Đề thi học kì 1 Ngữ văn 6 THCS Phúc Đồng (Long Biên) | (2024-2025)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu
Ông bà ngoại tôi có nếp nhà gạch rất cũ. Người ta thường đồn rằng tuổi nó dễ đã đến ngoài một trăm năm. Nhưng kể tuổi thực của nó, cũng chưa lão quá như vậy. Chỉ trong vòng một kỷ, trên hoặc dưới cái quãng người Tây vào tỉnh Hà Nội lần thứ nhất. Không phải ông bà ngoại của tôi làm nên nếp nhà ấy. Nó là cái cơ nghiệp hương hoả. Ông tôi được gánh thừa tự, đèn nhang cho một ông bác mất không có con trai [...]
Tôi ngẩn ngơ nhìn ông tôi bê chậu nước vôi đi xung quanh tường, quét những hình tròn tròn. Lốt vôi tỏ mãi, trắng xoá trên màu tường gạch hung đỏ. Đến bây giờ hãy còn dấu rõ ràng. Những người bạn vào nhà tôi, tưởng như vào một chiếc tàu biển mà bên thành tàu có những lỗ đại bác, hoặc những cửa tròn trong khoang nhìn ra mặt sóng.
Ngoài sân, cây cối um như rừng. Mảnh sân đất dài nhưng hẹp, lúc nào cũng ẩm, vì ánh nắng không lọt xuống mấy. Cây na, cây lựu, một cây cam sành, cây hồng quả, cây ổi lớn chi chít cành. Giữa có cây ngọc lan. Đầu mùa hè, hoa ngọc lan chín trắng muốt, hương ngát ra tận ngoài đầu ngõ. Các dì tôi hay bắc ghế đẩu hái hoa lan gài lên mái tóc, lần vào đầu vành khăn. Cạnh cây ngọc lan là một cây đào thực to. Cái sân bé hoẻn mà lủng củng những cây. Đối với tôi, là cả một thế giới cây cối [...]
Năm nào cũng có đôi vợ chồng chim chào mào tha rác đến làm tổ trong một cành đào rậm lá cao cao. Tháng năm, tháng sáu, những con chim mới nở đã mạnh cánh và cứng mỏ, thì vợ chồng con cái nhà chim bỏ tổ, ríu rít mang nhau đi. Tôi hóng xem kỹ càng từ hổm chú chào mào đực quặp ở đâu về cành cây từng cuộng rạ nhỏ. Khi ấp trứng, chúng hót líu lo suốt sớm chiều. Rồi những ngày tha mồi vất vả. Hai vợ chồng chim cũng gầy phờ người. Buổi sáng mát, mấy chú chim con chen nhau đứng trên thành tổ ngóng ra. Tôi ngồi núp một bên bể nước say mê ngắm nghía. Tôi không thích bắn. Nói cho đúng tôi cũng không dám bắt các chú chim nhỏ ấy. Ông tôi cấm.
Đến ngày chim rời tổ, “bồng bế” nhau đi, tôi ngẩn ngơ nhớ.
Trích Vườn nhà ngoại tôi (Cỏ dại - Tô Hoài) (https://bom.so/1oVWRI)
Văn bản trên thuộc thể loại nào?
Dựa vào đặc điểm nội dung, cách kể và tính chất ghi chép của văn bản để xác định thể loại.
Văn bản ghi lại những kỉ niệm, sự việc và cảm xúc của người kể về ngôi nhà, khu vườn nhà ngoại trong quá khứ nên thuộc thể loại hồi kí.
Người kể truyện trong văn bản trên là ai?
Dựa vào cách xưng hô và những trải nghiệm được thuật lại trong văn bản để xác định người kể chuyện.
Người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp kể lại những kỉ niệm và cảm xúc của mình về nhà ngoại, khu vườn và đàn chim.
Dòng nào nêu đúng đặc điểm thể loại được thể hiện ở đoạn trích trong văn bản “Vườn nhà ngoại tôi”?
