Đề khảo sát chất lượng Ngữ Văn 8 PGD&ĐT Thành phố Chí Linh (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Quê hương là vòng tay ấm
con nằm ngủ giữa mưa đêm
Quê hương là đêm trăng tỏ
hoa cau rụng trắng ngoài thềm
Quê hương là vàng hoa bí
là hồng tím giậu mồng tơi
là đỏ đôi bờ dâm bụt
màu hoa sen trắng tinh khôi
Quê hương mỗi người chỉ một
như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương có ai không nhớ ...
(Trích Bài học đầu cho con, Đỗ Trung Quân, Có hoa cần gặp, NXB Thuận Hóa - Huế, Tr 91)
a. Xác định thể thơ của văn bản trên.
b. Chỉ ra 02 hình ảnh gợi tả vẻ đẹp của quê hương trong đoạn thơ:
“Quê hương là vàng hoa bí
là hồng tím giậu mồng tơi
là đỏ đôi bờ dâm bụt
màu hoa sen trắng tinh khôi”
a. Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ, chú ý cách ngắt nhịp, gieo vần và đặc điểm cấu tạo của các dòng thơ để xác định thể thơ.
b. Đọc đoạn thơ, tìm những hình ảnh về hoa, cây cối và màu sắc được tác giả sử dụng để khắc họa vẻ đẹp bình dị, thân thuộc của quê hương.
- Thể thơ: sáu chữ
- Hình ảnh gợi tả vẻ đẹp của quê hương: hoa bí, giậu mồng tơi, đôi bờ dâm bụt, hoa sen.
Chỉ ra và phân tích giá trị của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn thơ:
"Quê hương là vòng tay ấm
con nằm ngủ giữa mưa đêm”
Xác định sự vật được so sánh và từ ngữ so sánh; phân tích điểm tương đồng giữa quê hương và hình ảnh được so sánh, từ đó nêu tác dụng biểu đạt.
- Biện pháp tu từ so sánh: Quê hương là vòng tay ấm
- Tác dụng:
+ Lời thơ hay hơn, sinh động, hấp dẫn người đọc.
+ Quê hương hiện lên giản dị mộc mạc, là vòng tay của mẹ ấm áp, chở che đưa con vào giấc ngủ êm đềm.
+ Qua đó thể hiện tình yêu tha thiết, sự gắn bó với quê hương của tác giả.
Nêu ngắn gọn ý nghĩa của đoạn thơ:
Quê hương mỗi người chỉ một
như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương có ai không nhớ ...
Phân tích ý nghĩa của hình ảnh so sánh “quê hương” với “mẹ”, kết hợp với lời nhắn nhủ trong câu thơ để xác định thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm
Nội dung ý nghĩa của đoạn thơ:
- Khẳng định vai trò quan trọng của quê hương trong cuộc đời con người, như một quy luật tự nhiên về nguồn gốc con người: mỗi người chỉ có một quê hương, điều đó không bao giờ thay đổi.
- Đoạn thơ là lời nhắc nhở mỗi người luôn yêu quí, tự hào về quê hương.
Có ý kiến cho rằng: “Biết yêu mến những cảnh đẹp bình dị của quê hương, tâm hồn mỗi con người cũng sẽ trở nên tốt đẹp hơn”. Hãy bày tỏ quan điểm của em và lí giải vì sao?
Xác định quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình; đưa ra các lí lẽ và dẫn chứng phù hợp để giải thích vì sao tình yêu đối với cảnh đẹp quê hương có thể bồi đắp tâm hồn con người
- Đồng tình.
- Lí giải: Mọi tình yêu trong cuộc sống đều bắt nguồn từ những gì nhỏ bé thân thuộc nhất. Yêu quê hương, yêu cảnh đẹp bình dị của quê hương, con người cảm thấy tự hào về quê hương mình, muốn sống và cống hiến cho quê hương, đất nước. Từ đó hình thành trong họ 1 quan niệm sống tốt đẹp, tích cực, luôn hành động tốt đẹp cho cuộc sống.
Phần II. Viết
Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em về nội dung hoặc nghệ thuật của đoạn thơ ở phần Đọc - hiểu.
Lựa chọn một nội dung hoặc nét nghệ thuật nổi bật của đoạn thơ để trình bày cảm nghĩ; sử dụng các chi tiết tiêu biểu trong văn bản làm căn cứ
I. Mở đoạn:
- Giới thiệu tên bài thơ, tên tác giả.
