Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 6 THCS Huỳnh Thúc Kháng (2023-2024)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
| Anh đội viên thức dậy Thấy trời khuya lắm rồi Mà sao Bác vẫn ngồi Đêm nay Bác không ngủ. Lặng yên bên bếp lửa Vẻ mặt Bác trầm ngâm Ngoài trời mưa lâm thâm Mái lều tranh xơ xác.Anh đội viên nhìn BácCàng nhìn lại càng thươngNgười Cha mái tóc bạcĐốt lửa cho anh nằm |
Rồi Bác đi dém chănTừng người từng người mộtSợ cháu mình giật thộtBác nhón chân nhẹ nhàngAnh đội viên mơ màngNhư nằm trong giấc mộngBóng Bác cao lồng lộngẤm hơn ngọn lửa hồng. |
(Trích “Đêm nay Bác không ngủ”, Minh Huệ)
Đoạn thơ được viết theo thể thơ gì?
Bốn chữ
Năm chữ
Tự do
Lục bát
Đếm số tiếng trong từng dòng thơ và đối chiếu với đặc điểm của các thể thơ.
Mỗi dòng thơ chủ yếu có 5 tiếng
Đoạn thơ có cách gieo vần như thế nào?
Vần lưng
Vần lưng kết hợp vần chân
Vần chân
Không gieo vần
Xác định tiếng hiệp vần ở cuối các dòng thơ và xem xét cách gieo vần.
Các tiếng cuối dòng như “rồi – ngồi – ngủ”, “ngâm – thâm”, “thương – bạc – nằm” tạo cách gieo vần chân.
Đoạn thơ có bao nhiêu từ láy?
Năm từ
Sáu từ
Bảy từ
Tám từ
Tìm các từ có sự lặp lại âm hoặc tiếng, tạo sắc thái gợi hình, gợi cảm.
Các từ láy trong đoạn thơ: “lâm thâm”, “xơ xác”, “trầm ngâm”, “lồng lộng”, “nhẹ nhàng”, “mơ màng” → có 6 từ.
Dòng thơ “Người Cha mái tóc bạc” sử dụng biện pháp tu từ gì?
Ẩn dụ
Nhân hóa
So sánh
Hoán dụ
Xác định cách gọi tên sự vật/người dựa trên nét tương đồng về phẩm chất hoặc tình cảm.
“Người Cha” là hình ảnh ẩn dụ chỉ Bác Hồ, thể hiện sự gần gũi, yêu thương của Bác đối với các chiến sĩ.
Biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ: “Bóng Bác cao lồng lộng/ Ấm hơn ngọn lửa hồng” có tác dụng gì?
Giúp cho hình ảnh Bác Hồ hiện lên rõ ràng, chân thực, gần gũi và gắn bó với con người.
Giúp tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, hình ảnh Bác Hồ hiện lên chân thực, cụ thể.
Nhấn mạnh hình ảnh miêu tả, tạo nhịp điệu cho câu thơ, thể hiện tình cảm kính yêu của anh đội viên đối với Bác Hồ.
Giúp tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt, hình ảnh Bác Hồ hiện lên lớn lao mà gần gũi, ấm áp tình người.
Xác định hình ảnh được so sánh và ý nghĩa của phép so sánh trong câu thơ.
“Ấm hơn ngọn lửa hồng” nhấn mạnh sự ấm áp của tình yêu thương, làm hình ảnh Bác hiện lên lớn lao mà gần gũi, ấm áp tình người.
Hành động “nhón chân nhẹ nhàng” của Bác thể hiện điều gì?
Là thói quen trong việc đi lại hằng ngày của Bác.
Thể hiện sự quan sát tinh tế và bày tỏ ước mơ của nhân vật trữ tình.
Tấm lòng yêu thương sâu xa và sự tôn trọng, nâng niu của vị lãnh tụ đối với bộ đội.
Thể hiện sự quan sát tinh tế của nhà thơ, đồng thời giúp cho việc thể hiện ý nghĩa bài thơ được cụ thể, sâu sắc hơn.
Dựa vào hành động và hoàn cảnh của nhân vật để xác định phẩm chất được thể hiện.
“Nhón chân nhẹ nhàng” cho thấy Bác ân cần, chu đáo, sợ làm các chiến sĩ thức giấc → thể hiện tình yêu thương sâu sắc.