Dựa vào đặc điểm của thể loại hồi kí và nội dung được ghi lại trong đoạn trích.
Đoạn trích ghi lại những sự việc, quan sát, nhận xét và tâm trạng có thực mà người kể đã trải qua trong quá khứ.
Từ nào trong các từ dưới đây là từ ghép?
Phân tích cấu tạo của các từ, chú ý mối quan hệ về nghĩa giữa các tiếng.
“Hương hỏa” là từ ghép, gồm hai tiếng đều có nghĩa, cùng chỉ việc thờ cúng và tài sản dành cho việc thờ cúng tổ tiên.
Nội dung của văn bản trên kể về sự việc gì?
Khái quát các sự việc, hình ảnh và kỉ niệm được kể xuyên suốt văn bản.
Văn bản kể về những kỉ niệm tuổi thơ của nhân vật “tôi” tại nhà ngoại, gắn với ngôi nhà, khu vườn và những chú chim chào mào.
Chỉ ra từ mượn trong các từ dưới đây?
Dựa vào nguồn gốc của từ để nhận diện từ mượn trong các phương án.
“Cơ nghiệp” là từ Hán Việt, có nguồn gốc từ tiếng Hán và được sử dụng trong tiếng Việt.
Đâu là chi tiết xác thực được đề cập đến trong văn bản?
Tìm những sự việc, hình ảnh cụ thể được người kể trực tiếp quan sát, trải nghiệm và ghi lại trong văn bản.
Các chi tiết về nếp nhà gạch, mảnh sân, khu vườn, ông bà và các dì đều được kể lại cụ thể, chân thực từ kí ức của nhân vật “tôi”.
Dòng nào thể hiện tâm trạng, cảm xúc của nhân vật “tôi”?
Tìm những câu văn trực tiếp bộc lộ cảm xúc, tâm trạng của nhân vật “tôi”.
Cụm từ “ngẩn ngơ nhớ” trực tiếp thể hiện nỗi nhớ và sự lưu luyến của nhân vật “tôi” khi đàn chim rời tổ.
Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: “Đến ngày chim rời tổ, “bồng bế” nhau đi, tôi ngẩn ngơ nhớ.”
Xác định từ ngữ được sử dụng khác với cách diễn đạt thông thường, sau đó phân tích hình ảnh và cảm xúc mà cách diễn đạt đó gợi ra.
Tác dụng của biện pháp tu từ.
+ Làm cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn gây ấn tượng với người đọc, người nghe.
+ Làm nổi bật hình ảnh đàn chim mang hành động của con người, gần gũi với con người....
+ Thể hiện sự quan sát tài tình của tác giả...
Từ những cảm xúc của nhân vật “tôi” khi được sống trong khu vườn em hãy viết đoạn văn (từ 3 đến 5 câu) ghi lại cảm xúc của bản thân khi được sống hòa mình với thiên nhiên.
Dựa vào trải nghiệm hoặc cảm nhận của bản thân khi hòa mình với thiên nhiên để trình bày cảm xúc chân thực, kết hợp nêu ý nghĩa của thiên nhiên đối với con người.
Gợi ý: niềm vui sướng, hạnh phúc khi được tận hưởng cảm giác hòa mình vào thiên nhiên… thiên nhiên như một liệu pháp thần kì giúp con người chữa lành về mặt tinh thần.. giải tỏa căng thẳng, stress...
Phần II. Viết
Viết bài văn kể lại một kỉ niệm đáng nhớ của em.
1. Mở bài
Giới thiệu về kỉ niệm sẽ được kể (những kỉ niệm đáng nhớ, vui, buồn là gì?)
2. Thân bài
a. Giới thiệu khái quát về câu chuyện.
- Giới thiệu thời gian, không gian xảy ra câu chuyện.
