Đề kiểm tra học kì 2 Ngữ văn 6 THCS Đinh Tiên Hoàng (Ninh Bình) | (2024-2025)
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau:
VẾT SẸO
Chú bé đưa cho mẹ tờ giấy mời họp hội nghị phụ huynh của trường tiểu học. Lạ thay, khi thấy mẹ bảo sẽ tham dự chú bé lộ vẻ sững sờ! Đây là lần đầu tiên bạn học và cô giáo có dịp gặp mặt mẹ chú, mà chú thì chẳng muốn chút nào. Chú rất ngượng ngập vì vẻ bề ngoài của mẹ. Mặc dù khá xinh đẹp, nhưng phía bên má phải của bà có một vết sẹo rất lớn. Chú bé chưa bao giờ hỏi tại sao và trong trường hợp nào mẹ lại bị như vậy. Suốt buổi họp lớp, chẳng ai để ý đến vết sẹo ấy mà chỉ ấn tượng về vẻ duyên dáng và phong cách cư xử ấm áp của bà. Tuy vậy, chú bé vẫn bối rối và lẩn tránh mọi người. Tình cờ, chú nghe lỏm được câu chuyện giữa mẹ và cô giáo chủ nhiệm.
– Dạ, vì sao bà lại bị vết sẹo này trên mặt vậy ạ? – cô giáo rụt rè hỏi.
– Khi con trai tôi còn đỏ hỏn, nó bị kẹt trong một căn phòng bị hỏa hoạn. Lửa bén dữ quá nên không ai dám xông vào, thế là tôi liều mình lao đại vào. Vừa chạy tới bên nôi của cháu thì tôi thấy một thanh xà sắp rơi xuống. Không kịp suy nghĩ, tôi liền ghé thân che cho con rồi bất tỉnh luôn. May mà một anh lính cứu hỏa đến kịp và cứu hai mẹ con tôi ra. Vết sẹo đã thành vĩnh viễn, nhưng tôi không bao giờ hối hận về điều đó.
Nghe xong chú nhỏ ùa tới ôm chầm lấy mẹ, nước mắt lưng tròng. Người chú run lên vì xúc động. Đức hy sinh của mẹ thanh cao quá! Cả ngày hôm đó, chú cứ nắm riết lấy tay mẹ không rời.
(Theo Hạt giống tâm hồn, NXB Thành Phố Hồ Chí Minh, 2002, tập 2, Tr. 142)
Câu chuyện trên được kể theo ngôi kể thứ mấy?
Dựa vào người kể chuyện và cách sử dụng đại từ, xác định người kể có trực tiếp tham gia câu chuyện hay không.
Câu chuyện trên được kể theo ngôi kể thứ ba.v
Tìm các cụm danh từ trong đoạn văn sau: “Vừa chạy tới bên nôi của cháu thì tôi thấy một thanh xà sắp rơi xuống. Không kịp suy nghĩ, tôi liền ghé thân che cho con rồi bất tỉnh luôn. May mà một anh lính cứu hỏa đến kịp và cứu hai mẹ con tôi ra.”
Xác định các từ trung tâm là danh từ và những từ ngữ đứng trước/sau bổ sung ý nghĩa cho danh từ đó.
Các cụm danh từ trong đoạn văn là: một thanh xà, một anh lính cứu hỏa, hai mẹ con tôi.
Câu nói: Vết sẹo đã thành vĩnh viễn, nhưng tôi không bao giờ hối hận về điều đó. cho thấy mẹ cậu bé là người thế nào?
Dựa vào hành động và lời nói của nhân vật để nhận xét phẩm chất, tình cảm của nhân vật.
Câu nói Vết sẹo đã thành vĩnh viễn, nhưng tôi không bao giờ hối hận về điều đó. cho thấy mẹ cậu bé là người:
+ Rất yêu con.
+ Sẵn sàng hy sinh tính mạng của mình để cứu con.
Từ câu chuyện Vết sẹo em hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân?
Rút ra bài học từ hành động, tình cảm và sự thay đổi nhận thức của nhân vật trong câu chuyện.
