Đề thi học kì 2 Ngữ văn 6 PGD&ĐT huyện Lý Nhân (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
SỰ TÍCH CÂY VÚ SỮA
Ngày xưa, có một cậu bé được mẹ cưng chiều nên rất nghịch và ham chơi. Một lần, bị mẹ mắng, cậu vùng vằng bỏ đi. Cậu la cà khắp nơi, mẹ cậu ở nhà không biết cậu ở đâu nên buồn lắm. Ngày ngày mẹ ngồi trên bậc cửa ngóng cậu về. Một thời gian trôi qua mà cậu vẫn không về. Vì quá đau buồn và kiệt sức, mẹ cậu gục xuống. Không biết cậu đã đi bao lâu.
Một hôm, vừa đói vừa rét, lại bị trẻ lớn hơn đánh, cậu mới nhớ đến mẹ.
- “Phải rồi, khi mình đói, mẹ vẫn cho mình ăn, khi mình bị đứa khác bắt nạt, mẹ vẫn bênh mình, về với mẹ thôi".
Cậu liền tìm đường về nhà. Ở nhà, cảnh vật vẫn như xưa, nhưng không thấy mẹ đâu. Cậu khản tiếng gọi mẹ:
- Mẹ ơi, mẹ đi đâu rồi, con đói quá! - Cậu bé gục xuống, rồi ôm một cây xanh trong vườn mà khóc.
Kỳ lạ thay, cây xanh bỗng run rẩy. Từ các cành lá, những đài hoa bé tí trổ ra, nở trắng như mây. Hoa tàn, quả xuất hiện, lớn nhanh, da căng mịn, xanh óng ánh. Cây nghiêng cành, một quả to rơi vào tay cậu bé.
Cậu bé cần một miếng thật to. Chát quá.
Quả thứ hai rơi xuống. Cậu lột vỏ, cắn vào hạt quả. Cứng quá.
Quả thứ ba rơi xuống. Cậu khẽ bóp quanh quanh quả, lớp vỏ mềm dần rồi khẽ nút ra một kẽ nhỏ. Một dòng sữa trắng sóng sánh trào ra, ngọt thơm như sữa mẹ.
Cậu bé ghé môi hứng lấy dòng sữa ngọt ngào, thơm ngon như sữa mẹ.
Cây rung rinh cành lá, thì thào: “Ăn trái ba lần mới biết trái ngon. Con có lớn khôn mới hay lòng mẹ.".
Cậu và lên khóc. Mẹ đã không còn nữa. Cậu nhìn lên tán lá, lá một mặt xanh bóng, mặt kia đỏ hoe như mắt mẹ khóc chờ con. Cậu ôm lấy thân cây mà khóc, thân cây xù xì, thô ráp như đôi bàn tay làm lụng của mẹ. Nước mắt cậu rơi xuống gốc cây. Cây xòa cành ôm cậu, rung rinh cảnh lá như tay mẹ âu yếm vỗ về. Cậu kể cho mọi người nghe chuyện về người mẹ và nỗi ân hận của mình...
Trái cây thơm ngon ở vườn nhà cậu, ai cũng thích. Họ đem về gieo trồng khắp nơi và đặt tên là CÂY VÚ SỮA.
Người kể câu chuyện trên là ai?
Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định người kể chuyện
Người kể chuyện là tác giả dân gian
Giải thích ý nghĩa của từ "ngọt ngào" trong câu: "Cậu bé ghé môi hứng lấy dòng sữa ngọt ngào, thơm ngon như sữa mẹ.".
Vận dụng kiến thức về cách giải thích nghĩa của từ
- Nghĩa của từ "ngọt ngào": diễn tả vị ngọt của dòng sữa, đồng thời gợi tả cảm giác yêu thương, ấm áp như tình mẹ dành cho con.
Ghi lại các sự việc chính trong câu chuyện (sắp xếp theo diễn biến câu chuyện).
Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định cốt truyện (chuỗi các sự kiện chính trong văn bản)
- Cậu bé nghịch ngợm, bỏ nhà đi vì bị mẹ mắng.
- Mẹ cậu bé buồn bã, ngày đêm trông ngóng con về.
- Cậu bé đói rét, nhớ mẹ và tìm đường về nhà.
- Cậu bé ôm cây xanh trong vườn và khóc vì không thấy mẹ.
- Cây xanh rung rẩy, ra hoa kết quả, sữa từ quả ngọt ngào như sữa mẹ.
- Cậu bé nhận ra tình yêu của mẹ, ôm cây khóc và kể lại câu chuyện cho mọi người.