- Giới thiệu những nhân vật có liên quan đến câu chuyện.
b. Kể lại các sự việc trong câu chuyện
- Điều gì đã xảy ra?
- Vì sao câu chuyện lại xảy ra như vậy?
- Cảm xúc của người viết khi xảy ra câu chuyện, khi kể lại câu chuyện?
3. Kết bài.
Nêu cảm xúc của người viết với câu chuyện đã xảy ra và rút ra bài học cho bản thân.
Mùa hạ đi qua thường để lại trên sân trường những vệt nắng vàng và mùi hoa phượng còn vương trong gió. Mỗi khi bắt gặp sắc đỏ ấy, em lại nhớ đến một buổi chiều đặc biệt của tuổi thơ, khi em cùng các bạn tham gia một cuộc thi kéo co ở trường. Đó không chỉ là một buổi vui chơi đầy tiếng cười mà còn là lần đầu tiên em hiểu rằng để làm nên một chiến thắng, mỗi người đều phải biết tin tưởng và cố gắng vì tập thể.
Hôm ấy, sân trường rực rỡ dưới ánh nắng cuối ngày. Những hàng cây rung rinh trong gió, từng lá cờ nhỏ trước sân khấu bay phần phật, tiếng nói cười của học sinh vang lên khắp nơi. Em cùng các bạn trong lớp chuẩn bị tham gia cuộc thi kéo co. Trước giờ thi, ai cũng háo hức nhưng không khỏi hồi hộp. Đội của em có nhiều bạn nhỏ con nên ban đầu chúng em khá lo lắng. Cô giáo động viên cả đội phải bình tĩnh, đứng vững và quan trọng nhất là biết phối hợp với nhau.
Khi tiếng còi vang lên, cuộc thi bắt đầu. Hai đội cùng nắm chặt sợi dây, chân bám xuống mặt sân. Tiếng cổ vũ từ hai bên vang lên mỗi lúc một lớn. Lúc đầu, đội em bị kéo về phía đối phương. Một vài bạn bắt đầu mất sức, còn em cũng thấy hai bàn tay nóng rát. Nhưng nghe tiếng các bạn trong lớp hô vang, chúng em lại cùng nhau lấy lại tinh thần. Cả đội đồng loạt dồn sức, từng người giữ chắc vị trí của mình. Cuối cùng, chúng em kéo được sợi dây về phía vạch quy định. Tiếng reo hò bùng lên. Em và các bạn ôm lấy nhau, vừa cười vừa thở dốc. Điều khiến em vui nhất không phải là chiến thắng mà là cảm giác cả lớp đã cùng nhau vượt qua một thời điểm tưởng như sắp bỏ cuộc.
Sau cuộc thi, cô giáo khen cả đội vì đã biết đoàn kết. Lời khen ấy khiến em suy nghĩ rất lâu. Em nhận ra rằng trong một tập thể, không phải ai cũng cần mạnh mẽ nhất, nhanh nhất hay giỏi nhất. Điều quan trọng là mỗi người đều cố gắng hết sức và không bỏ mặc người bên cạnh khi họ đang mệt mỏi. Từ hôm đó, em biết lắng nghe bạn bè hơn, chủ động giúp đỡ khi làm việc nhóm và không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn.
Đến bây giờ, mỗi khi mùa hạ trở về, những vệt nắng trên sân trường lại đưa em về với buổi chiều năm ấy. Em vẫn nhớ tiếng hò reo, nhớ sợi dây kéo co căng lên trong đôi tay và nhớ cảm giác vui sướng khi cả đội cùng đứng bên nhau. Kỉ niệm ấy giống như một cánh hoa phượng được ép giữa trang sách tuổi thơ, đã khô theo năm tháng nhưng màu sắc của nó vẫn còn nguyên. Nhờ kỉ niệm ấy, em hiểu rằng những điều đẹp đẽ nhất đôi khi được tạo nên từ sự đồng lòng của rất nhiều trái tim nhỏ bé.





