Đề thi giữa kì 2 Văn 6 PGD&ĐT Thuận Thành (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
SỰ TÍCH CÂY VÚ SỮA
Ngày xưa, có một cậu bé ham chơi. Một lần, bị mẹ mắng, cậu vùng vằng bỏ đi. Cậu la cà khắp nơi, chẳng nghĩ đến mẹ ở nhà mỏi mắt chờ mong.
Không biết cậu đã đi bao lâu. Một hôm, vừa đói vừa rét, lại bị trẻ lớn hơn đánh, cậu mới nhớ đến mẹ, liền tìm đường về nhà.
Ở nhà, cảnh vật vẫn như xưa, nhưng không thấy mẹ đâu. Cậu khản tiếng gọi mẹ, rồi ôm lấy một cây xanh trong vườn mà khóc. Kì lạ thay, cây xanh bỗng run rẩy. Từ các cành lá, những đài hoa bé tí trổ ra, nở trắng như mây. Hoa tàn, quả xuất hiện, lớn nhanh, da căng mịn, xanh óng ánh, rồi chín. Một quả rơi vào lòng cậu. Môi cậu vừa chạm vào, một dòng sữa trắng trào ra, ngọt thơm như sữa mẹ.
Cậu nhìn lên tán lá. Lá một mặt xanh bóng, mặt kia đỏ hoe như mắt mẹ chờ con. Cậu bé òa khóc. Cây xòa cành ôm cậu, như tay mẹ âu yếm vỗ về.
Trái cây thơm ngon ở vườn nhà cậu bé, ai cũng thích. Họ đem hạt gieo trồng khắp nơi và gọi đó là cây vú sữa.
(https://truyencotich.vn Su-tich -cay vú sữa)
Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của văn bản trên?
Vận dụng kiến thức về các phương thức biểu đạt và ngôi kể trong văn bản truyện
- PTBĐ chính: tự sự
- Ngôi kể: ngôi thứ ba.
Ngôi kể:
+ Người kể ngôi thứ nhất thường xưng “tôi”, trực tiếp kể lại những gì đã chứng kiến, trải qua thể hiện suy nghĩ tình cảm của mình.
-> Tác dụng: Kể theo ngôi 1 có tác dụng làm cho người đọc nắm bắt tâm trạng nhân vật sâu sắc, sinh động, chân thật và gần gũi hơn.
+ Ngôi kể thứ 3: Là người ngoài cuộc, không tham gia vào câu chuyện, nhưng biết hết mọi việc
->Tác dụng: Cách kể này giúp người kể có the kể chuyện một cách linh hoạt, tư do những gì diễn ra với nhân vật.
Phương thức biểu đạt:
+ Tự sự
+ Miêu tả
+ Biểu cảm
+ Nghị luận
+ Thuyết minh
Trở về nhà không thấy mẹ, cậu bé đã làm gì?
Căn cứ vào nội dung văn bản đọc
Ở nhà, cảnh vật vẫn như xưa, nhưng không thấy mẹ đâu. Cậu khản tiếng gọi mẹ, rồi ôm lấy một cây xanh trong vườn mà khóc.
Kiến thức:
Chi tiết trong văn bản truyện là những yếu tố nhỏ nhất cấu thành nên cốt truyện, giúp tái hiện sinh động nhân vật, sự kiện và nội dung câu chuyện. Chi tiết có thể là một hình ảnh, một hành động, một lời nói, một sự kiện hoặc một biểu tượng mang ý nghĩa đặc biệt.
Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu sau: Môi cậu vừa chạm vào, một dòng sữa trắng trào ra, ngọt thơm như sữa mẹ.
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ để nhận diện, chỉ ra biểu hiện và phân tích tác dụng
- Biện pháp tu từ so sánh: dòng sữa trắng ngọt thơm như sữa mẹ
- Tác dụng:
+Làm câu văn sinh động, tăng sức gợi hình, gợi cảm
+Gợi ra hình ảnh dòng sữa thơm ngọt của quả vú sữa giống như dòng sữa ngọt ngào, ấm áp từ bầu sữa mẹ nuôi con khôn lớn…
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ, cần:
+ Tác dụng nghệ thuật: Góp phần làm cho diễn đạt như thế nào?
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh, làm nổi bật điều gì?
+ Tác dụng biểu cảm: tác giả bảy tỏ tình cảm/ thái độ ? Đem đến cho người đọc cảm nhận ra sao?
Em có đồng tình với thái độ của cậu bé đối với mẹ trong câu chuyện không? Vì sao?
