Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 6 THCS Thị trấn Phúc Thọ (2022-2023)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc kĩ văn bản sau và trả lời câu hỏi bằng cách khoanh tròn vào chữ cái trước đáp án đúng/ thực hiện các yêu cầu:
Lặng rồi cả tiếng con ve
Con ve cũng mệt vì hè nắng oi.
ANhà em vẫn tiếng ạ ời,
Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru.
Lời ru có gió mùa thu
Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về.
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Đêm nay con ngủ giấc tròn,
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời”
(Mẹ, Trần Quốc Minh, Theo thơ chọn với lời bình, NXB Giáo dụC. 2002)
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Thơ tự do
Thơ lục bát
Thơ bốn chữ
Thơ năm chữ
Dựa vào số tiếng và cách gieo vần của các dòng thơ để xác định thể thơ.
Các câu thơ được tổ chức theo đặc điểm của thể thơ lục bát, gồm các dòng 6 tiếng và 8 tiếng.
Trong bài thơ, những âm thanh nào được tác giả nhắc đến?
Tiếng ve, tiếng ru, tiếng võng.
Tiếng ve, tiếng ru, tiếng gió thì thầm.
Tiếng ve, tiếng võng, tiếng mẹ nói chuyện.
Tiếng ve, tiếng những ngôi sao thì thầm với gió.
Đọc văn bản và tìm các từ ngữ chỉ âm thanh.
Bài thơ nhắc đến các âm thanh: tiếng ve, tiếng ạ ời, tiếng võng.
Câu thơ nào sau đây sử dụng biện pháp nghệ thuật ẩn dụ?
Lặng rồi cả tiếng con ve.
Những giôi sao thức ngoài kia.
Con ve cũng mệt vì hè nắng oi.
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Xác định hình ảnh được gọi tên bằng tên của sự vật khác dựa trên nét tương đồng.
Hình ảnh “giấc tròn” trong “Đêm nay con ngủ giấc tròn” được dùng theo nghĩa ẩn dụ, gợi giấc ngủ ngon, bình yên, trọn vẹn.
Văn bản thể hiện tâm tư, tình cảm gì của tác giả đối với người mẹ?
Yêu thương, quan tâm, chăm sóc cho mẹ già.
Lo lắng mẹ mệt vì thức quạt cho con ngủ.
Yêu thương, thấu hiểu và biết ơn đối với mẹ.
Chia sẻ nỗi vất vả nhọc nhằn với mẹ.
Dựa vào những hình ảnh, chi tiết thể hiện tình cảm của người con dành cho mẹ.
Qua lời thơ, tác giả thể hiện tình cảm yêu thương, thấu hiểu và biết ơn đối với người mẹ.
Theo em cái hay của hình ảnh so sánh trong câu thơ “Mẹ là ngọn gió của con suốt đời” là gì?
Cho ta thấy được tình thương yêu lớn lao, sự hi sinh thầm lặng, bền bỉ mẹ đối với con.
Mẹ thương con nên mẹ dành cả đời ngồi quạt mát để con có những giấc ngủ ngon.
Mẹ yêu con nên mẹ trở thành ngọn gió đến bên con suốt đời.
Mẹ không quản trưa hè oi bức ngồi quạt để cho con được yên giấc nồng.
Phân tích ý nghĩa của hình ảnh so sánh “mẹ” với “ngọn gió”.
“Ngọn gió” gợi sự mát lành, dịu dàng và luôn hiện diện; qua đó làm nổi bật tình yêu thương lớn lao, sự hi sinh thầm lặng, bền bỉ của mẹ.
Nhận định nào đúng về nghệ thuật của bài thơ trên?
Bài thơ có sự kết hợp thành công yếu tố biểu cảm với tự sự, nghị luận.
Giọng điệu của bài thơ mang âm hưởng của bài hát ru ngọt ngào, du dương, trìu mến.
Gieo thành công vần lưng, ngắt nhịp đa dạng, giọng điệu tha thiết sâu lắng.
Sử dụng thành công thể thơ lục bát mang giọng điệu của bài hát ru và biện pháp so sánh, ẩn dụ.
Dựa vào thể thơ, giọng điệu và các biện pháp tu từ nổi bật trong bài thơ.
Bài thơ sử dụng thể thơ lục bát, mang âm hưởng lời ru và kết hợp hiệu quả biện pháp so sánh, ẩn dụ.
Em hiểu “nắng oi” là nắng như thế nào?
Về mùa hè, trời nắng như đổ lửa, mọi người mọi vật phải tìm chỗ mát để nghỉ.
Về mùa hè, nắng nóng, không có gió, oi bức làm mọi người mọi vật rất khó chịu.
Về mùa hè, trời nắng nóng, thỉnh thoảng có những cơn gió nhè nhẹ thổi.
Về mùa hè, trời nắng chang chang, thời tiết thực sự là quá nóng.
Dựa vào nghĩa của từ “oi” và ngữ cảnh “hè nắng oi”.
“Nắng oi” chỉ thời tiết nóng bức, không có gió hoặc ít gió, gây cảm giác khó chịu.
Em hình dung như thế nào về người mẹ qua bài thơ trên?