- Hãy luôn biết ơn, kính trọng và hiếu thảo với những người đã có công sinh thành dưỡng dục mình bởi đó là gốc rễ để hình thành nhân cách trong mỗi con người.
- Hãy luôn nhớ ơn và yêu quý mẹ của mình, hãy ở bên mẹ, yêu thương và chia sẻ cùng mẹ khi còn có thể.
- Không nên đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài mà cần phải hiểu và tôn trọng họ qua những trải nghiệm và nỗ lực của họ. Câu chuyện cũng là một lời nhắc nhở về tình yêu thương sự hy sinh của người mẹ làm thay đổi suy nghĩ và hành động của con cái.
- Tình mẫu tử luôn là thiêng liêng, vô giá nhất trên đời vì vậy cần biết ơn, yêu thương người thân của mình.
Phần II. Viết
Trường học không chỉ là nơi ươm mầm giấc mơ mà còn là nơi để chúng ta tạo dựng những tình bạn đẹp. Vậy mà vẫn còn đâu đó việc bắt nạt trong trường học. Hãy trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng bắt nạt trong môi trường học đường hiện nay.
Trình bày ý kiến theo bố cục: giải thích → biểu hiện → nguyên nhân/hậu quả → giải pháp → khẳng định quan điểm.
a) Giới thiệu vấn đề nghị luận: Hiện tượng bắt nạt trong trường học hiện nay.
b) Triển khai vấn đề cần nghị luận:
Học sinh có thể triển khai vấn đề theo nhiều cách khác nhau, có thể đưa ra nhiều góc nhìn, nhiều cách giải quyết vấn đề không giống như đáp án tuy nhiên cần có sức thuyết phục, không vi phạm các chuẩn mực đạo đức và pháp luật, đảm bảo được các ý cơ bản sau:
(1) Giải thích: Hiện tượng bắt nạt là một hiện tượng tiêu cực trong xã hội, biểu hiện bằng những hành vi sai lệch với chuẩn mực đạo đức, pháp luật hiện hành...
(2) Biểu hiện của hiện tượng bắt nạt trong trường học hiện nay: đánh nhau, xâm phạm thân thể, trấn lột, bạo lực tinh thần bằng lời nói, sai khiến, cô lập...
(3) Ý kiến/quan điểm của bản thân về hiện tượng trên và lý giải rõ vì sao:
* Ý kiến/quan điểm của bản thân về hiện tượng trên (đồng tình/không đồng tình): Không đồng tình với hiện tượng trên.
* Lý giải rõ vì sao (lý lẽ, bằng chứng): Bắt nạt trong trường học gây ra những hậu quả nghiêm trọng về thể chất, tinh thần cho học sinh, ảnh hưởng lớn cho cá nhân, gia đình và xã hội...
+ Việc bắt nạt trong trường học sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tâm sinh lý của người bị bắt nạt (lo lắng, sợ hãi, căng thẳng, bất an, mất tự tin, thậm chí bị trầm cảm).
+ Kết quả học tập sa sút: (chán học, không tập trung được vào học tập, lo sợ khi đến lớp, kết quả học tập ngày càng kém...)
+ Tư tưởng, ý thức, thái độ và đạo đức của học sinh bắt nạt bạn bị ảnh hưởng nghiêm trọng (ngao du, kết bạn với những người bạn xấu, tụ tập bè phái chia rẽ mất đoàn kết…); Học sinh gây bạo lực bị bạn bè xa lánh trở thành đối tượng bị thù hằn hoặc phải chịu sự kỷ luật của thầy cô, nhà trường (đình chỉ học, đuổi học...), nghiêm trọng hơn là phải chịu sự truy tố của pháp luật.
+ Làm suy giảm về đạo đức, nhân cách, gây ra lối sống lệch lạc, buông thả, sống thiếu tình yêu thương, thiếu trách nhiệm với bản thân và mọi người...
c) Kết thúc vấn đề: Khẳng định lại ý kiến của bản thân.





