Đề thi giữa kì 2 Ngữ văn 6 THCS Sàng Ma Sáo (2023-2024)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi bên dưới:
BA CÔ CON GÁI
Ngày xưa có một người đàn bà nghèo sinh được ba cô con gái. Bà rất yêu thương các con, bà lo cho các con từng li, từng tí. Nhà nghèo, bà phải làm lụng vất vả để nuôi các con nhưng bà không hề phàn nàn. Được mẹ yêu thương chăm sóc, ba cô con gái lớn nhanh như thổi. Cả ba cô đều đẹp như trăng rằm. Thế rồi lần lượt hết cô này đến cô khác đi lấy chồng, bà mẹ ở nhà một mình.
Năm tháng trôi qua, bà mẹ mỗi ngày một già, sức mỗi ngày một yếu. Một hôm bà thấy trong người mệt mỏi, bà biết mình không sống được bao lâu nữa, bà nhớ các con nhưng cả ba cô đều ở xa quá bà không thể đến thăm các con được, bà liền nhờ Sóc con đưa thư cho ba cô con gái. Bà dặn Sóc:
- Sóc khôn ngoan, Sóc hãy nói với các con ta là ta đang ốm và bảo chúng về ngay thăm ta Sóc nhé.
Sóc con vâng lời mang thư đi. Sóc đi ròng rã một ngày một đêm mới đến nhà cô chị cả. Cô chị cả đang cọ chậu. Sóc con đưa thư cho cô và nói:
- Chị cả ơi! Mẹ chị đang ốm đấy, mẹ chị muốn gặp chị. Chị hãy về ngay cho mẹ gặp.
Nghe Sóc nói, cô cả đáp:
- Thật vậy à Sóc? Mẹ chị đang ốm à? Ôi! Chị buồn quá! Chị thương mẹ chị quá! Chị muốn về thăm mẹ chị ngay nhưng chị còn phải cọ xong mấy cái chậu này đã.
Nghe chị cả nói xong, Sóc con giận dữ:
- Thương mẹ, thương mẹ mà lại còn cọ chậu xong mới về thăm mẹ. Thôi chị cứ ở nhà mà cọ chậu đi!
Ngay lúc đó cô chị cả liền ngã lăn ra đất biến thành con rùa to bò ra khỏi nhà. Sóc con lại tìm đến nhà cô hai. Phải mất một ngày một đêm nữa Sóc con mới đến được nhà cô hai. Cô hai đang xe chỉ. Sóc con đưa thư và nói:
- Chị hai ơi! Mẹ chị đang ốm đấy, mẹ chị muốn gặp chị. Chị hãy về cho mẹ gặp đi.
Nghe Sóc nói, cô hai đáp:
- Thật vậy à Sóc? Mẹ chị đang ốm à? Chị muốn về thăm mẹ chị ngay nhưng chị còn phải xe xong chỗ chỉ này đã. Nghe cô hai nói xong, Sóc con giận dữ:
- Thương mẹ, thương mẹ mà lại còn xe chỉ xong mới về thăm mẹ. Thôi được. Vậy chị cứ ở nhà mà xe chỉ suốt đời đi!
Sóc vừa nói xong thì cô hai liền biến thành một con nhện suốt đời giăng tơ. Sóc con lại tìm đến nhà cô út. Cô đang nhào bột. Sóc con đưa thư cho cô út. Đọc thư xong cô hốt hoảng tái cả mặt, vội bỏ bột đấy tất tả về thăm mẹ ngay. Thấy cô út thật tình thương mẹ, Sóc con âu yếm nói:
- Cô út ơi! Cô là người con hiếu thảo. Mọi người ai cũng yêu thương, quý mến cô. Các con cô ai cũng quý mến cô.
(Truyện dân gian Việt Nam)
Nhân vật chính của văn bản trên là ai?
Cô con gái út
Sóc
Cô chị cả
Cô chị hai
Xác định nhân vật giữ vai trò trung tâm, xuất hiện xuyên suốt và có ảnh hưởng đến diễn biến chính của câu chuyện.
Văn bản tập trung kể về ba cô con gái và cách mỗi người đối xử với mẹ khi mẹ bị ốm; trong đó cô út là nhân vật thể hiện rõ phẩm chất hiếu thảo.
Văn bản trên thuộc thể loại văn học dân gian nào?
Truyền thuyết
Truyện cổ tích
Truyện cười
Truyện ngụ ngôn
Dựa vào đặc điểm thể loại và các yếu tố kì ảo trong văn bản để xác định thể loại.
Câu chuyện có yếu tố biến hóa kì ảo: cô chị cả biến thành rùa, cô chị hai biến thành nhện; đồng thời thể hiện bài học về lòng hiếu thảo. Đây là đặc điểm của truyện cổ tích.
Văn bản trên được kể theo ngôi kể nào?
Kể theo ngôi thứ nhất.
Kể theo ngôi thứ ba.
Kể theo ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba.
Kể theo ngôi kể khác.
Xác định người kể chuyện và đối chiếu với dấu hiệu nhận biết các ngôi kể.