Từ nội dung văn bản, đưa ra quan điểm của bản thân và giải thích lí do có sjw lựa chọn đó
- HS trả lời đồng tình hoặc không đồng tình, giải thích hợp lí:
+ Đồng tình, vì cậu bé bị mẹ mắng nên giận dỗi và không muốn đối mặt với mẹ lúc đó nữa.
+ Không đồng tình, vì cậu bé ham chơi nên mẹ mắng là đúng, lẽ ra cậu phải xin lỗi mẹ chứ không phải giận dỗi bỏ đi la cà như thế.
Phần II. Viết
Viết đoạn văn (khoảng 80 chữ) nêu cảm nhận của em về nhân vật cậu bé trong câu chuyện trên.
- Giới thiệu được nhân vật cậu bé trong câu chuyện
- Cảm nhận về nhân vật cậu bé:
+ Lúc đầu là cậu bé ham chơi, không hiểu chuyện, không biết nghĩ đến mẹ.
+ Về sau thể hiện nỗi nhớ, tình yêu thương với mẹ, khóc khi không còn mẹ ở bên.
- Hình ảnh cậu bé như trong câu chuyện như một lời nhắn nhủ mỗi bạn nhỏ hãy chăm ngoan, nghe lời cha mẹ và chăm sóc, yêu thương cha mẹ khi họ còn sống
Bài viết tham khảo số 1:
Nhân vật cậu bé trong câu chuyện “Sự tích cây vú sữa” khiến em vừa thương vừa trách. Ban đầu, cậu bé ham chơi, giận mẹ rồi bỏ đi mà không nghĩ đến nỗi lòng của mẹ ở nhà. Chỉ đến khi bị đói khát, khổ cực, cậu mới hối hận và quay về. Hình ảnh cậu bé ôm cây xanh khóc nức nở thể hiện tình yêu thương, sự ăn năn muộn màng của cậu. Qua đó, câu chuyện nhắc nhở chúng ta phải biết yêu quý, trân trọng tình mẹ thiêng liêng.
Bài viết tham khảo số 2:
Cậu bé trong truyện Sự tích cây vú sữa là một nhân vật đáng thương nhưng cũng đáng trách. Cậu ham chơi, bỏ nhà đi mà không nghĩ đến nỗi lòng của mẹ. Tuy nhiên, khi nhận ra sai lầm, cậu đã hối hận và tìm về nhà. Sự hối cải của cậu khiến người đọc cảm thông, đồng thời nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng và yêu thương gia đình khi còn có thể.
Bài viết tham khảo số 3:
Cậu bé trong câu chuyện "Sự tích cây vú sữa" là một người ham chơi, nông nổi. Vì giận mẹ, cậu bỏ nhà ra đi mà không nghĩ đến mẹ đang lo lắng chờ mong. Chỉ đến khi đói khát, khổ cực, cậu mới nhớ về mẹ và vội vã quay về. Khi không thấy mẹ đâu, cậu chỉ biết ôm cây xanh mà khóc. Cây vú sữa xuất hiện như tình yêu bao la của mẹ dành cho con. Câu chuyện dạy chúng ta phải luôn yêu thương và hiếu thảo với cha mẹ.
Đóng vai nhân vật kể lại một truyện dân gian mà em yêu thích (chọn truyện ngoài sách giáo khoa, không kể lại truyện ở phần đọc hiểu).
Up5 gợi ý dàn bài và các bài viết tham khảo dưới đây:
- Hình thức: bài văn
- Dạng bài: Tự sự (Hoá thân để kể)
- Đối tượng: truyện cổ tích
Dàn ý:
a. Mở bài:
Đóng vai nhân vật để giới thiệu sơ lược về mình và câu chuyện định kể.
b. Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện.
- Xuất thân của các nhân vật
- Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện
- Diễn biến chính:
+ Sự kiện 1
+ Sự kiện 2
+ Sự kiện 3
+ …..
c. Kết bài: Kết thúc câu chuyện và nêu bài học được rút ra từ câu chuyện.
Bài viết tham khảo số 1:
Ta là Tấm, một cô gái hiền lành, chăm chỉ nhưng chịu nhiều bất công trong cuộc đời. Hôm nay, ta muốn kể lại câu chuyện cuộc đời mình, một câu chuyện mà chắc hẳn nhiều người đã từng được nghe qua - Tấm Cám.
Từ khi còn nhỏ, ta đã mất mẹ, cha ta sau đó cũng qua đời, để lại ta sống cùng dì ghẻ và em gái cùng cha khác mẹ, Cám. Dì ghẻ rất cay nghiệt, luôn bắt ta làm lụng vất vả, còn Cám thì được nuông chiều, chẳng phải động tay động chân vào việc gì.
