Đề thi học kì 2 Ngữ văn 6 THCS Tứ Liên (2023-2024)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm:
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay”.
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm;
Mực đọng trong nghiên sầu…
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay,
Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài giời mưa buị bay.
Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưA.
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?
(Vũ Đình Liên, Ông đồ)
Bài thơ Ông đồ viết về điều gì?
Kí ức ngày Tết cổ truyền
Không khí ngày Tết
Những điều đổi thay trong cái nhìn Tết xưa và Tết nay
Dấu ấn văn hóa ngày Tết cổ truyền với hình ảnh ông đồ trong chiều tuyến tính của thời gian chỉ còn là hoài niệm.
Xác định nội dung và hình tượng trung tâm được thể hiện xuyên suốt bài thơ.
Bài thơ tái hiện hình ảnh ông đồ cùng tục xin chữ ngày Tết, từ cảnh đông vui trong quá khứ đến sự vắng vẻ ở hiện tại, qua đó thể hiện nỗi hoài niệm, xót xa trước sự mai một của một nét đẹp văn hóa.
Các khổ thơ trong bài, hầu hết được gieo bằng vần gì?
Vần chân
Vần chân, vần lưng
Vần lưng
Không gieo vần
Xác định vị trí của tiếng hiệp vần trong các dòng thơ.
Các tiếng gieo vần chủ yếu nằm ở cuối dòng thơ, vì vậy bài thơ chủ yếu sử dụng vần chân.
Hai dòng thơ “Giấy đỏ buồn không thắm/ Mực đọng trong nghiên sầu…” sử dụng biện pháp tu từ nào?
Ẩn dụ
Nhân hóa
So sánh
Hoán dụ
Dựa vào đặc điểm của các biện pháp tu từ để xác định cách tác giả sử dụng từ ngữ.
Tác giả gán trạng thái, cảm xúc của con người “buồn”, “sầu” cho “giấy đỏ”, “mực”, vốn không có cảm xúc
Nhận định KHÔNG ĐÚNG về những nghệ thuật đặc sắc của bài thơ?
Tái hiện không gian nghệ thuật với dòng tự sự trữ tình từ chiều quá khứ đến hiện tại.
Sử dụng kết hợp giữa phương thức biểu cảm với tự sự và miêu tả.
Sử dụng nhiều từ Hán Việt để tạo nên sắc thái trang trọng.
Sử dụng nhiều biện pháp tu từ và hình ảnh biểu trưng để tăng sức diễn đạt cho tứ thơ.
Đối chiếu từng nhận định với đặc điểm nghệ thuật của bài thơ.
Bài thơ không sử dụng nhiều từ Hán Việt để tạo sắc thái trang trọng; ngôn ngữ chủ yếu gần gũi, giản dị, giàu sức gợi.
Những dòng thơ: “Bao nhiêu người thuê viết/ Tấm tắc ngợi khen tài/ Hoa tay thảo những nét/ Như phượng múa, rồng bay” thể hiện thái độ gì của tác giả với nhân vật trữ tình?
Sự trân trọng, ngưỡng mộ tài viết chữ thư pháp với những đường nét mềm mại, uốn lượn, có hồn của ông đồ.
Lòng tự hào về giá trị truyền thống dân tộc: chơi câu đối chữ.
Cảm mến trước tài năng, tấm lòng của ông đồ.
Niềm kính nể với những con người có tài viết chữ thư pháp.
Dựa vào hình ảnh và từ ngữ miêu tả tài năng của ông đồ để xác định tình cảm của tác giả.
Hình ảnh “hoa tay”, “phượng múa, rồng bay” ca ngợi nét chữ tài hoa, đẹp đẽ, qua đó thể hiện sự trân trọng, ngưỡng mộ tài viết chữ của ông đồ.
Từ “thảo” trong dòng thơ “Hoa tay thảo những nét” thuộc từ loại gì?
Động từ
Danh từ
Tính từ
Số từ
Xác định từ loại dựa vào chức năng và ý nghĩa của từ trong câu.
“Thảo” trong “thảo những nét” chỉ hoạt động viết, vẽ nên thuộc động từ.
Trạng ngữ trong dòng thơ “Ngoài trời mưa bụi bay” là gì?
