổ thơ thứ 2, em thấy được phẩm chất tốt đẹp gì của dân tộc ta (trình bày từ 3-5 dòng).
Căn cứ vào nội dung văn bản đọc kết hợp với những liên hệ thực tiễn của bản thân
Qua khổ thơ thứ 2, chúng ta thấy phẩm chất tốt đẹp của dân tộc ta là tinh thần đoàn kết và lòng nhân ái. Dân tộc ta luôn đồng hành, sẵn lòng giúp đỡ nhau trong mọi hoàn cảnh khó khăn và điều này thể hiện sự kiên cường, lòng hy sinh, trách nhiệm cao cả của mỗi người trong xã hội...
Phần II. Viết
Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em về hai khổ thơ ở phần đọc hiểu.
Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm
Thân đoạn: Lần lượt phân tích, bình luận
+ Giá trị nội dung
+ Giá trị nghệ thuật
Kết đoạn: Khẳng định giá trị tác phẩm, nêu cảm nghĩ về đoạn thơ
Bài viết tham khảo:
Đoạn thơ "Đất nước ở trong tim" của tác giả Chu Ngọc Thanh thể hiện sự ngợi ca, niềm tự hào và xúc động của tác giả trước tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái cùng khí thế hừng hực của cả nước trong cuộc chiến phòng chống dịch bệnh. Từ đó, truyền tải thông điệp về sức mạnh của tình thương và đoàn kết trong xây dựng và bảo vệ đất nước... Bên cạnh đó, bài thơ sử dụng thể thơ tự do với cách gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt, những câu thơ dài ngắn đan xen cùng hệ thống của các biện pháp tu từ đa dạng, giọng điệu thơ tha thiết, giàu cảm xúc,...
Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích truyện ngắn “Tình mẹ” của Vũ Thị Thu.
TÌNH MẸ
Cậu bé nhỏ mời mẹ tham dự buổi họp phụ huynh đầu tiên ở trường tiểu học. Điều cậu sợ đã thành sự thật, mẹ cậu nhận lời. Đây là lần đầu tiên giáo viên chủ nhiệm và bạn bè gặp mẹ cậu nhưng cậu lại rất xấu hổ vì ngoại hình của mẹ mình. Mặc dù bà cũng là một người phụ nữ đẹp nhưng lại có một vết sẹo lớn che gần toàn bộ mặt bên phải. Và cậu bé cũng chưa bao giờ hỏi mẹ tại sao có vết sẹo lớn đến vậy.
Vào buổi họp mặt, tất cả mọi người đều ấn tượng bởi sự dịu dàng và vẻ đẹp tự nhiên của người mẹ mặc cho vết sẹo dài, thế nhưng cậu bé vẫn xấu hổ và thu mình vào một góc tránh ánh mắt mọi người.
Ở đó, cậu bé nghe được mẹ nói chuyện với cô giáo. Cô giáo của cậu hỏi: "Làm sao chị bị vết sẹo lớn như vậy trên mặt?". Người mẹ từ tốn trả lời: "Khi con tôi còn bé, nó đang ở trong phòng thì lửa bốc lên. Mọi người đều sợ không dám vào vì ngọn lửa quá to và thế là tôi chạy vào. Khi tôi chạy đến chỗ nó, tôi thấy một xà nhà đang rơi xuống, tôi đã vội vàng lấy thân mình che cho cháu. Và rồi tôi ngất xỉu, nhưng thật may đã có một anh lính cứu hỏa vào và cứu cả hai mẹ con tôi."
Người mẹ chạm vào vết sẹo nhăn nhúm trên mặt, mỉm cười nói: "Vết sẹo này không chữa được nữa, nhưng cho đến giờ, tôi chưa hề hối tiếc về việc mình đã làm." Nghe đến đây, cậu bé chạy ra khỏi chỗ nấp của mình, nước mắt lưng tròng và ôm chầm lấy mẹ. Cậu bé cảm nhận được tình yêu, sự hy sinh của mẹ dành cho mình, cậu nắm chặt tay mẹ suốt cả ngày hôm đó như không buông.
(Vũ Thị Thu)
Đọc kĩ văn bản
Xác định giá trị nội dung, nghệ thuật, các chi tiết, hình ảnh đặc sắc
Vận dụng thao tác lập luận, phân tích
* Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn tác phẩm truyện. Nêu ý kiến khái quát.
* Thân bài:
-Nêu nội dung: Cậu bé có người mẹ xinh đẹp nhưng trên mặt mẹ lại có vết sẹo lớn, cũng vì vậy mà cậu thấy xấu hổ về bề ngoài của mẹ. Trong một buổi họp phụ huynh, cậu tình cờ nghe được cuộc trò chuyện giữa mẹ và cô giáo, cậu bé biết được vết sẹo trên mặt mẹ là do ngày xưa mẹ đã cứu mình khi nhà cậu bé bị cháy. Biết được sự thật ấy, cậu bé không còn cảm thấy xấu hổ nữa, cậu xúc động trước sự hi sinh mẹ dành cho mình và đã chạy đến ôm mẹ. Hình ảnh cậu nắm chặt tay mẹ không muốn rời ở cuối truyện thể hiện tình thương yêu và trân trọng của cậu bé dành cho mẹ...
- Nêu chủ đề: Truyện ngắn "Tình mẹ" của Vũ Thị Thu xoay quanh chủ đề tình mẫu tử - một tình cảm thiêng liêng và mạnh mẽ. Tình mẹ không chỉ thể hiện ở sự chăm sóc mà còn ở sự kiên nhẫn, lòng bao dung và sự hy sinh vô điều kiện. Qua câu chuyện, người đọc cảm nhận sâu sắc được rằng tình mẹ là nguồn động lực và là điểm tựa vững chắc cho mỗi con người. Tác giả đã thành công trong việc khắc họa tình mẫu tử bằng ngôn từ giản dị nhưng đầy sức mạnh, để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng độc giả....
- Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật:
+ Cốt truyện ngắn gọn, đơn giản nhưng giàu ý nghĩa nhân văn.
+ Truyện kể theo ngôi thứ ba giúp cho mạch kể được tự do, linh hoạt, ...
+ Nhân vật được khắc họa trên nhiều phương diện: ngôn ngữ, hành động, cảm xúc...
* Kết bài: Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm.