Một ngày nọ, mẹ con Cám bảo ta và Cám ra đồng bắt cá. Ta cần cù làm việc, bắt được một giỏ cá đầy, còn Cám thì chỉ rong chơi. Khi thấy ta bắt được nhiều cá, Cám giở trò lừa ta trút hết cá xuống sông rồi ôm giỏ không chạy về nhà. Ta chỉ còn một chú cá bống nhỏ, ta thương nó nên mang về nuôi trong giếng. Nhưng mẹ con Cám độc ác đã lừa ta, bắt cá bống làm thịt. Khi biết chuyện, ta đau lòng vô cùng. May mắn thay, Bụt hiện lên giúp đỡ ta. Người chỉ cho ta tìm lại những mảnh xương cá bống và chôn xuống đất. Từ đó, một cây cau xanh tốt mọc lên. Đến ngày hội làng, mẹ con Cám không cho ta đi nhưng Bụt lại giúp ta có quần áo đẹp và đôi hài lấp lánh từ cây cau ấy. Ta vội vã đến hội, nhưng trên đường về, một chiếc hài bị rơi xuống sông. Nhà vua nhặt được chiếc hài và cho mở hội kén vợ. Nhờ vừa chân với chiếc hài ấy, ta được trở thành hoàng hậu. Tưởng rằng hạnh phúc đã đến với ta, nhưng mẹ con Cám vẫn không buông tha. Chúng lập mưu hại ta, khiến ta mất mạng. Nhưng Bụt thương xót đã hóa ta thành chim vàng anh, rồi thành cây xoan đào, khung cửi và cuối cùng là quả thị. Nhờ quả thị ấy, ta gặp lại được người lương thiện cưu mang ta và cuối cùng trở về đoàn tụ với nhà vua.
Sau tất cả, mẹ con Cám nhận lấy kết cục thích đáng. Câu chuyện của ta là minh chứng cho sự công bằng trong cuộc sống: người hiền lành, tốt bụng rồi sẽ được đền đáp, còn kẻ độc ác cuối cùng cũng sẽ bị trừng phạt. Ta hy vọng rằng câu chuyện của ta sẽ là bài học quý giá cho mọi người, rằng ở hiền thì gặp lành, lẽ công bằng luôn tồn tại.
Bài viết tham khảo số 2:
Tôi là người em trong câu chuyện cổ tích “Cây Khế”. Đã nhiều năm trôi qua, nhưng những ký ức về sự đổi thay trong cuộc đời tôi vẫn còn in sâu trong tâm trí. Hôm nay, tôi xin kể lại câu chuyện của chính mình để mọi người hiểu rằng lòng tham có thể khiến con người rơi vào bi kịch như thế nào.
Cha mẹ tôi mất sớm, để lại cho hai anh em tôi một gia tài kha khá. thế nhưng anh trai tôi lại giành hết phần lớn tài sản, ruộng vườn, nhà cửa, chỉ để lại cho tôi một túp lều nhỏ và một cây khế. Lúc ấy, tôi rất buồn và tủi thân lắm, nhưng cũng không oán trách anh, chỉ cố gắng sống bằng những gì mình có. Mỗi ngày, tôi chăm sóc cây khế như báu vật, vì nó là nguồn sống duy nhất của tôi. Đến mùa, cây ra trái ngọt, từng chùm khế chín vàng trĩu cành. Tôi vui lắm vì có thể hái khế đem đổi lấy gạo để sống qua ngày. Một hôm, có một con chim lạ, to lớn bay đến đậu trên cây. Nó ăn những quả khế chín vàng của tôi. Nhìn thấy vậy, tôi buồn bã than thở:
– Chim ơi, đây là cây khế duy nhất nuôi sống ta. Nếu ngươi ăn hết thì ta biết lấy gì mà sống?
Thật kỳ lạ, con chim bỗng cất tiếng nói:
– Ăn một quả, trả một cục vàng. May túi ba gang, mang theo mà đựng.
Nghe vậy, tôi vô cùng kinh ngạc nhưng cũng làm theo lời chim dặn. Tôi may một chiếc túi ba gang, chờ đợi điều kỳ diệu sẽ xảy ra. Hôm sau, chim đến và chở tôi bay qua bao núi non, biển cả, đến một hòn đảo đầy vàng bạc. Tôi chỉ lấy vừa đủ một túi nhỏ rồi trở về. Nhờ số vàng ấy, tôi xây dựng lại nhà cửa, giúp đỡ những người nghèo khổ xung quanh và sống một cuộc đời bình yên.
