Đề kiểm tra giữa kì 2 Văn 8 THCS Tô Hiệu (quận Lê Chân) | (2024-2025)

Vận dụng kiến thức về các ngôi kể (ngôi thứ nhất, ngôi thứ ba)

Trong truyện, người kể chuyện xưng "tôi" là một nhân vật trong truyện=> Ngôi kể ngôi thứ .

Ngôi kể:

+ Người kể ngôi thứ nhất thường xưng “tôi”, trực tiếp kể lại những gì đã chứng kiến, trải qua thể hiện suy nghĩ tình cảm của mình.

-> Tác dụng: Kể theo ngôi 1 có tác dụng làm cho người đọc nắm bắt tâm trạng nhân vật sâu sắc, sinh động, chân thật và gần gũi hơn.

+ Ngôi kể thứ 3: Là người ngoài cuộc, không tham gia vào câu chuyện, nhưng biết hết mọi việc

->Tác dụng: Cách kể này giúp người kể có the kể chuyện một cách linh hoạt, tư do những gì diễn ra với nhân vật.

Vận dụng kiến thức về trợ từ

Trợ từ "Ngay"

Trợ từ là những từ chuyên dùng để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá của người nói với người nghe hoặc với sự việc được nói đến trong câu.

Ví dụ: những, có, chính, đích, ngay, nhỉ, nhé, nha, nghen,…

Trợ từ gồm hai nhóm:

+ Trợ từ nhấn mạnh thường đi kèm các từ ngữ cần nhấn mạnh trong câu (chính, đích, ngay cả, chỉ, những...)

+ Trợ từ tình thái thường đứng ở đầu và ở cuối câu (à, ạ, ư, nhỉ, nhé, nào, cơ, cơ mà, thôi...) giúp tạo kiểu câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán hoặc thể hiện thái độ đánh giá, tình cảm của người nói.

Vai trò của trợ từ trong câu

- Tạo sự rõ ràng và chính xác: Trợ từ giúp làm rõ ý nghĩa của một sự vật, sự việc hoặc tình huống cụ thể.

- Bày tỏ sự ngạc nhiên hoặc không tin: Trợ từ có thể giúp diễn đạt sự ngạc nhiên hoặc sự không tin của người nói.

- Điều chỉnh mức độ nhấn mạnh: Trợ từ giúp điều chỉnh mức độ nhấn mạnh trong câu, tạo ra sự khác biệt về mức độ quan trọng hoặc sự chắc chắn.

- Điều chỉnh thông tin: Trợ từ có thể giúp điều chỉnh thông tin trong câu, làm cho nó trở nên chính xác hơn hoặc phù hợp với ngữ cảnh.

- Tạo sự liên kết giữa các phần của câu: Trợ từ có thể giúp tạo ra sự liên kết giữa các phần của câu, giúp cho câu chuyện trở nên mạch lạc và dễ theo dõi hơn.

Vận dụng kiến thức về đặc điểm thể loại (nhân vật) trong tác phẩm truyện ngắn

Các nhân vật trong truyện được tái hiện chủ yếu ở phương diện: Lời nói, hành động.

- Nhân vật trong tác phẩm văn học là con người hoặc các hình tượng nghệ thuật khác được tác giả xây dựng trong tác phẩm để thể hiện nội dung, tư tưởng của mình.

- Nhân vật trong tác phẩm văn học được khắc hoạ thông qua các yếu tố: ngoại hình, lai lịch (bối cảnh), hành động, lời nói, suy nghĩ/ tình cảm

Căn cứ vào nội dung văn bản đọc để rút ra chủ đề văn bản

Chủ đề: Ca ngợi tình bạn chân thành, đoàn kết, gắn bó và trân trọng những kỉ niệm tuổi thơ tươi đẹp trên quê hương.

Phân biệt giữa chủ đề và đề tài của văn bản:

+ Đề tài: phạm vi, đối tượng mà tác phẩm đề cập đến, phản ánh.

+ Chủ đề: Chủ đề là tư tưởng, thông điệp chính mà tác giả muốn truyền tải qua tác phẩm.

Căn cứ vào nội dung văn bản đọc và những yếu tố khắc họa nhân vật để rút ra đặc điểm, tính cách của nhân vật "tôi"

Nhân vật “tôi” có những phẩm chất:

- Thông minh, sáng tạo, chu đáo và biết tính toán và yêu lao động

- Biết giúp đỡ mọi người, biết đoàn kết, quý trọng tình bạn, yêu quý ông bà, quê hương.

Căn cứ vào những yếu tố: Hoàn cảnh (lai lịch), hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật để rút ra những đánh giá, nhận xét về tính cách, phẩm chất nhân vật ấy.

Bày tỏ ý kiến, quan điểm về vấn đề, nhận định đặt ra trong văn bản

- Trường hợp đồng tình:

+ Để kiếm ra đồng tiền rất vất vả, phải đánh đổi bao mồ hôi, công sức.

+ Chỉ khi tự mình kiếm ra đồng tiền mới thấy được giá trị to lớn của chúng và biết quý trọng công sức của chính mình và những người xung quanh.

- Trường hợp không đồng tình:

+ Có nhiều cách để trân trọng đồng tiền mà không nhất thiết phải trực tiếp kiếm ra nó: Trẻ em, học sinh dù chưa lao động nhưng vẫn có thể được dạy về giá trị của đồng tiền thông qua giáo dục gia đình, nhà trường.
+ Người có điều kiện nhưng vẫn biết quý trọng đồng tiền: Không phải ai giàu có hay không phải lao động vất vả cũng phung phí tiền bạc. Nhiều người vẫn sống tiết kiệm, biết giúp đỡ người khác.

Từ nội dung văn bản đọc kết hợp với những suy nghĩ bản thân để rút ra thông điệp phù hợp

Gợi ý:

- Biết quý trọng đồng tiền và tiêu xài một cách hợp lý vì để kiếm ra đồng tiền rất khó khăn, cực khổ .

- Biết quý trọng tình bạn, xây dựng tình bạn đẹp và cùng nhau cố gắng, biết giúp đỡ nhau lúc khó khăn

- Hãy biết yêu thương gia đình, ông bà, biết chung tay xây dựng và phát triển quê hương

-Trân trọng những kỉ niệm tuổi thơ tươi đẹp….

Cần phân biệt giữa bài học và thông điệp rút ra từ tác phẩm

+ Bài học: Là điều mà người đọc/người học tự rút ra sau khi đọc tác phẩm.

+ Thông điệp: giá trị tư tưởng, tinh thần mà tác giả muốn truyền tải qua văn bản