Trời
Ngoài trời
Mưa bụi
Bay
Xác định thành phần phụ bổ sung thông tin về thời gian, không gian, nơi chốn cho sự việc.
“Ngoài trời” bổ sung thông tin về không gian diễn ra hoạt động “mưa bụi bay”, nên là trạng ngữ.
Nếu gói mạch cảm xúc của bài thơ này trong một tính từ, thì tính từ nào dưới đây là phù hợp nhất?
Vui mừng
Tự hào
Xót xa
Buồn
Xác định cảm xúc chủ đạo được thể hiện qua toàn bộ bài thơ.
Hình ảnh ông đồ từ chỗ được trọng vọng đến khi bị lãng quên, cùng câu hỏi “Hồn ở đâu bây giờ?” thể hiện nỗi xót xa trước sự mai một của nét đẹp văn hóa truyền thống.
Em hãy xác định biện pháp tu từ nghệ thuật trong dòng thơ: “Hoa tay thảo những nét” và nêu tác dụng của biện pháp tu từ ấy?
Xác định từ ngữ mang nghĩa chuyển và đối chiếu với đối tượng được nói đến để nhận diện biện pháp tu từ; sau đó nêu tác dụng.
- Biện pháp tu từ: hoán dụ “hoa tay” chỉ ông đồ - những con người có tài viết chữ mềm mại, thanh thoát, đẹp.
- Tác dụng:
+ Việc miêu tả: Nhấn mạnh thêm tài năng, sự khéo léo, điêu luyện trong viết chữ câu đối của ông đồ.
+ Việc biểu cảm: Thể hiện sự yêu quý, ngưỡng mộ tài năng của ông đồ của tác giả.
Qua bài thơ Ông đồ, em hiểu gì về tục “xin chữ” mỗi dịp Tết đến? Nếu Tết năm tới, được bố, mẹ dẫn đi xin chữ, em sẽ xin chữ gì? Vì sao em chọn chữ đó?
Dựa vào nội dung bài thơ và hiểu biết về phong tục truyền thống để trình bày suy nghĩ cá nhân.
- Tục xin chữ đầu năm thể hiện việc coi trọng chữ nghĩa, tri thức. Đầu năm mới, mọi người đi xin chữ với tâm thế cầu mong một năm may mắn, bình an.
- Em sẽ xin chữ: bình an, may mắn, sum vầy, hạnh phúc, an khang thịnh vượng,…
Phần II. Viết
Thử tưởng tượng mình là một nhà báo, đến một vùng đất, làng quê nào đó vào dịp Tết để viết bài đăng đầu năm. Em hãy viết bài văn miêu tả lại cảnh sinh hoạt những ngày Tết ở vùng đất ấy (về cảnh lễ hội văn hóa dân gian, cảnh đêm giao thừa,…).
- Mở bài: Giới thiệu khái quát cảnh sinh hoạt em sẽ miêu tả.
- Thân bài: Miêu tả chi tiết, cụ thể về cảnh sinh hoạt ấy bằng cách làm rõ các nội dung sau:
+ Nêu địa điểm và thời gian xảy ra cảnh sinh hoạt.
+ Tập trung miêu tả quang cảnh, hoạt động diễn ra các sự việc, hành động, ngôn ngữ,…, đặc sắc, đáng nhớ (thời tiết, cảnh vật, con người, không khí,…), kết hợp với yếu tố tự sự để thuật lại một số diễn biến đáng chú ý của cảnh sinh hoạt.
+ Nêu điều làm em thấy ấn tượng (về cảnh, về con người, về nét văn hóa,…).
- Kết bài: Cảm xúc và suy nghĩ của em về cảnh sinh hoạt em miêu tả.
Những ngày cuối năm, khi những cơn gió lạnh dần nhường chỗ cho hơi ấm mùa xuân, tôi có dịp trở về một ngôi làng nhỏ nằm bên dòng sông xanh. Với tư cách một người viết báo, tôi muốn ghi lại những hình ảnh đẹp của vùng quê trong những ngày Tết để gửi đến bạn đọc bài viết đầu xuân. Và quả thật, ngay từ những bước chân đầu tiên, tôi đã bị cuốn hút bởi không khí Tết vừa rộn ràng, náo nhiệt, vừa thân thương, bình dị nơi đây.