Khi nghe tin tôi trở nên giàu có, anh trai tôi liền tìm đến dò hỏi. Tôi thật thà kể lại câu chuyện về con chim thần và hòn đảo vàng. Anh tôi vốn tham lam, nên lập tức đổi hết gia sản của mình lấy cây khế, mong chờ chim thần đến. Quả nhiên, khi cây khế ra trái, chim thần lại đến. Anh tôi cũng than khóc, và chim cũng bảo may túi ba gang. Nhưng vì lòng tham vô đáy, anh tôi đã may một chiếc túi thật to, to gấp nhiều lần túi của tôi. Chim thần vẫn đưa anh tôi đến hòn đảo vàng, nhưng anh không dừng lại ở mức vừa đủ mà lấy đầy túi, nhét chật cả vạt áo. Khi chim cất cánh bay về, vì túi quá nặng, anh tôi không thể bám vững, cuối cùng rơi xuống biển và không bao giờ trở về nữa.
Chứng kiến bi kịch của anh trai, tôi vừa thương vừa trách. Giá như anh biết đủ, không tham lam, thì có lẽ đã không phải chịu kết cục đau lòng như vậy. Câu chuyện của tôi là một bài học lớn về lòng tham và sự biết đủ trong cuộc sống. Tôi hy vọng mọi người luôn ghi nhớ rằng, hạnh phúc không nằm ở việc có nhiều vàng bạc, mà là biết trân trọng những gì mình đang có.
Bài viết tham khảo số 3:
Ta là chàng Thạch Sanh, một người có số phận đặc biệt và trải qua nhiều thử thách trong cuộc đời. Hôm nay, ta muốn kể lại câu chuyện của chính mình, một câu chuyện về lòng dũng cảm, sự chính nghĩa và công bằng.
Từ khi sinh ra, ta đã là một đứa trẻ mồ côi, sống trong túp lều nhỏ bên gốc đa. Ta lớn lên bằng nghề đốn củi, sống cuộc đời giản dị nhưng đầy khó khăn. Một ngày nọ, ta gặp một người tên Lý Thông. Hắn giả vờ kết nghĩa huynh đệ với ta, nhưng thực chất là kẻ gian xảo, chỉ muốn lợi dụng ta.
Lúc bấy giờ, dân làng ta đang phải cống nạp mạng sống cho một con chằn tinh hung ác. Đến lượt Lý Thông bị bắt đi, hắn liền lập mưu lừa ta đi thay. Nhưng với sức mạnh và lòng dũng cảm, ta đã chiến đấu với chằn tinh, dùng lưỡi búa sắc bén tiêu diệt nó. Khi ta quay về, Lý Thông lừa dối ta, cướp công và tâu với nhà vua rằng chính hắn đã giết chằn tinh. Không lâu sau, công chúa bị yêu tinh bắt đi. Nhà vua lo lắng, hứa gả con gái cho ai cứu được công chúa. Trong cơn nguy khốn, ta đã tìm đến hang sâu nơi yêu tinh giam giữ nàng, dùng sức mạnh của mình để đánh bại yêu tinh và giải cứu công chúa. Nhưng Lý Thông vẫn không từ bỏ âm mưu, hắn tiếp tục hãm hại ta, đẩy ta vào ngục tối. Nhờ tiếng đàn thần kỳ mà ta được cứu thoát, sự thật được phơi bày, Lý Thông và mẹ hắn bị trừng phạt thích đáng. Ta được nhà vua gả công chúa, trở thành phò mã và sống hạnh phúc. Cuối cùng, ta đã chứng minh rằng kẻ gian ác sẽ không thể thoát khỏi công lý, còn người hiền lương, dũng cảm thì sẽ luôn được đền đáp xứng đáng.
Câu chuyện của ta là minh chứng cho chân lý rằng ở hiền gặp lành, cái thiện luôn chiến thắng cái ác. Mong rằng bài học này sẽ mãi được ghi nhớ trong lòng mọi người.
Lưu ý khi làm bài:
- Đóng vai/Hóa thân để kể lại truyện cần sử dụng ngôi kể thứ nhất trong bài viết
- Không nhất thiết phải kể đầy đủ các chi tiết, sự việc trong nguyên tác nhưng cần chú ý bám sát cốt truyện
- Có thể kết hợp tự sự với các yếu tố miêu tả, biểu cảm để bài viết hấp dẫn hơn