Nghĩa của từ “mơ màng” trong đoạn thơ là:
Thấy phảng phất, không rõ ràng, trong tình trạng mơ ngủ hay giống như mơ ngủ.
Mong mỏi một cách không thiết thực những điều không rõ ràng, không có trong thực tế.
Say mê theo đuổi những hình ảnh xa xôi, hư ảo, xa lìa với thực tại.
Luôn luôn nghĩ tới, tưởng tượng điều mình mong ước.
Dựa vào ngữ cảnh của câu thơ để xác định nghĩa của từ.
“Mơ màng” chỉ trạng thái nửa tỉnh, nửa mơ, cảm nhận sự vật không thật rõ ràng
Nêu nội dung chính của đoạn thơ.
Khái quát các hình ảnh, sự việc và cảm xúc nổi bật trong đoạn thơ.
Nội dung chính của đoạn trích: Tâm trạng ngạc nhiên, xúc động của anh đội viên trước cử chỉ ân cần, sự quan tâm chu đáo của Bác Hồ dành cho mình và các chiến sĩ. Hình ảnh Bác Hồ hiện lên vừa lớn lao, vĩ đại nhưng lại hết sức gần gũi sưởi ấm lòng anh hơn cả ngọn lửa hồng.
Cảm nhận của em về tình cảm của anh đội viên đối với Bác Hồ trong đoạn thơ.
Dựa vào từ ngữ, hình ảnh và hành động của anh đội viên để xác định tình cảm dành cho Bác.
Tình cảm của anh đội viên đối với Bác Hồ trong đoạn trích: Anh đội viên yêu thương, kính trọng và biết ơn Bác – vị lãnh tụ vĩ đại, người cha già kính yêu của dân tộc.
Bác Hồ là tấm gương sáng về đạo đức. Qua đoạn thơ trên, em học tập được điều gì ở Bác Hồ kính yêu?
Dựa vào những phẩm chất của Bác được thể hiện trong đoạn thơ để rút ra bài học cho bản thân.
Gợi ý:
+ Lòng yêu thương con người;
+ Sự quan tâm đến mọi người;
+ …
Phần II. Viết
Kể lại trải nghiệm một việc làm tốt của bản thân.
- Giới thiệu việc tốt mà em đã làm.
- Thời gian, địa điểm em đã thực hiện công việc đó?
- Em cùng bạn thực hiện hay chỉ một mình? Có người khác chứng kiến hay không?
- Người được giúp đỡ biểu lộ tâm trạng gì khi được em giúp?
- Tâm trạng của em thế nào khi làm việc đó? (vui, ý nghĩa,…)
- Cảm nghĩ của em sau khi thực hiện việc tốt đó.
Em từng nghe mẹ nói rằng: “Trao yêu thương sẽ nhận lại yêu thương” nhưng chưa bao giờ em hiểu hết được ý nghĩa của câu nói ấy cho đến khi em giúp đỡ được một bà cụ nghèo khổ, lúc bấy giờ em mới thấy rằng khi trao yêu thương cho người khác không chỉ nhận lại tình yêu của mọi người mà còn đem lại niềm hạnh phúc cho chính bản thân mình.
Em còn nhớ hôm ấy là một buổi sáng mùa đông, trời đã bớt sương, những tia nắng yếu ớt đã lấp ló xuất hiện, nhưng cái giá buốt vẫn còn trong gió. Chúng em có tiết học thể dục ngoài trời, ai nấy đều co ro vì cái lạnh, hai tay đút chặt vào túi áo không muốn rời. Trong lúc chúng em tự khởi động để chờ cô giáo vào lớp bỗng xuất hiện một bà cụ đã già đang tiến lại gần.