- Mọi người đặt tên cho cây là cây vú sữa.
Chỉ ra những chi tiết thể hiện yếu tố kỳ ảo trong câu chuyện.
Vận dụng kiến thức về các chi tiết kì ảo trong truyện
- Cây xanh bỗng nhiên rung rẩy, từ cành lá trổ ra hoa và kết quả.
- Cây thì thào nói với cậu bé: "Ăn trái ba lần mới biết trái ngon. Con có lớn khôn mới hay lòng mẹ."
- Cây xòa cành ôm cậu bé như tay mẹ âu yếm vỗ về.
Nêu ý nghĩa của câu chuyện.
Căn cứ vào nội dung văn bản để rút ra ý nghĩa
Câu chuyện "Sự tích cây vú sữa" mang ý nghĩa về tình mẫu tử thiêng liêng, sự hối hận muộn màng và bài học về lòng hiếu thảo. Câu chuyện nhắc nhở chúng ta phải biết yêu thương, kính trọng và hiếu thảo với cha mẹ khi còn có thể.
Nếu em là nhân vật cậu bé trong câu chuyện ở phần Đọc - hiểu, em sẽ kể cho mọi người nghe về nỗi ân hận của mình như thế nào? Em muốn gửi đến các bạn đồng trang lứa lời nhắn nhủ gì?
Hãy trả lời những câu hỏi trên bằng một đoạn văn ngắn (khoảng 08 câu).
Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp với những hiểu biết cá nhân
Nếu em là cậu bé, em sẽ kể với mọi người rằng: "Tôi đã từng là một đứa con hư, chỉ biết đòi hỏi mà không hiểu được tấm lòng của mẹ. Tôi đã bỏ nhà đi, khiến mẹ phải đau khổ, mòn mỏi chờ đợi. Đến khi nhận ra lỗi lầm và quay trở về thì mẹ đã không còn nữa. Sự hối hận này sẽ theo tôi suốt cuộc đời. Tôi mong rằng các bạn hãy luôn yêu thương, kính trọng cha mẹ, đừng để đến khi mất đi rồi mới hối hận. Hãy trân trọng từng giây phút bên cạnh những người thân yêu của mình."
Phần II. Viết
Viết một bài văn nghị luận bày tỏ ý kiến của em về vấn đề: Học sinh cần rèn luyện tính kiên trì.
Hình thức: bài văn
Dạng bài: nghị luận xã hội
Vấn đề nghị luận: Học sinh cần rèn luyện tính kiên trì
I. Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề: Trong học tập và cuộc sống, tính kiên trì là phẩm chất vô cùng quan trọng
- Khẳng định: Học sinh cần rèn luyện tính kiên trì để đạt được thành công
II. Thân bài:
1. Giải thích khái niệm:
- Kiên trì là sự bền bỉ, nhẫn nại theo đuổi mục tiêu đến cùng
- Biểu hiện: không bỏ cuộc trước khó khăn, duy trì nỗ lực trong thời gian dài
2. Vì sao học sinh cần rèn luyện tính kiên trì:
Trong học tập:
- Giúp tiếp thu kiến thức hiệu quả (ví dụ: kiên trì làm bài tập khó)
- Đạt kết quả tốt trong các kỳ thi quan trọng
- Hình thành thói quen học tập tốt
Trong cuộc sống:
- Rèn luyện nhân cách, ý chí
- Chuẩn bị tinh thần đối mặt với thử thách tương lai
- Tạo dựng niềm tin từ người khác
3. Biểu hiện của tính kiên trì ở học sinh:
- Dành thời gian ôn tập đều đặn
- Không nản chí khi gặp bài khó
- Theo đuổi đam mê (học nhạc, thể thao...)
- Vượt qua khó khăn cá nhân để đến trường
4. Giải pháp: Cách rèn luyện tính kiên trì
- Đặt mục tiêu cụ thể, chia nhỏ thành các bước
- Tạo thời gian biểu hợp lý
- Học từ những tấm gương kiên trì
- Tìm động lực từ gia đình, thầy cô
- Tự thưởng khi đạt mốc quan trọng
5. Mở rộng vấn đề:
- Phê phán thói bỏ cuộc nửa chừng
- Cảnh báo hậu quả của sự thiếu kiên trì
- Liên hệ thực tế những tấm gương thành công nhờ kiên trì
III. Kết bài:
- Khẳng định lại vai trò của tính kiên trì
- Lời kêu gọi hành động: mỗi học sinh nên rèn luyện đức tính này từ hôm nay
- Niềm tin vào thành công khi có lòng kiên trì
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