Người kể không trực tiếp tham gia câu chuyện mà gọi tên các nhân vật như “bà mẹ”, “cô chị cả”, “Sóc”, “cô út”,… Vì vậy, văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
[...] Đọc thư xong cô hốt hoảng tái cả mặt, vội bỏ bột đấy tất tả về thăm mẹ ngay. Hành động của cô út trong câu văn trên thể hiện điều gì?
Lòng hiếu thảo
Sự bất hiếu
Sự nhiệt tình
Sự vô trách nhiệm
Dựa vào hành động và thái độ của nhân vật để xác định phẩm chất được thể hiện.
Cô út “hốt hoảng”, “vội bỏ bột”, “tất tả về thăm mẹ” ngay khi biết mẹ bị ốm. Những hành động đó thể hiện sự quan tâm, yêu thương và lòng hiếu thảo.
Nội dung của văn bản trên là gì?
Kể về một người mẹ bị ốm
Kể về con sóc khôn ngoan
Kể về tình cảm của ba cô con gái dành cho mẹ
Kể về người mẹ mong gặp con.
Khái quát các sự việc chính và tình cảm của các nhân vật đối với mẹ để xác định nội dung chính.
Câu chuyện xoay quanh việc ba cô con gái ứng xử khác nhau khi mẹ bị ốm: hai cô chị đặt công việc lên trên việc thăm mẹ, còn cô út vội vàng về chăm mẹ. Qua đó, văn bản làm nổi bật tình cảm của ba cô con gái dành cho mẹ.
Chỉ ra tác dụng của phép tu từ so sánh trong câu văn sau: “Cả ba cô đều đẹp như trăng rằm.”
Sự trưởng thành của ba cô con gái.
Sự lớn lên rất nhanh của ba cô gái.
Sự chăm sóc chu đáo của mẹ cho ba cô con gái.
Làm nổi bật sự xinh đẹp về ngoại hình của ba cô con gái.
Xác định hình ảnh được so sánh và đối tượng được làm nổi bật qua phép so sánh.
Hình ảnh “đẹp như trăng rằm” lấy vẻ đẹp sáng trong của trăng rằm để so sánh với ba cô con gái, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp ngoại hình của họ.
Người kể chuyện trong văn bản trên thể hiện thái độ gì?
Ca ngợi tấm lòng yêu thương, hiếu thảo với người mẹ của cô gái út.
Chán ghét đối với sự ích kỉ của con cái với người mẹ.
Ca ngợi sự đoàn kết của những người con.
Cả A và C đều đúng.
Dựa vào cách xây dựng nhân vật và kết thúc câu chuyện để xác định thái độ của người kể.
Người kể dành lời khen ngợi cô út là “người con hiếu thảo”, đồng thời thể hiện sự không đồng tình với cách ứng xử của hai cô chị. Vì vậy, thái độ nổi bật là ca ngợi lòng hiếu thảo của cô út.
Từ “ròng rã” trong câu “Sóc đi ròng rã một ngày một đêm mới đến nhà cô chị cả.” được hiểu theo nghĩa nào?
Đi nhiều, đi quãng đường dài.
Liên tục không ngừng nghỉ trong suốt một thời gian dài.
Đi suốt ngày đêm, liên tục.
Đi lâu, đi quá xa, không nghỉ.
Đặt từ “ròng rã” trong ngữ cảnh để xác định nghĩa phù hợp.
“Ròng rã” chỉ một hành động diễn ra liên tục, kéo dài trong một khoảng thời gian khá lâu, không ngừng nghỉ. Trong câu, Sóc phải đi liên tục suốt một ngày một đêm.
Qua văn bản trên, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Từ hành động, thái độ của các nhân vật, xác định bài học mà câu chuyện muốn gửi gắm và liên hệ với bản thân.
- Mẹ là người có công sinh thành, nuôi dưỡng, giáo dục chúng ta nên người.
- Là con cái, ta không được quên ơn dưỡng dục của người mẹ. Phải biết yêu thương, sống hiếu thảo với mẹ của mình.
Viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu nêu suy nghĩ của em về tấm lòng hiếu thảo trong cuộc sống.
Khái niệm - biểu hiện - ý nghĩa - bài học.
- Nội dung
+ Khái niệm lòng hiếu thảo
+ Biểu hiện của lòng hiếu thảo
+ Ý nghĩa của lòng hiếu thảo
Phần II. Viết
Hãy đóng vai nhân vật kể lại một truyện cổ tích mà em yêu thích nhất.
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất.
- Giới thiệu được nhân vật trong truyện
- Kể hoàn cảnh diễn ra câu chuyện, lần lượt các sự kiện chính trong truyện. (Lưu ý không làm thay đổi, biến dạng các yếu tố cơ bản của cốt truyện ở truyện gốc)
- Kết thúc câu truyện cùng với bài học rút ra cho bản thân và mọi người.
Tôi tên Thạch Sanh. Tôi vốn là con trai của Ngọc Hoàng, được phái xuống trần làm con trong một gia đình người nông dân hiền lành. Từ lúc mới sinh ra, cha tôi đã qua đời. Vài năm sau, mẹ tôi cũng mất. Kể từ đó, tôi sống một mình dưới gốc đa. Tài sản lớn nhất của tôi là lưỡi rìu mà cha để lại. Tôi còn được thiên thần dạy cho đủ loại võ nghệ cao cường.