Người cụ gầy gò, đi liêu xiêu trong gió lạnh. Cụ mặc một chiếc áo không còn nhìn được rõ là màu gì nữa, có lẽ trước đây nó màu đỏ nhưng vì mặc lâu đã chuyển sang màu nâu bạc, trên tay áo đã sờn đi vì mặc nhiều, những vết cáu bẩn ở tay áo làm mọi người chẳng dám đến gần. Đôi tay cụ run lên vì cái lạnh, trên khuôn mặt hiện rõ sự khắc khổ, đôi mắt mờ đi, cái miệng món mém tím lại và run lập cập. Cụ tiến gần tới chỗ chúng em đang tập trung, trên tay cụ cầm một chiếc giỏ có đựng: kẹo cao su, vài gói tăm bông, mấy gói tăm và mấy chiếc bật lửa,… Hình ảnh này quả thực rất quen thuộc với chúng em, vì ngày nào đi học về, ra đến cổng trưởng chúng em đều bị những người như cụ xúm lại vây quanh mời mua. Các bạn của em thấy cụ tiến đến đều đứng tránh sang một bên, cụ mời đến ai bạn đó đều xua tay đến đó. Cụ thất vọng, đi hết bạn này đến bạn khác mong mỏi một tấm lòng hảo tâm sẽ mua giúp cụ. Nhưng đã đi gần hết lớp học rồi mà vẫn chưa có bàn tay đưa ra giúp đỡ cụ. Có những bạn còn bàn tán “bà ấy bẩn quá” “sao lại cho bà ấy vào đây nhỉ”,…
Rồi bà chầm chập đi đến chỗ em. Em cũng đã định như các bạn khác, chỉ cần xua tay một cái thật lạnh lùng là bà cụ sẽ bỏ đi. Nhưng khi cụ đến gần, ánh mắt cụ nhìn em tha thiết, như van nài làm ơn hãy giúp cụ, lúc bấy giờ em không đủ can đảm để nhấc cánh tay mình lên nữa. Em nhìn lại cụ, rồi lục tìm khắp túi nọ đến túi kia, trong người em không còn một đồng nào để mua giúp cụ. Thực sự lúc đó em cảm thấy mình mới bất lực làm sao, trong lúc cụ cầm em giúp đỡ nhất mà em lại chẳng thể làm gì giúp cụ. Em chợt nhớ mình vẫn còn một chiếc bánh bao được mẹ mua cho ăn sáng, nhưng em chưa kịp ăn thì đã vào lớp. Em quyết định lấy chiếc bánh bao ấy, kính cẩn hai tay biếu cụ và nói:
- Cụ ơi, cháu chẳng có tiền để mua giúp cụ, chỉ còn chiếc bánh này, cụ cầm lấy và ăn cụ nhé. Lần sau cụ đến cháu nhất định sẽ mua giúp cụ, cụ nhé.
Em trao chiếc bánh cho cụ, ánh mắt cụ hiện lên vừa rạng rỡ, vừa tràn đầy tình yêu thương. Cụ cầm lấy chiếc bánh, đôi bàn tay lạnh cóng làm cho em giật mình. Chắc hẳn cuộc sống của cụ rất cực khổ, bởi vậy mà đến tuổi này cụ vẫn phải vất vả đi bán hàng rong. Cụ cầm lấy chiếc bánh rồi cảm ơn em, giọng cụ nghẹn lại, khóe mắt đã ươn ướt. Như nghĩ ra điều gì đó, cụ vội lấy trong chiếc giỏ của mình một phong kẹo trao cho em, và bảo đó là quà tặng cho lòng tốt bụng của cháu. Em nhất quyết không cầm và trả lại cho cụ.
Cụ cầm cả phong kẹo và chiếc bánh trong tay rồi quay đi, bước chân cụ nhanh hơn, các bạn trong lớp quay trở lại giờ học. Em vẫn cố ngoái theo cụ, cụ đi đến chỗ rẽ thì dừng lại, ở góc đường một đứa bé không rõ trai hay gái chạy ra ôm chầm lấy cụ. Có lẽ nó vui lắm vì cụ mang về chiếc bánh cho nó. Một chiếc bánh bé tí hon thôi mà có thể làm nó vui mừng đến vậy. Còn em, đôi khi không biết quý trọng, vứt đi những đồ ăn mẹ đã chuẩn bị, mẹ đã mua cho. Em quả thật là một cô bé hư, từ sau lần ấy em không bao giờ dám vứt đồ ăn đi nữa.
Việc tốt ấy của em thật nhỏ bé, nhưng em đã cảm thấy rất vui và hạnh phúc. Chỉ một chiếc bánh nhưng bằng tấm lòng chân thành em đã mang đến niềm vui cho cả cụ và em bé, không chỉ vậy em còn rút ra cho minh những bài học quý giá: phải luôn trân trọng những thứ mình có và giúp đỡ người khác khi có thể.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
