Đề thi giữa học kỳ 2 Ngữ văn 6 trường THCS P.Bình Định (2024 -2025)

Đếm số tiếng trong các dòng thơ và đối chiếu với đặc điểm của các thể thơ đã học để xác định thể thơ.

Đếm số tiếng ở các dòng thơ; số tiếng không đều, không theo khuôn cố định → thơ tự do.

Tìm những từ ngữ trực tiếp gợi sự nhọc nhằn, chịu thương chịu khó, hi sinh của người mẹ; chọn phương án có đầy đủ các từ ngữ phù hợp.

Các từ “rong ruổi, chắt chiu, vai gầy, thao thức” đều gợi sự tảo tần, vất vả của người mẹ.

Xác định mục đích biểu đạt chủ yếu của bài thơ: kể chuyện, miêu tả hay bộc lộ cảm xúc, tình cảm.

Bài thơ chủ yếu bộc lộ tình yêu thương, xót xa và lòng biết ơn của người con đối với mẹ.

Dựa vào vị trí của dấu chấm lửng và nội dung câu thơ để xác định tác dụng của dấu câu trong ngữ cảnh.

Dấu chấm lửng sau “na, hồng, ổi, thị…” cho thấy còn nhiều loại quả tương tự chưa được liệt kê hết.

Đọc kĩ khổ thơ, chú ý câu thơ chứa từ “ngọt ngào” và xác định điều gì đã tạo nên “vị ngọt ngào” ấy.

“Vị ngọt ngào” được cảm nhận như kết tinh từ những năm tháng mẹ chắt chiu, vun vén.

Phân tích hình ảnh “đôi vai gầy” để thấy sự vất vả, nhọc nhằn của mẹ; từ đó xác định cảm xúc của người con.

Hình ảnh “đôi vai gầy” gợi sự nhọc nhằn, vất vả của mẹ, qua đó thể hiện sự xót xa, thương cảm của người con.

Đọc từng dòng thơ, tìm các từ có cấu tạo láy và đếm số lượng từ láy xuất hiện trong đoạn thơ.

Các từ láy là xao xác, thao thức, rưng rưng → có 3 từ láy.

Dựa vào kiến thức về từ Hán Việt, xác định từ có các yếu tố gốc Hán trong những từ ngữ đã cho.

“Vô tình” gồm các yếu tố Hán Việt “vô” và “tình” → là từ Hán Việt.

Tìm từ ngữ miêu tả “sương” như một con người để xác định biện pháp tu từ; sau đó nêu tác dụng đối với hình ảnh và cảm xúc của bài thơ.

- Biện pháp tu từ được sử dụng là nhân hóa, qua câu thơ “Sương vô tình đậu trên mắt rưng rưng!”

- Tác dụng: Biện pháp nhân hóa đã tạo cho câu thơ mang tính gợi hình gợi cảm, diễn tả sinh động và thể hiện sâu sắc tình cảm: giọt nước mắt của người con xót thương mẹ mình.

Khái quát những hình ảnh, chi tiết thể hiện sự vất vả, hi sinh của mẹ; từ đó nêu tình cảm của người con và viết thành đoạn văn 3–5 dòng.

Bài thơ “Mùa thu và mẹ” của tác giả Lương Đình Khoa đã thể hiện tình cảm yêu thương của tác giả đối với mẹ mình. Cùng với đó là sự biết ơn đối với người đã nuôi nấng mình. Hình ảnh người mẹ cùng những món quà quê hương được chắt chiu từ bàn tay mẹ qua bao tháng năm luôn được tác giả khắc sâu vào tâm trí. Vị ngọt từ những loài quả chính là sự kết tinh từ những giọt mồ hôi rơi, từ đôi bàn tay và từ đức tảo tần, hi sinh của mẹ.