Một hôm, tôi đang ngồi dưới gốc đa thì có người đến hỏi. Anh ta xưng là Lí Thông, làm nghề bán rượu. Anh ta còn đề nghị kết nghĩa huynh đệ với tôi. Mồ côi cha mẹ, lại thiếu thốn tình thương từ nhỏ, tôi liền đồng ý ngay. Tôi dọn đến nhà sống cùng với mẹ con Lí Thông. Hằng ngày, tôi lên rừng kiếm củi, còn Lí Thông đi bán rượu. Tôi thường tự nguyện làm giúp việc nhà.
Bỗng lần nọ, tôi đi kiếm củi trở về thì thấy trong nhà đã bày sẵn rượu thịt. Hai anh em tôi vừa ăn, vừa trò chuyện. Anh Lí Thông nói với tôi:
- Đêm nay đến lượt anh đi canh miếu thờ, nhưng còn mẻ rượu chưa xong. Vậy em chịu khó đi thay cho anh một đêm, đến sáng lại về.
Tôi nghe vậy liền đồng ý. Đêm đó, tôi đang nằm lim dim ngủ. Bỗng nhiên, một con chằn tinh lao đến định ăn thịt tôi. Tôi cầm lấy rìu đánh nhau với con quái vật. Chẳng bao lâu, lưỡi rìu của tôi đã xé xác con chằn tinh làm đôi. Con quái vật hiện nguyên hình là một con trăn khổng lồ. Tôi chặt đầu con quái vật đem về.
Khi về đến nhà, tôi gọi anh Lí Thông. Nhưng chẳng có ai ra mở cửa. Tôi chỉ nghe thấy tiếng mẹ con anh Lí Thông van xin tha mạng. Tôi lấy làm lạ, liền nói:
- Anh Lí Thông ơi, em là Thạch Sanh đây. Mau mở cửa cho em!
Lúc này, Lí Thông liền ra mở cửa. Tôi kể lại rõ mọi sự tình. Sau đó, anh ta nói với tôi:
- Đó là con vật nuôi của vua, giết nó là mang tội. Nhân lúc trời còn chưa sáng, em hãy trốn đi. Mọi việc để anh giải quyết.
Tôi từ biệt Lí Thông rồi trốn về gốc đa cũ. Một hôm, tôi đang ngồi dưới gốc đa thì nhìn thấy con đại bàng rất to đang quắp một cô gái. Tôi liền lấy cung tên bắn nó bị thương, rồi lần theo vết máu thì tìm ra hang của đại bàng.
Mấy ngày sau, dân làng mở hội rất đông vui. Tôi đến xem thì tình cờ gặp được Lí Thông. Anh ta kể cho tôi nghe việc đang tìm đại bàng để cứu công chúa. Tôi đã kể lại mọi việc cho Lí Thông nghe. Đến hang, tôi xin xuống trước. Tôi đánh nhau với đại bàng, cứu được công chúa. Nhưng Lí Thông đã ra lệnh cho quân sĩ vần đá lớn lấp kín cửa hang lại, rồi kéo nhau về.
Tôi nhận ra mình đã bị Lí Thông lừa, đành đi khắp hang để tìm lối ra. Đến cuối hang thì thấy một chàng trai bị nhốt trong cũi sắt. Tôi lấy dùng cung tên bắn tan cũi sắt cứu chàng trai. Hỏi ra mới biết chàng là con trai của vua Thủy tề. Sau đó, tôi được mời xuống Thủy cung chơi. Trước khi trở về, vua Thủy Tề còn tặng cho tôi một một cây đàn thần.
Về đến nơi, chưa rõ sự tình ra sao, tôi đã bị đám lính canh bắt vào ngục với tội ăn cắp rồi bị bắt giam vào ngục. Ở trong ngục, tôi lấy cây đàn được vua Thủy Tề tặng ra đánh. Có lẽ nhà vua nghe được tiếng đàn nên đã cho người giải tôi đến. Lí Thông cũng có mặt. Tôi đem hết mọi chuyện xảy ra kể cho vua nghe. Nhà vua giao Lí Thông cho tôi trừng trị và hứa sẽ gả công chúa cho tôi. Nể tình xưa, tôi tha cho Lí Thông được trở về quê cũ.
Lễ cưới được tổ chức linh đình thì hoàng tử các nước chư hầu trước kia bị công chúa từ hôn đem quân sang đánh. Tôi đem đàn ra gảy, tiếng đàn của tôi vừa cất lên đã khiến quân sĩ mười tám nước bủn rủn chân tay xin hàng. Tôi sai người nấu cơm thiết đãi binh sĩ. Thấy niêu cơm bé xíu, họ tỏ ý coi thường. Nhưng họ cứ ăn mãi vẫn không hết niêu cơm, mới phục rồi kéo nhau về nước. Sau này, nhà vua không có con trai nên đã truyền ngôi cho tôi.
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