Sáng hai mươi tám Tết, cả ngôi làng như khoác lên mình một chiếc áo mới. Hai bên đường, những hàng cây rung rinh trong gió, những khóm hoa cúc vàng rực rỡ trước hiên nhà. Nhà nào cũng tất bật chuẩn bị đón năm mới. Người lớn lau dọn nhà cửa, trẻ nhỏ háo hức theo ông bà đi chợ Tết. Ngoài chợ làng, tiếng người mua bán vang lên không ngớt. Những mẹt bánh chưng xanh, những rổ quýt vàng, những cành đào hồng thắm được bày bán khắp nơi. Hương thơm của lá dong, của bánh trái hòa quyện trong không khí khiến tôi cảm nhận rõ ràng rằng mùa xuân đã thực sự về.
Chiều cuối năm, sân đình của làng trở nên đông vui hơn thường ngày. Người dân tập trung để tham gia lễ hội truyền thống. Lá cờ nhiều màu tung bay trong gió, tiếng trống hội vang lên từng hồi rộn rã. Các cụ già mặc áo dài truyền thống, những cô chú trong trang phục chỉnh tề, còn trẻ em thì ríu rít chạy theo người lớn. Những trò chơi dân gian như kéo co, bịt mắt bắt dê, ném còn lần lượt diễn ra. Tiếng reo hò, cổ vũ vang lên khắp sân đình. Có lúc, một đội vừa giành chiến thắng, mọi người cùng vỗ tay, cười nói vui vẻ. Tôi đưa máy ảnh lên ghi lại từng khoảnh khắc và nhận ra rằng lễ hội không chỉ mang đến niềm vui mà còn giúp những phong tục đẹp của quê hương được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Khi màn đêm buông xuống, ngôi làng lại mang một vẻ đẹp khác. Đêm giao thừa, mọi người tạm gác công việc để trở về bên gia đình. Trên những con đường nhỏ, ánh đèn từ các ngôi nhà hắt ra tạo thành những vệt sáng lung linh. Trẻ em háo hức chờ khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Trong sân mỗi gia đình, bàn thờ được trang hoàng trang trọng, mâm ngũ quả được sắp xếp đẹp mắt. Mùi hương trầm thoang thoảng khiến không gian trở nên ấm cúng và thiêng liêng.
Đúng thời khắc giao thừa, tiếng chuông từ ngôi chùa đầu làng vang lên giữa không gian tĩnh lặng. Mọi người cùng chúc nhau những lời tốt đẹp. Những em nhỏ khoanh tay chúc ông bà mạnh khỏe, cha mẹ hạnh phúc. Ngoài trời, những chùm pháo hoa rực rỡ thắp sáng bầu trời đêm. Tiếng reo vui vang lên, những nụ cười xuất hiện trên gương mặt mọi người. Tôi đứng giữa dòng người, lặng lẽ ghi lại những hình ảnh ấy và cảm nhận một niềm vui khó tả.
Điều khiến tôi ấn tượng nhất chính là sự gắn kết giữa con người trong những ngày đầu năm. Dù cuộc sống ngày thường có bận rộn đến đâu, Tết vẫn là dịp để mọi người trở về, gặp gỡ, thăm hỏi và trao cho nhau những lời chúc tốt đẹp. Những phong tục như đi chợ Tết, dự hội làng, chơi trò chơi dân gian hay sum họp bên gia đình đã tạo nên một không gian văn hóa đậm đà bản sắc quê hương.
Chuyến đi kết thúc khi những ngày Tết đầu tiên dần qua đi, nhưng những hình ảnh về ngôi làng ven sông vẫn còn in đậm trong tâm trí tôi. Là một người viết báo, tôi hiểu rằng điều đáng quý nhất mình mang về không chỉ là những bức ảnh hay những dòng chữ, mà còn là cảm nhận về vẻ đẹp của con người và văn hóa nơi đây. Tết ở vùng quê ấy giản dị mà ấm áp, náo nhiệt mà thân thương. Tôi tin rằng, dù cuộc sống có đổi thay, những nét đẹp truyền thống ấy vẫn sẽ luôn là một phần không thể thiếu trong tâm hồn mỗi người Việt Nam.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