- Nêu cảm nghĩ chung về yếu tố nội dung (hoặc nghệ thuật) của đoạn thơ.
II. Thân đoạn
1. Nội dung:
- Hình ảnh quê hương: được so sánh với các sự vật gần gũi, thân thuộc. Đó là quê hương bình dị thân thương, vừa ấm áp bình yên như vòng tay của mẹ, vừa gần gũi đẹp đẽ với những hình ảnh quen thuộc.
- Tình cảm của nhân vật trữ tình: gắn bó, tự hào yêu mến quê hương mình. Đoạn thơ cũng là lời khẳng định quê hương là duy nhất, giống như chỉ có một người mẹ, là lời nhắc nhở phải biết trân trọng, yêu mến, gắn bó với quê hương.
2. Nghệ thuật:
- Thể thơ sáu chữ, hình ảnh thơ bình dị, mộc mạc.
- Giọng thơ tha thiết ngọt ngào, chứa chan cảm xúc ...
- Biện pháp so sánh, liệt kê: quê hương là những thứ bình dị, thân quen, gắn bó với cuộc đời của mỗi con người: vàng hoa bí, tím giậu mồng tơi, đôi bờ dâm bụt ...
- Phép điệp ngữ nhấn mạnh tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào về quê hương của tác giả ...
III. Kết đoạn: Khái quát cảm xúc, suy nghĩ của bản thân về nội dung (nghệ thuật) của đoạn thơ.
Cơn bão số 3 (Yagi) vừa qua đã càn quét các tỉnh Miền Bắc nước ta, gây thiệt hại lớn về người, tài sản của nhân dân. Hưởng ứng lời kêu gọi của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng bào ta ở mọi miền Tổ quốc đã chung tay, góp sức nhằm xoa dịu phần nào những mất mát, đau thương. Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về sự kiện trên.
- Xác định vấn đề nghị luận: tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái và trách nhiệm của cộng đồng trong việc hỗ trợ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi bão Yagi.
- Triển khai bài văn nghị luận theo bố cục ba phần; sử dụng lí lẽ, dẫn chứng thực tế để làm rõ ý nghĩa của sự sẻ chia, đồng thời rút ra bài học nhận thức và hành động
a. Mở bài: Giới thiệu về vấn đề cần bàn luận
- Giới thiệu dẫn dắt người đọc về hiện tượng bão lũ tàn phá; sự hưởng ứng lời kêu gọi của UBMTTQ Việt Nam.
- Nêu suy nghĩ của em về sự kiện trên.
b. Thân bài: Nêu và làm rõ ý kiến của em về VĐNL:
* Giải thích, biểu hiện:
- Cơn bão số 2 (Yagi): là cơn bão mạnh nhất trong mấy chục năm trở lại đây, có sức càn quét, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản của nhân dân, nhất là đối với các tỉnh miền Bắc.
- Hưởng ứng lời kêu gọi của UBMTTQ Việt Nam: toàn dân đã nêu cao tinh thần tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách với những việc làm cụ thể:
+ Lực lượng vũ trang, các tổ chức đoàn thể trực tiếp giúp đỡ nhân dân.
+ Quyên góp ủng hộ về mọi mặt. (Dẫn chứng minh họa)
* Ý nghĩa của các việc làm trên:
- Khắc phục hậu quả do thiên tai, giúp đồng bào sớm ổn định cuộc sống.
- Xoa dịu phần nào những đau thương mất mát do thiên tai gây ra.
- Đây là truyền thống tốt đẹp của con người Việt Nam; thể hiện sự đoàn kết, lòng nhân ái khi cùng chia sẻ khó khăn, từ đó tạo ra sức mạnh đoàn kết bền vững.
* Mở rộng vấn đề:
- Đâu đó vẫn có những người thờ ơ trước những mất mát của đồng bào.
- Một số người lợi dụng việc giúp đỡ đồng bào khó khăn để đánh bóng tên tuổi.
=> Đó là những người đáng bị lên án.
* Giải pháp, liên hệ:
- Mỗi chúng ta hưởng ứng lời kêu gọi như thế nào?
- Liên hệ bản thân.
Lưu ý: Học sinh có thể có những lập luận và cách diễn đạt khác nhưng phải hợp lí và có sức thuyết phục.
c. Kết bài: khẳng định vấn đề
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