Trong một ngày hè oi ả, đầy tiếng ve mẹ ngồi quạt mát cho con ngủ.
Đêm nào mẹ cũng hát ru ầu ơ cho con ngủ ngoan.
Mẹ thật lam lũ vất vả và dành tất cả tình yêu thương cho con.
Mẹ là ngọn gió cho con tận hưởng suốt đời.
Khái quát hình ảnh người mẹ qua các chi tiết được thể hiện trong bài thơ.
Mẹ hiện lên là người lam lũ, vất vả nhưng luôn dành tất cả tình yêu thương và sự chăm sóc cho con.
Nêu cảm nhận của về hai câu thơ sau (trình bày ngắn gọn bằng 3-4 câu văn):
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Xác định biện pháp nghệ thuật và phân tích ý nghĩa của hình ảnh, từ ngữ nổi bật.
+ Nghệ thuật: nhân hóa, so sánh
+ Hình ảnh người mẹ tần tảo sớm khuya lam lũ; yêu thương con…; cao quý đẹp đẽ ….
Từ văn bản trên rút ra bài học gì cho bản thân?
Từ nội dung bài thơ, rút ra bài học có ý nghĩa đối với bản thân.
Gợi ý: Cần biết yêu thương, kính trọng, quan tâm và biết ơn cha mẹ – những người đã sinh thành, chăm sóc và hi sinh vì mình.
Phần II. Viết
Bài thơ “Mẹ” (Trần Quốc Ninh) gợi lên trong ta những kí ức bên người thân yêu. Hãy nhớ và viết bài văn (dài khoảng 1 trang giấy thi) kể lại câu chuyện mà em đã trải nghiệm và có ấn tượng sâu sắc về một người thân trong gia đình.
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất.
- Giới thiệu được trải nghiệm.
- Các sự kiện chính trong trải nghiệm: bắt đầu – diễn biến – kết thúc.
- Bài học rút ra sau trải nghiệm
Gia đình có vai trò thật quan trọng, và đối với tôi cũng vậy. Trong gia đình, người mà tôi yêu thương nhất chính là mẹ.
Mẹ tôi là một người phụ nữ giản dị. Nhưng mẹ đã dành cho tôi những sự hy sinh thật phi thường. Bố mẹ chia tay khi tôi còn rất nhỏ. Tôi sống cùng với mẹ. Mẹ vừa phải làm mẹ, vừa phải làm bố. Nhờ có tình yêu thương vô bờ của mẹ đã lấp đầy khoảng trống tình cảm của bố.
Còn nhớ tuần trước, tôi đến nhà Hồng – cô bạn thân cùng lớp chơi. Do quá mải chơi nên khi về đến nhà thì trời đã tối. Tôi nghĩ thầm trong lòng rằng kiểu gì khi về đến nhà mẹ cũng mắng. Nhưng khi tôi về đến nơi, bước vào nhà lại thấy thật yên tĩnh, chỉ nhìn thấy trên bàn là cơm canh nóng hổi, mà không thấy mẹ đâu. Tôi ăn cơm xong mà lòng đầy lo âu. Tôi lén vào phòng của mẹ, thì nhìn thấy mẹ đang nằm trên giường. Tôi khẽ gọi: “Mẹ ơi!” nhưng không thấy tiếng trả lời. Cảm thấy lo lắng, tôi chạy đến bên giường, khi chạm vào người mẹ thì thấy nóng bừng. Có lẽ mẹ đã bị sốt.
Bỗng nhiên tôi cảm thấy sợ hãi, xen lẫn cả sự ân hận. Tôi tự trách mình mải chơi, trong khi mẹ thì phải làm việc vất vả, lại bị ốm mà vẫn cố gắng nấu cơm cho tôi. Tự trấn an bản thân, tôi nhanh chóng chạy đi lấy khăn mặt lạnh đắp lên trán mẹ. Rồi còn nấu một ít cháo ăn liền và mua thuốc cho mẹ. Một lúc sau, có vẻ đã khá hơn, mẹ tỉnh dậy. Tôi thuyết phục mẹ ăn cháo và uống thuốc. Mẹ vừa ăn vừa mỉm cười nhìn tôi. Xong xuôi, tôi nhìn mẹ, rồi ôm lấy mẹ và bật khóc nức nở: “Con xin lỗi mẹ ạ!”. Mẹ chỉ ôm tôi vào lòng rồi nhẹ nhàng nói: “Không sao đâu! Nín đi con!”.
Sáng hôm sau, mẹ đã khỏe hẳn và có thể đi làm bình thường. Nhưng nhờ có trải nghiệm hôm qua mà tôi mới biết mẹ đã vất vả vì tôi như thế nào. Tôi thầm nhắc nhở bản thân phải cố gắng học tập hơn, giúp đỡ mẹ nhiều hơn để mẹ khỏi lo lắng, vất vả.
Đối với tôi, mẹ chính là nguồn ánh sáng diệu kỳ. Sau hôm đó, tôi dường như thấu hiểu thêm công ơn của mẹ, cũng như hiểu được rằng:
“Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi suốt đời, lòng mẹ vẫn theo con”
(Con cò, Chế Lan Viên)





